نقد انیمیشن ایرانی یوز
فیلم ساختن با فرمول «سخت نگیر، کارتونه!»

همان چند دقیقه اول فیلم از خودم پرسیدم: «یوز و موش و گربه‌ای که در آمریکا زندگی می‌کنند روی چه حساب و منطقی با هم‌دیگر فارسی حرف می‌زنند؟» که بلافاصله صدای کریم سن‌پترزبورگ از اعماق ذهنم بلند شد:‌ «این‌قدر ختّه به مشماش نذار! کارتون بچه‌هاست دیگه!» به نظر می‌رسد نویسنده و کارگردان انیمیشن بلند یوز…

نقد فیلم نخل گرفته ایران؛ یک تصادف ساده
دیدن همه حرف‌هایی که قبلاً شنیده‌‌ایم

مشکل اصلی در مواجهه با فیلم یک تصادف ساده جعفر پناهی، این است که نمی‌شود آن برچسب «برنده نخل طلای کن» را موقع تماشایش از یاد برد. عنوانی که به مخاطب اجازه نمی‌دهد با فیلم بیرون از فضایی که دور و برش ایجاد شده و توقعی که از آن در ذهنش ساخته مواجه شود، و برای همین خیلی محتمل است آخرش با خود بگوید:…

نقد کاملی بر فیلم غریزه ساخته سیاوش اسعدی
سینما پارادیزو، به امضای کیمیایی

نویسنده و کارگردان غریزه یک نفرند. فیلم گرچه از ضعف‌های اولی کاملاً آسیب دیده و تا حد داستانی ساده‌لوحانه و غیرقابل باور سقوط کرده، اما با توانایی دومی تا جایی که ممکن بوده، خودش را بالا کشیده و به اثری قابل تماشا بدل شده که با وجود اشکالات ریز و درشتش، بعید است دست آخر بد و بیراه (زیاد)ی از…

مرور کامل و سریع جشنواره فیلم فجر چهل و سوم
در جست‌وجوی جسارت از دست رفته

شاید اگر از تماشاگران پنجمین دوره فجر (۱۳۶۵) درباره فیلم‌هایی که دیده‌اند سؤال می‌کردیم (آثاری مثل خانه دوست کجاست؟، اجاره‌نشین‌ها، ناخدا خورشید، کمال‌الملک، تیغ و ابریشم، شبح کژدم، دونده و...) باز هم مجموعه‌ای جواب‌های مشابه مثل «چنگی به دل نمی‌زد، مالی نبود، این چه جشنواره‌ای بود...» می‌شنیدیم.…

نقد و بررسی فیلم پالتو شتری به کارگردانی مهدی علی‌میرزایی
بی‌خود و بی‌جهت

فیلم پالتو شتری، مثل همان اسمش، مجموعه‌ای از ایده‌های ریز و متفاوت است که در کنار هم، به درستی انسجام و قوام نیافته‌اند و به فیلم قابل قبولی ختم نشده‌اند. «کوهیار کهن‌دژ (بانیپال شومون) هر بار که پالتوی شتری‌اش را -که از پدر به ارث برده- می‌پوشد تبدیل به آدمی خودخواه، خودشیفته، تحقیرگر و غیرقابل…

حاتم نایب سرخی چیزی شبیه دانیل پِلِین‌ویو است ولی معصوم‌تر
شاه نقش محسن تنابنده؛ با صدای بی‌صدا

همه چیز درباره سریال رهایم کن سریال رهایم کن بیش از آن‌که جذابیتش را از چفت‌وبست درام قوی و پیرنگ درست داستانی‌اش بگیرد، به شخصیت‌های گرم و زنده و خوش‌رنگ و لعابش متکی است. آن هم فقط شخصیت‌های مرد، وگرنه به سیاق بیشتر سریال‌های سال‌های اخیر در بین زن‌هایش قدرت و کنشگری و قلاب درگیرکننده خاصی دیده…

