مرور بخش

نقد و یادداشت فیلم

نگاهی به رویکرد مضمونی مغزهای کوچک زنگ زده
رهایی از زنگار مغزی

فیلم مغزهای کوچک زنگ زده را می‌توان یکی از منسجم، پخته و البته سینمایی‌ترین آثار هومن سیدی دانست. اثری که در مجموع وجوه سینمایی از فیلمنامه و کارگردانی گرفته تا انتخاب و اجرای بازیگران و تصویربرداری و موسیقی و… کیفیتی قابل اعتنا در سینمای نوین ایران را نمایندگی می‌کند. یکی از مولفه‌های قابل بررسی…

سینمای میکل‌آنجلو آنتونیونی
راوی تنهایی انسان مدرن

بسیاری او را معمار سینمای مدرن می‌دانند. از جمله فیلمسازان مهم تاریخ سینمای جهان که کارش را با نقد فیلم شروع کرد تا نشان دهد منتقدان سینما لزوما فیلمسازان شکست خورده نیستند. اگر بخواهیم به ویژگی‌های مهم سینمای «میکل آنجلو آنتونیونی» اشاره کنیم باید بگوییم درهم‌ریختگی پیوندهای عاطفی و تنهایی‌های عمیق…

در نقد فیلم ارتفاع پست و مسیر اعتراضی فیلم‌های حاتمی‌کیا
فرود اضطراری در ناکجا آباد

فیلم ارتفاع پست هم اسم و هم رسمش اعتراضی و انتقادی است. فیلمی هشداردهنده و نگران ایران زمین در سال‌های ابتدایی دهه 80 خورشیدی. فیلمی در مورد مردمان ایران زمین که عاصی و خشمگینند اما همچنان دل در گروه میهن خودشان دارند. فیلمی در مورد رفتارهای غلط صاحبان مسند و قدرت، سوءمدیریت‌ها و کج‌کاری‌ها و…

درباره سینمای تیم برتون
شوالیه فیلم‌های فانتزی

اگر به فیلم‌هایی علاقه دارید که جهان منحصر به فردی خلق می‌کند که مشابه آن را در فیلم‌های دیگر کمتر می‌توان پیدا کرد باید به سراغ تیم برتون و سینمایش بروید. او جهان دراماتیک متفاوتی را به تصویر می‌کشد که همواره وفادار به ایجاد سرگرمی است. جذاب و تماشایی به لحاظ سینمایی. او در دهه 80 میلادی در والت…

کنعان ساخته مانی حقیقی
ناگهان گاوی در مه

کنعان فرهادی‌وار‌ترین فیلم کارنامه کاری مانی حقیقی است، اما نماینده آثار شاخص اصغر فرهادی نیست. مجموع آثار مانی حقیقی همواره مایه‌های از تلخی و شوخ طبعی توامان و البته برجسته و درشت و مستقیم گویی را یدک می‌کشیده است. از «کارگران مشغول کارند» تا «پذیرایی ساده» و «خوک» و «اژدها وارد می‌شود» همگی…

یادداشتی درباره فیلم جدایی نادر از سیمین
پایانی باز برای داستانی بی‌انتها

حالا که بیش از یک دهه از ساخت و نمایش مهم‌ترین ساخته اصغر فرهادی (جدایی نادر از سیمین) گذشته است، تماشای دوباره‌اش در این روزها همچنان برای مخاطب پیگیر و علاقمند به سینما، تازه و جذاب جلوه می‌کند. شاید مهم‌ترین تاثیر مواجهه دوباره با فیلم را بتوان در کشف جزئیات ریزبینانه و دقیقی دانست که مهارت…

درباره سینمای ژان لوک گدار
فرزند هراسناک سینمای موج نو

تاریخ سینما یکی از مخترعان خود را از دست داد. عجیب نیست! سینما در فرازهای تاریخی خود، با خلاقیت و نوآوری‌های فیلمسازان مولف و صاحب سبک، بازتولید می‌شود. چرخش دوباره اختراح نمی‌شود اما دیگرگونه می‌چرخد. بی‌شک ژان لوک گدار از پیشگامان موج نو فرانسه یکی از همین فیلمسازان جریان ساز است که سینمای مدرن را…

