banner header desktop fajr

نقد و بررسی فیلم جنایت بی دقت
اگرچه صنعت بسیار در عبارت کرد…

درباره‌ فیلم جنایت بی‌دقت حرف‌های «خفن» زیاد گفته‌اند؛ چیزهایی از این قبیل ‌که «فیلم جزمیت ذهنی مخاطب نسبت به یک روایت تاریخی را به چالش می‌کشد؛ با بهره‌گیری از سیالیت زمان در روایت، به نمایشِ امتدادِ گذشته تا اکنون می‌رسد؛ نشان‌مان می‌دهد که چگونه یک ملت به شکلی ناخلاصی‌ناپذیر در چنبره‌ تقدیر محتومش اسیر می‌ماند؛ و از قدرت هنر در تغییر سرانجام رخدادی که سال‌ها قبل به پایان رسیده است می‌گوید.» همه…

نقد و بررسی فیلم آتابای ساخته نیکی کریمی
در اهمیت اندازه

«کلارا خانِس» شاعر اسپانیایی شعری قریب به این مضمون دارد که «تمام درها را قفل کرده‌ام/ پنجره‌ها را بسته‌ام/ تنها لای پرده‌ها را/ اندکی باز گذاشته‌ام». راوی این شعر می‌تواند کاظم آتابای باشد. قهرمان سومین فیلم بلند نیکی کریمی. فیلمی ساده و سرراست اما چنان گرم و پراحساس که با هیچ‌ خطی نمی‌توان آن را به دو اثر سینمایی قبلی فیلمساز چسباند. جست‌وجو برای پیدا کردن ریشه این تفاوت، خیلی زود ما را به یک…

نقد و بررسی مستند دو سر برد دو سر باخت آزاده مسیح زاده
باتلاق حقیقت

بین مستندهای ایرانی سال‌های اخیر که یک آدم واقعی را سوژه (همان «قهرمان») فیلم خود کرده‌اند، «دو سر برد دو سر باخت» رویکرد کمیابی دارد. در بیشتر این مستندها، وقتی شخصیت اصلی فیلم، چهره موفق یا مؤثری است که حالا بناست شرح تجربیات گرانبهای زندگی‌اش را بگوید، فیلمساز نگاهی از پایین توأم با احترام و ستایش به سوژه دارد. در آثاری هم که سراغ افرادی با روحیات عجیب و غریب و حتی مریض رفته‌اند –آدم‌هایی که…

نقد و بررسی فیلم قهرمان اصغر فرهادی
مرد جان به لب‌رسیده را چه نامند؟

داستان فیلم قهرمان اصغر فرهادی مثل فیلم‌های قبلی او، این بار هم در ۳ پرده روایت می‌شود؛ در پرده اول، مردی («رحیم»/ امیر جدیدی) بر اثر ملغمه‌ای از انگیزه‌های خیرخواهانه و وضعیت پیچیده‌ای که گرفتارش شده، تصمیم اخلاقی بزرگی می‌گیرد. توجه رسانه‌ها و مردم به اقدام او، از رحیم قهرمانی برای جامعه‌اش می‌سازد. البته یک قهرمان «ظاهری»، چون برای ما -که در سالن سینما نشسته‌ایم و دلایل و پیش‌زمینه رفتارش را…

نقد و بررسی اپیزود ریحانه فیلم دعوت اثر ابراهیم حاتمی‌کیا
استثنا در کارنامه ابراهیم

دعوت (که قصه ریحانه هم یکی از اپیزودهای آن بوده) تنها فیلم ابراهیم حاتمی‌کیاست که در آن از مضمون‌هایی مثل دفاع و مقاومت و سیاست خبری نیست. تنها فیلم او که فیلمنامه‌اش را با همکاری یک زن (چیستا یثربی) نوشته و تنها فیلمش که در آن نه تفنگی می‌بینیم و نه گلوله‌ای شلیک می‌شود. اتفاقی که حتی در فیلم‌های غیرجنگی حاتمی‌کیا هم (آژانس شیشه‌ای، به رنگ ارغوان، به نام پدر، گزارش یک جشن و این آخری خروج) نیفتاده…

نقد و بررسی فیلم کوتاه بچه خور
گامی بلند به سوی شنای پروانه

«بچه‌خور» در همان حال و هوایی می‌گذرد که «کارت» نمونه اعلا و اَتَمش را بعداً در «شنای پروانه» نشان‌مان داد. قصه آدم‌هایی در بیغوله‌های چرک و تنگ و تاریک، که زندگی‌شان به انواع فقر و فاقه و قساوت و شقاوت و جرم و جُنحه آراسته است. آدم‌هایی که در اصطلاح رایج صداوسیمایی، بهشان «اراذل و اوباش» می‌گویند. و موقعیتی نفس‌گیر و پیچیده: قمار بر سر به دست آوردن دختری کم‌سن و سال. و باز مثل شنای پروانه،…

نقد و بررسی فیلم سرخ پوست
مسحورکننده؛ با یک لطمه مهلک

راستش قصه و اجرای فیلم سرخ پوست آن‌قدر به فهم داستانی و سینمایی مخاطبش احترام گذاشته و دست‌کمش نگرفته و همه چیز را (در جزئیات و کلیات) به بالاترین کیفیت ساخته که حرف زدن از اِشکال مهم و پایه‌ایِ فیلمنامه‌اش کار راحتی نیست. دومین فیلم نیما جاویدی که با وجود تفاوت‌های فراوان، شباهت‌های غریبی هم به کار اولش دارد؛ لوکیشن محدود و تقریباً بسته، شخصیت‌های فرعی متعدد که در داستان می‌آیند و می‌روند و…

نقدی بر فیلم متری شیش و نیم
مسئله نیمه اول، نیمه دوم

نیمه اول فیلم متری شیش و نیم نمونه‌ای جذاب از یک فیلم پر تعلیق دزد و پلیسی است. اگر اغراق نباشد، شاید حتی بهترین اثر سینمای ما در بین این‌گونه فیلم‌هاست. بعید می‌دانم در نیم ساعت، سه‌ربع اول تماشای فیلم، کسی به ساعتش نگاه کرده باشد. قصه از جایی تقریباً‌ دور از یکی از شخصیت‌های محوری‌اش شروع می‌شود؛ وقتی ما و پلیس‌ها هیچ‌کدام حتی در حد اسم هم سرنخی از او نداریم و بعد قدم‌به‌قدم، از آن آدم