مرور بخش

نقد و یادداشت فیلم

نگاهی به خط مضمونی سد معبر
مشغول کردن مردم با فقر

فیلم سد معبر حاصل همکاری سعید روستایی و محسن قرایی است و قطعا این فیلم را باید متعلق به هردوی این نام‌ها دانست. گواه این مدعا وجود رگه‌هایی از فیلم «بی همه چیز» ساخته قرایی و فیلم‌های «ابد و یک روز» و «متری شیش و نیم» ساخته روستایی است که در سد معبر نهفته است. روستایی فیلمنامه «سد معبر» را نوشته و…

درباره سینمای کاترین بیگلو
زن 100 میلیون دلاری سینما

کاترین بیگلو با چندین جایزه امی، بفتا، برلین و دیگر جوایز معتبر سینمایی یکی از موفق ترین کارگردان های زن تاریخ سینما است. همچنین اولین زنی که در تاریخ آکادمی اسکار، توانست برنده جایزه اسکار بهترین کارگردان شود. او در واقع جایزه را در رقابت با همسر سابقش، جیمز کامرون که برای فیلم «آواتار» نامزد…

در حسرت جشنواره کودک و نوجوان
برای آینده…

همه می‌گویند بعد از ما این خانه باید پر از شادی باشد و لبخند کودکان، باید خاکستر این روزهای نفرینی تکانده شود و جاده فرداها هموار باشد اما انگار آن سوی کادر، کمی بیرون از این قاب‌های دلخوشی اوضاع به گونه دیگری در حال رقم خوردن است. بنیاد سینمایی فارابی حالا آنقدر از روزهای عقلانیت و خلاقیت فاصله…

یادداشتی بر فیلم سارق به کارگردانی آلن اونگار و بازی مل گیبسن
زندگی واقعی یک سارق

فیلم سارق تازه‌ترین ساخته آلن اونگار که بر مبنای زندگی واقعی یکی از بزرگترین سارقان تاریخ کشور کانادا (با بیش از ۵۹ فقره سرقت) به نام گیلبرت گالوان جونیور معروف به راهزن پرنده و بر اساس کتاب زندگینامه او به قلم رابرت ناکل اقتباس شده است، یک درام زندگینامه‌ای است که بسیاری از مخاطبان و مشتاقان سینما…

نگاهی به موسیقی فیلم پاپیون
دو بال یک پروانه‌

آخرین صحنه فیلم پاپیون زمانی است که پاپیون و لوئیس در حال حرف زدن درباره فرار بر فراز صخره‌ها با هم هستند و موسیقی آغاز می‌شود. این لحظه را باید بهترین لحظه موسیقی این فیلم دانست. با اینکه پیش از این لحظه بارها و بارها تم اصلی موسیقی پاپیون شنیده شده است اما با پرتاب کردن پاپیون از فراز آن صخره‌های…

یادداشتی بر فیلم هت‌تریک به کارگردانی رامتین لوافی
مصائب یک قمارباز حواس پرت

سومین ساخته بلند رامتین لوافی درست از آن جایی ضربه می‌خورد که اتفاقا بیشترین اعتبار را از همان جا کسب کرده است. هت‌تریک که در سی و ششمین جشنواره جهانی فجر، موفق به دریافت جایزه بهترین فیلمنامه و بهترین بازیگر زن برای ماهور الوند شده است، در یک مواجهه دقیق، به شکل حیرت‌انگیزی تماشاگر را متوجه…

درباره سینمای کلر دنی
یک فیلمساز زن فرم‌گرا

کلر دنی نه فقط فیلمساز که بازیگر و فیلم‌نامه ‌نویس هم هست. فیلمسازی که خیلی‌ها او را به عنوان یک کارگردان کمال‌گرا در سینمای فرمالیست می‌شناسند که البته سویه‌های سیاسی و انتقادی پررنگی دارد. غالبا نقدهای او به سیاست‌های استعماری را می‌توان در فیلم‌هایش پیدا کرد. در دهه 80 میلادی، دنی به عنوان دستیار…

با عشق و بی‌نفرت برای اصغر فرهادی، راشل آویو و نیویورکر
مادربزرگ‌ها اسکار نمی‌گیرند