نگاهی به فیلم سیزده ساخته هومن سیدی
مردی که دو سر داشت

فیلم سیزده نماد دوران پیش از اوج هومن سیدی است. دوران پیش از مغزهای کوچک زنگ زده. مراد از دوران اوج چیست؟ آیا صحبت از ساختن شاهکار سینمایی در میان است؟ خیر. منظور رسیدن هومن سیدی به مرحله ساخت بهترین فیلمش تا به امروز است. نکته مدنظر آن است که سیدی در سیزده همچنان در تلاش است تا جهان مطلوب خودش را…

در نقد و بررسی فیلم تی تی که آدم را برای فیلم بعدی پناهنده مشتاق می‌کند
مثل یک شکوفه

تی تی فیلم جسورانه و غافل‌گیرکننده‌ای است. در لحن روایت، در فرم قصه‌گویی و در مضمون. از این آخری شروع کنیم: فیلم‌های «جدی» و به اصطلاح «اجتماعی» روزگار ما، پر شده‌اند از فقر و اعتیاد و جرم و جنایت و دروغ و خیانت و سیاهی و نکبت؛‌ پر از مرگ کودکان، زجر زنان، خشونت، بهره‌کشی، آدم‌هایی که مدام سر هم…

نگاهی به لامینور ساخته داریوش مهرجویی
ساز شکسته جناب مهرجویی

نوشتن در مورد مهرجویی کار دشواری است. از یکسو یادمان نمی‌رود که او یکی از پایه گذاران سینمای مدرن ایران است و بسیاری از لذت‌های سینمایی ما به واسطه تماشای آثار مهم او همچون «گاو»، «آقای هالو»، «دایره مینا»، «اجاره‌ نشین‌ها»، «پری»، «لیلا»، «هامون» و حتی «مهمان مامان» رقم خورده است. از سوی دیگر به…

نگاهی به فیلم درخت خاموش ساخته سینمای ترکیه
درخت گلابی در خواب زمستانی

فایسال سویسال فیلمساز ترکیه‌ای آدم مطبوعی است. فارسی را خوب حرف می‌زند و در تهران سینما خوانده. فیلمش هم به‌رغم این که در ترکیه می‌گذرد اما به شدت وامدار شکل و ساختار و محتوا در سینمای ایران است. زیبایی‌شناسی و شمایل بصری فیلم درخت خاموش، از جریان فیلم‌های به اصطلاح مستقل و جشنواره‌پسند دهه اخیر…

نقد مفصلی بر فیلم ابلق نرگس آبیار
بوی نا از ویترین نو

«ابلق» آبیار فیلم پرادعایی است. هم می‌خواهد حرف گنده‌ای بزند هم در فرم بصری‌اش –دست‌کم در کارنامه کارگردان- دست به ماجراجویی‌هایی زده است. از حق نگذریم؛ دو سه سکانس خوب هم درش پیدا می‌شود (منهای بازی بهرام رادان در همان سکانس‌ها البته). مهم‌ترینش آن دو بار مواجهه «جلال» (رادان) با «راحله» (الناز…

به آهستگی ساخته مازیار میری در یک نگاه
بی شتاب

فیلم به آهستگی برای مازیار میری جوان که 17 سال پیش از این برای دومین بار یک اثر بلند سینمایی را جلوی دوربین برده یک پرش بلند و یک گام محکم رو به جلو بوده است. فیلمی که در مدت زمان 71 دقیقه یعنی حدود بیست دقیقه کوتاه‌تر از رول معمول آثار بلند سینمایی، کارش را به درستی انجام می‌دهد و بن‌‌مایه‌های مورد…

نگاهی به فیلم ابلق ساخته نرگس آبیار
فیلمسازی با چشمان بسته

فیلم‌های شعاری همواره محکوم به تاریخ انقضا هستند. جایی که فیلمساز تصمیم می‌گیرد به جای تعریف کردن قصه دست به خطابه گویی بزند و شخصیت‌های اصلی داستان را در گود میدان به گفتن حرف‌های قلمبه سلمبه وادار کند نشان می‌دهد فیلم و جهانی که ساخته شده است وصله ناجوری برای هدفی است که از ابتدا در ذهن فیلمساز…

نقد و بررسی فیلم بدون تاریخ بدون امضا ساخته وحید جلیلوند
کالبد شکافی شبانه

مسئله وحید جلیلوند در فیلم بدون تاریخ بدون امضا نه صرفا مسئله اخلاق و قضاوت و درست را از غلط تشخیص دادن، بلکه مسئله توجه به جزئی‌ترین رفتارها، ساده‌ترین انسان‌ها، کمرنگ‌ترین گره‌ها و ناپیدا‌ترین تصمیم‌ها است. کوچکترین‌ها و ناپیدا‌ترین‌ها و جزئی‌ترین‌هایی که توجه نکردن به آن‌ها موجبات تراژدی‌ها و حق…

