مرور بخش

نقد و یادداشت فیلم

نگاهی به قاتلان ماه کامل ساخته مارتین اسکورسیزی
بیانیه‌خوانی عمو مارتی

مارتین اسکورسیزی حق بزرگی به گردن سینما و سینما دوستان دارد. به هیچ وجه نمی‌توان آثاری همچون راننده تاکسی، گاو خشمگین، رفقای خوب، کازینو و جداافتادگان و… را از یاد برد. قطعا نمی‌توان فعالیت‌های حمایتی او و موسسه‌اش برای احیای فیلم‌های کلاسیک تاریخ سینما و ترمیم و انتشار مجدد آن‌ها را نادیده گرفت.…

یادداشتی درباره فیلم آناتومی یک سقوط ساخته ژوستین تریه و بازی ساندرا هولر
آیا اجرای عدالت بر پایه حقیقت است؟

حالا و با دریافت جایزه نخل طلا از جشنواره معتبر کن، ژوستین تریه توانسته نام خودش را به‌عنوان یکی از مطرح‌ترین فیلمسازان زن سینمای فرانسه برای علاقمندان فیلم و سینما تثبیت کند. او در چهارمین فیلم داستانی بلندش و در رقابت با بزرگانی چون ویم وندرس، کن لوچ، نوری بیلگه جیلان، نانی مورتی و مارکو بلوکیو و…

درباره آدمکشِ فینچر که می‌خواهد مخاطب را مرعوب کند
شبِ شغال

دیوید فینچر فیلمساز بزرگی است اما آن‌چه در چند فیلم اخیرش با این جایگاه برجسته در تضاد قرار می‌گیرد آن است که می‌کوشد قصه‌های سرراست و دوخطی فیلم‌هایش را آن‌قدر پیچیده کند تا اثری متفاوت از متنی نه‌چندان تازه بیرون بکشد. این پیچیده‌نمایی و تلاش بی‌وقفه برای به‌رخ کشیدن قدرت کارگردانی نکته‌ای است که…

درباره فیلم خوش‌ساخت جنگل پرتقال
گاهی به گذشته‌ات نگاه کن!

اولین فیلم آرمان خوانساریان، فیلمی اجتماعی است که برشی 48 ساعته از سفری اجباری به خاطرات گذشته را روایت می‌کند. فیلمی که قواعد زمانی و مکانی را در همین بازه کوتاه به خوبی رعایت می‌کند. سازنده به این نکته توجه‌دارد که اگر بخواهیم یک تکه 48 ساعته از زندگی شخصیتی را نشان بدهیم چقدر باید به هر فرد و…

نگاهی به فیلم آناتومی یک سقوط برنده نخل طلای کن
هر گردی گردو نیست

آناتومی یک سقوط ساخته ژوستین تریه کارگردان فرانسوی اثری دادگاهی، بر پایه زندگی زناشویی یک زن و مرد نویسنده است. فیلم تلاش می‌کند مخاطب را به درون جهان اثر بکشد و به شکلی تعاملی همراه با دادستان و وکیل مدافع و هیات منصفه مشغول قضاوت و شناسایی درست از غلط کند. کلید واژه‌های اصلی در داستان فیلم، قضاوت،…

نگاهی به فیلم آناتومی یک سقوط
حقیقت در مسلخ

فیلم آناتومی یک سقوط، فیلم جدید خانم ژوستین تریه –که برنده‌ نخل طلای جشنواره‌ کن هم شده- پیش و بیش از هرچیز درباره‌ این است که هر انسانی چه چیزهایی برای ارائه به دیگران دارد. فیلمی است درباره‌ قدرت اقناع‌کنندگی فرد در برابر جمع. یا بهتر است بگوییم فیلمی درباره‌ تصویری که یک شخص از خود برای دیگران…

نقد و بررسی فیلم عامه‌پسند
مدرنیسم محافظه‌کار در برابر نئولیبرالیسم سنتی!