چه سرمایه‌هایی، چه ذوق‌هایی، چه کیفور شدن‌ها و چه خاطره‌هایی... مگر می‌شود اسم او بیاید و  آن رگ ایرانی بودن لاکردار دچار تورم و تصلب نشود؟ روزهای بد آمده، رویاها رنگ کابوس گرفته‌اند و دلمان از غصه در حال ترکیدن‌ است. بدبختی و مصیبت شده باد پاییز و ما و اعصاب‌مان هم شده‌ایم برگ ساقط. نام‌ها مدام…

نگاهی به فیلم جنایت بی‌دقت ساخته شهرام مکری
تاریخ تکرار می‌شود

فیلم جنایت بی‌دقت کامل‌ترین فیلم شهرام مکری تا امروز است. با دیدن این فیلم به‌نظر می‌رسد ساخت فیلم‌هایی همچون ماهی و گربه یا هجوم (علی‌رغم ارزش‌های انکارناپذیر آن آثار) بیشتر تجربیاتی بوده‌اند تا مکری به این فیلم برسد. جنایت بی‌دقت طنینی از آثار قبلی مکری را در خود دارد: از زمان دورانی گرفته تا…

نگاهی به لایه‌های مضمونی «متری شیش ونیم»
من بچه کش نیستم!

مساله سعید روستایی در متری شیش و نیم فریاد اعتراضی علیه فقر و تبعیض و صداهای شنیده نشده و سرکوب شده است. ماجرای آسیب‌های مربوط به مواد مخدر و چه و چه تنها لایه رویین این اثر روستایی است و اصل ماجرا فریاد بر سر نگاه سطحی نسبت به آسیب‌های اجتماعی و نارضایتی‌ها است. روستایی در «متری شیش و نیم» نه با…

درباره انیس واردا یکی از کارگردانان مطرح سینمای جهان
مادربزرگ موج نو سینمای فرانسه

مورخان سینما از کارهای اگنس واردا به‌عنوان مرکز توسعه موج نوی سینمای فرانسه یاد می‌کنند. همین کافیست تا از انیس واردا به عنوان یکی از مهمترین فیلمسازان زن تاریخ سینما و البته سینمای فرانسه نام ببریم که برخی به او لقب مادربزرگ موج نو سینمای فرانسه هم داده‌اند. اولین فیلم اگنس واردا با عنوان لاپوینت…

چند فیلم برای جشنواره آماده است؟ چرا همه چیز متوقف شده است؟
ریل ما کو؟

«اوپنهایمر، یک فیلم مشترک بریتانیایی‌آمریکایی به نویسندگی، تهیه‌کنندگی و کارگردانی کریستوفر نولان است که در 21 جولای ۲۰۲۳ اکران خواهد‌شد.» نه، این متن درباره فیلم تازه آقای نولان نیست بلکه درباره حسرت من و ما است از روخوانی همین خبر نه چندان تازه و اینکه چطور می‌شود که اینطور می‌شود. خبر اول متن…

یادداشتی برای کنعان ساخته مانی حقیقی
دستور زبان عشق

اول: هنگام تماشای سومین فیلم بلند مانی حقیقی این واژه‌ها هستند که در لحظه شما را با کلیت فیلم درگیر می‌کند. وقار. اجبار و انکار. شاید کلیت تولید هدایت فیلم به علت همین تجربه‌گرا بودن‌ش است که بیشتر شبیه به تست مفاهیم و واژه‌ها است و تک کلمه‌ها هستند که نقش موثری دارند. تماشاگر کنعان در تمام نقاط…

نگاهی به متولد ماه مهر ساخته احمدرضا درویش
همان در و همان پاشنه

فیلم متولد ماه مهر ساخته احمدرضا درویش مستقیم‌گو و انتقادی‌ترین فیلم اوست. فیلم محصول سال ۱۳۷۸ است و در میانه تمام پیچ و تاب‌های تاریخی آن سال‌های اجتماع ایرانی تولید شده است. فیلم دقیقا 2 سال بعد از روی کار آمدن دولت محمد خاتمی و جریان اصلاحات و درست در همان سالی که مجلس ششم به شکل تقریبا مطلقی در…

سینمای جین کمپیون چطور سینمایی است؟
کارگردان زنی که اسکار نویسندگی گرفت

احتمالا حالا خیلی‌ها او را با فیلم قدرت سگ می‌شناسند که به خاطر آن جایزه اسکار را دریافت کرد. نه فقط به خاطر این فیلم که با ارجاع به ۸ فیلمی که تا کنون ساخته بسیاری جین کمپیون را یکی از برترین فیلم‌سازان زن تاریخ سینما می‌شناسند. به ویژه اینکه او فیلم‌های سختی از حیث بزرگی تولید ساخته و البته با در…