نگاهی به سینمای دیوید فینچر
روایتگر تباهی‌های جهان معاصر

فهرست بهترین فیلم های دیوید فینچر دیوید فینچر به‌ خاطر سبک تریلرهای سیاه فیلم‌هایش مانند هفت، باشگاه مشت زنی و زودیاک شهرت یافت. اگرچه در کارنامه‌اش ۹۳ فیلم به عنوان کارگردان وجود دارد اما بیشتر آن‌ها فیلم‌های کوتاه و موزیک ویدیو و حتی سریال هستند و فقط 11 فیلم بلند تا امروز ساخته است. با این حال…

نقد فیلم بدون تاریخ، بدون امضا به کارگردانی وحید جلیلوند
ترس‌های خصوصی در اماکن عمومی

فیلم بدون تاریخ، بدون امضا دومین ساخته بلند وحید جلیلوند علیرغم ریتم آرامی که در روایت و ضرباهنگ درونی خود دارد، کوبنده و درگیر کننده آغاز می‌شود. از همان نمای ابتدایی که نور چراغ ماشین، بر نرده‌های در بزرگ مرکز پزشکی قانونی می‌افتد و راه را برای کاراکتر اصلی ما باز می‌کند، گویی با قابی نمادین روبرو…

درباره فیلم ابلق ساخته نرگس آبیار
موش‌ها و آدم‌ها

معرفی و نقدهای اولیه فیلم ابلق پنجمین فیلم بلند نرگس آبیار به لحاظ مضمونی حرف تازه‌ای در بر ندارد. اما از منظر پرداخت، فضاسازی و کارگردانی موفق‌ترین فیلم اوست. رشد تکنیکی و میزانسن‌های قدرتمند فیلم ابلق نشان از پختگی آبیار در کارگردانی و قصه‌پردازی دارد. در این میان جغرافیای قصه و نوع روابط آدم‌های…

نگاهی دوباره به فیلم سعادت آباد ساخته مازیار میری
سرگشتگان

سعادت آباد حکایت بی‌سعادتی و خوشی‌های قلابی بخشی از جامعه به ظاهر مرفه امروز ایرانی است. فیلم به شکلی صریح و عریان و البته تا حدی نمادین و استعاری اعتراضی شدید و غلیظ است به شکل و شمایل شکل دهی به زیست مثلا مدرن در جامعه ایرانی. شکلی از زندگی‌ها، رفتارها و روابط قلابی و دروغین با عنوان جعلی زندگی…

درباره سینمای جیمز کامرون
فاتح گیشه‌های سینما

شاید وقتی از سینمای جیمز کامرون حرف می‌زنیم تصویری از یک سینمای تجاری پولساز در ذهنمان تداعی شود که به سرگرمی گره می‌خورد اما یادمان باشد که نبوغ و هوش فیلمسازی کامرون اگر نبود موفقیت تجاری نام او را چنین در تاریخ سینما ماندگار نمی‌کرد. به ویژه قدرت خیال‌پردازی او که در صورت تکنیک‌های سینمایی…

نقد و بررسی فیلم لامینور داریوش مهرجویی
تشویش وقت پیر مغان

اینکه فیلم لامینور داریوش مهرجویی با هر متر و معیار سینمایی فیلم خیلی بدی است، گفت‌وگو ندارد. شلختگی و بی‌حوصلگی و سهل‌انگاری و بی‌خیالی، از جزءجزء اثر (از فیلمنامه تا اجرایش) می‌بارد. حقیقتش جز این هم انتظاری نمی‌رفت. از کارگردانی که در ۱۵ سال اخیر فعالیت حرفه‌ای‌اش، «طهران؛ روزهای آشنایی»، «آسمان…

نگاهی به فیلم برف ساخته مهدی رحمانی
وداع در زمستان

فیلم برف با نمای خانه پدری و ورود پسر کوچک خانواده (امید که دوره خدمت سربازی را می‌گذراند) در ساعات اولیه آغاز و با نمای خروج امید از همان خانه زیر بارش برف شبانگاهی به پایان می‌رسد. برف روایت روز و شب سخت و ملتهبی است که در فاصله میان ورود و خروج پسر کوچک خانواده سپری می‌شود. گویی که تماشاگر همراه…