نقد و بررسی فیلم کمدی از آرزو ارزانش
آهنگ دو نفره ای که از نفس افتاد

فهرست بهترین فیلم های کمدی ایرانی «آهنگ دونفره» در بین کمدی‌های خوب و بد این سال‌ها -که عموماً توجهی خنثی و محافظه‌کارانه به حرف‌های روز سیاسی و اجتماعی را دستمایه اصلی کار خود قرار داده‌اند و چاشنی شوخی‌های جنسیِ (گاه هوشمندانه و اغلب سخیف) را به آن علاوه کرده‌اند- سعی دارد کمدی متفاوتی باشد. از…

نقد و بررسی فیلم غریب ساخته محمدحسین لطیفی
شاهدان گنگ ماجرا

اطلاعات کامل فیلم غریب فیلم غریب محمدحسین لطیفی شباهت‌های جالبی به «چ» ابراهیم حاتمی‌کیا دارد. موضوع فیلم‌ها -که هر دو به بحران‌های سیاسی نخستین سال‌های پس از انقلاب در دو استان کردنشین کرمانشاه و کردستان می‌پردازند- به کنار، هر کدام قهرمانی دارند که تا لحظه آخر، از وارد شدن به یک منازعه خشن و…

نقد و بررسی فیلم رکوردشکن گیشه‌ها
فرمول ساده فیلم فسیل

فیلم فسیل در راه رسیدن به هدفش برای فتح گیشه، از فرمول ساده و امتحان‌پس‌داده‌ای استفاده کرده است: اول بردن بخشی از قصه به پیش از انقلاب، با نمایش تصاویری پر از رنگ و نور و رقص و شادی: شلوارهای دم‌پا گشاد، خط‌ ریش‌های بلند، کراوات و پاپیون، مردان خوش‌پوش و زنان زیبا. چیزهایی که با موج «تونل زمان» این…

نقد و بررسی فیلم جنگ جهانی سوم هومن سیدی
انتقام سرد

همه چیز درباره فیلم جنگ جهانی سوم بهترین فیلم هومن سیدی بودن به‌تنهایی برای فیلم جنگ جهانی سوم امتیاز ویژه‌ای محسوب نمی‌شود؛ کارگردانی که در بیشتر فیلم‌های قبلی‌اش («سیزده»، «خشم و هیاهو»، «اعترافات ذهن خطرناک من») مجموعه‌ای از سکانس‌ها را که هر کدام به سبک یکی از کارگردان‌های شاخص چند دهه اخیر…

نقد و بررسی فیلم برادران لیلا؛ فیلم پرسروصدای نوروز ۱۴۰۲
حکایت پندآموز دختر عاقل و فاضل اسمال گدا

برادران لیلا؛ معرفی کامل فیلم عکس واقعاً غافلگیرکننده بود. هیچ ربطی به دو فیلم قبلی روستایی نداشت و راستش بی‌دلیل خاصی، مرا کمی یاد پوستر «مربع» اوستلوند می‌انداخت: چهره «اسماعیل جورا‌بلو» (سعید پورصمیمی) با آن استیل پدرخوانده‌ای، زیر نور غرق در مه سفیدِ دود سیگار، پشت به آن جماعت انبوهِ ایستاده در…

نقد و بررسی فیلم خط استوا
یک سیامک انصاری سرحال و دیگر هیچ!