در مصیبت خزان هنر هفتم و برگ‌ریزان فرهنگی
مخترعان مدعی چرخ

تاریخ این یادداشت را با احوالات عمومی فرهنگ این سرزمین هماهنگ کنید، کنارش را هم با قلم سیاه به نام سینمای ایران امضا کنید و بنویسید: خزان هنر هفتم و برگ‌ریزان فرهنگی. به دلتان بد راه ندهید و همین اول قصه مکتوب هم لطفا نگویید: «ای بابا اینها قدر زحمات کشیده شده را نمی‌دانند و آن‌ها اصلا حواسشان…

نقد و بررسی انیمیشن ایرانی محبوب این روزها
مشکل سینمای ما در پسر دلفینی

تولید و پخش و بازار انیمیشن بلند (در قالب فیلم‌های سینمایی داستانی) شرایط پیچیده‌ای در ایران دارد. از یک‌سو کیفیت فنی و طراحی تصاویر و نرمی حرکات در این فیلم‌ها، در حد استانداردهای جهانی و خیلی وقت‌ها قابل مقایسه با نمونه‌های خوش‌ساخت اروپایی و آمریکایی است. به خاطر مخاطبان هدف انبوه‌شان هم (یعنی…

نگاهی به فیلم ژان سرخ ساخته ترور نان
قضاوت سخت

افزون بر مقوله جنگ مستقیم و روردرویی نیروهای متفقین با ارتش آلمان نازی که پس از گذشت نزدیک به 80 سال از اتمام آن هنوز طراوت و ظرفیت دراماتیکش را حفظ کرده و دستمایه­ ساخت آثار نمایشی بسیاری قرار می‌­گیرد مضمون مناسبات جاسوسی میان دو طرف متخاصم که البته تا همین امروز هم ادامه پیدا کرده همچنان جذاب و…

نقد و نظری بر فیلم لو lou
یک اکشن زنانه

در مواجهه با این اثر کم هزینه نتفلیکس (نقد فیلم لو)، شاید هیچ چیز برای مخاطب پیگیر سینما، به اندازه روبرو شدن با نام جی جی آبرامز به‌عنوان تهیه‌کننده این فیلم، جالب توجه نباشد. جی جی آبرامز که در میانه دهه پنجم زندگی‌اش، با تولید آثاری چون جنگ ستارگان و ماموریت غیرممکن و به ثمر رساندن سریال‌های پر…

نگاهی به خط مضمونی فیلم نفس عمیق
فریاد زیر آب

پرویز شهبازی یک فیلمساز و فیلمنامه‌نویس ذاتا معترض و منتقد به حالات اجتماعی است و فیلم نفس عمیق نماد فریاد بی‌صدای یک نسل از جوانان ایرانی است. شاهد این مدعا اما چیست؟ نفس عمیق محصول سال ۱۳۸۱ است و در تب و تاب سال‌های ابتدایی دهه 80 خورشیدی به مقوله‌ای بیش از یک فیلم بدل شد. جدای از ویژگی‌های تکنیکی…

درباره سینمای رومن پولانسکی
سینمای روانکاوانه

زندگی رومن پولانسکی کارگردان شهیر لهستانی خودش یک فیلم سینمایی است. یک درام پر حادثه و فراز و نشیب. او از خانواده لهستانی در پاریس متولد شد. پیش از شروع جنگ جهانی دوم به همراه خانواده به لهستان بازگشتند. همان زمانی که لهستان به اشغال نیروهای آلمان نازی درآمد، با این که خانواده او از یهودیان معتقد…

نگاهی به فیلم دندان مار ساخته مسعود کیمیایی
کشیدن دندان خراب

دندان مار فیلمی به ظاهر مربوط به گذشته است اما به شکلی کمیک و همزمان تلخ این روزها همچنان بوی تازگی می‌دهد. فیلم «دندان مار» یکی از مهم‌ترین فیلم‌های کارنامه کیمیایی در سال‌های دهه 60 خورشیدی است. اثری محصول سال ۱۳۶۸ که موفقیت‌های داخلی و بین‌المللی قابل توجهی برای او به همراه داشت. اما توجه مجدد به…