فهرست بهترین فیلم های کمدی ایرانی راستش نقد نوشتن بر «خط استوا»، شاید حتی از نوشتن فیلمنامه‌اش هم سخت‌تر باشد. فیلمی که بعد از معرفی شخصیت‌ها و طرح موقعیت اولیه‌اش، دچار همان بطالت و پوچی‌ای می‌شود که دو شخصیت اصلی‌اش سرگردان در اندونزی گرفتارش شده‌اند. دست‌آخر هم وقتی منتظریم فیلم بعد از نزدیک به…

نقد و بررسی فیلم تازه مسعود اطیابی
کمدی شسته رفته فیلم بخارست

لیست بهترین فیلم های کمدی ایرانی مسعود اطیابی در ادامه آخرین کمدی‌های موفقش در گیشه -«انفرادی» و «دینامیت»- باز هم یک کمدی «بفروش» دارد: «بخارست». فیلمی که به نسبت دیگر کمدی‌های این چند ماه («خط استوا»، «چپ راست» و...)، کار شسته‌رفته‌ای از آب درآمده؛ هرچند بخشی از شوخی‌هایش، آن‌قدرها که باید بامزه…

نقد و بررسی فیلم نهنگ آرونوفسکی
بادی که زود خالی می‌شود

نهنگ (The Whale) خیلی زود به یک فیلم قابل‌ پیش‌بینی تبدیل می‌شود. شاید بعد از سی-چهل دقیقه اول. هرچند در همین مدت و شاید تا انتها،‌ مخاطبش را به لحاظ احساسی درگیر خود کند. بار اصلی چنین مسئولیتی هم به دوش قهرمان فیلم است: گریمش، شخصیتش، موقعیتش، و بازی‌اش. غول بی‌قواره تنهای مهربان غمگینی که به دلیل…

نقد و بررسی فیلم چپ راسته ساخته حامد محمدی
یخ‌کردگی و بوی نا

«چپ-راست» شروع غافلگیرکننده‌ای دارد (البته اگر بعداً معلوم نشود ایده‌اش اوریجینال نبوده و سازنده‌اش آن را از فیلم دیگری برداشته!): نمای از بالای صحنه سزارین دو زن باردار در کنار هم، تا لحظه‌ تولد نوزادهایشان. موقعیت مرکزی فیلم هم جذاب به نظر می‌رسد: بچه‌هایی که در همان بیمارستان جابه‌جا می‌شوند و…

نقد و بررسی مفصل فیلم ملاقات خصوصی ساخته امید شمس
یک عاشقانه ناآرام

فیلمنامه ملاقات خصوصی حداقل سه گردنه مهم دارد که باورپذیر درآوردن‌شان چالش بزرگی پیش روی نویسندگانش قرار داده است: یک موقعیت غریب و نامنتظَر –زن و مردی که بدون آشنایی قبلی، از داخل و خارج زندان کم‌کم به هم علاقه‌مند می‌شوند و ازدواج می‌کنند-، یک چرخش داستانی (Twist) که قرار است به تماشاگر رودست بزند…

نقد و بررسی انیمیشن ایرانی محبوب این روزها
مشکل سینمای ما در پسر دلفینی

تولید و پخش و بازار انیمیشن بلند (در قالب فیلم‌های سینمایی داستانی) شرایط پیچیده‌ای در ایران دارد. از یک‌سو کیفیت فنی و طراحی تصاویر و نرمی حرکات در این فیلم‌ها، در حد استانداردهای جهانی و خیلی وقت‌ها قابل مقایسه با نمونه‌های خوش‌ساخت اروپایی و آمریکایی است. به خاطر مخاطبان هدف انبوه‌شان هم (یعنی…

در نقد و بررسی فیلم تی تی که آدم را برای فیلم بعدی پناهنده مشتاق می‌کند
مثل یک شکوفه

تی تی فیلم جسورانه و غافل‌گیرکننده‌ای است. در لحن روایت، در فرم قصه‌گویی و در مضمون. از این آخری شروع کنیم: فیلم‌های «جدی» و به اصطلاح «اجتماعی» روزگار ما، پر شده‌اند از فقر و اعتیاد و جرم و جنایت و دروغ و خیانت و سیاهی و نکبت؛‌ پر از مرگ کودکان، زجر زنان، خشونت، بهره‌کشی، آدم‌هایی که مدام سر هم…