نوشتن نقد و یادداشت بر فیلم‌هایی که در سال‌های اخیر دچار مشکلاتی در مسیر اکران شده‌اند (که تعدادشان هم اصلا کم نیست) کار دشواری شده است. حواشی پیرامونی این دست فیلم‌ها چنان زیاد است که هرقدر تلاش کنی تا این حاشیه‌ها وارد متن یک یادداشت درباره فیلم نشوند، ممکن نیست. چهارسال فاصله میان زمان ساخت و…

نگاهی به موسیقی فیلم آهو
موسیقی افکتیو به زبان ساده

آهو از آن دست فیلم‌هایی است که شبیهش را زیاد نمی‌بینیم. فیلمی آرام، خلوت  پر از نماهای واید از طبیعت. پر از جنگل و باران و کلبه و عشق و نوشتن و همه آنچه که احتمالا از یک فیلم آرام هنری به ذهنتان متبادر می‌شود. از آن فیلم‌هایی که احتمالا به مذاق برخی خیلی خوش و آرامش‌بخش می‌آید و به نظر برخی دیگر…

نگاهی به اورکا ساخته سحر مصیبی
من شنا می‌کنم پس هستم

زنان مسئله کلیدی در ساخته‌ها و جهان ذهنی و دغدغه‌های سحر مصیبی است. او که سال‌ها به عنوان منشی صحنه و دستیار کارگردان فعال بود، با فیلم مستند «صفر تا سکو» که به زندگی و روزگار خواهران ووشو کار منصوریان می‌پرداخت، مورد توجه منتقدین و جشنواره‌ها قرار گرفت و البته که انصافا مستند منسجم و درخورد توجهی…

نگاهی به فیلم ملاقات خصوصی؛ یک فیلم اولی که فیلم اولی نیست!
حسرت یک زندگی معمولی

ملاقات خصوصی برخلاف خیلی از فیلم اولی‌های خوب که از شانس دیده شدن برخوردار شدند و قدر دیدند در شرایطی به نوبت اکران رسید که جامعه درگیر التهاب‌های اجتماعی بود و گیشه‌های سینما بی رونق. به همین دلیل و در همین ابتدا باید توصیه کنم که اگر فیلم را تا کنون ندیده‌اید حالا از طریق پلتفرم فیلیمو به تماشای…

نگاهی به فیلم آهو هوشنگ گلمکانی
…و گریه به گوشیِ خاموش تو

آهو فیلمی عاشقانه و شاعرانه به سبک و پسند نسلی از منتقدان  سینمای ایران است. نسلی که احتمالا با نوشته‌ها و دلمشغولی‌های منتقد مهم و تاثیرگذار نسل پیش از خود یعنی پرویز دوایی، شیفته‌ سینما شده‌اند. از مختصات این دیدگاه به سینما جهانی زیبا، رنگی و جدا از حال‌وهوای روز جامعه است که در فیلم‌های این…

نگاهی به فیلم تارا به کارگردانی کاوه قهرمان
جدایی تارا از بهرام

کاوه قهرمان برای علاقمندانِ پیگیر فیلم‌های کوتاه و آژانسهای تبلیغاتیِ بزرگی که اقدام به تولید تیزرهای تلویزیونی می‌کنند، نامی آشنا و پر تکرار است. او یکی از معدود فیلمسازان جوان و خلاقی است که بعد از گذراندن دوره آکادمیک در زمینه سینما (کاوه قهرمان فارغ التحصیل کارشناسی ارشد سینما از دانشگاه هنر و…

نگاهی به اوپنهایمر ساخته نولان
کریستوفر در آغوش هالیوود

آیا اوپنهایمر فیلم مهمی در سال سینمایی جاری است؟ بله. آیا اوپنهایمر در فصل جوایز اسکار مورد‌ توجه زیادی قرار خواهد گرفت؟ بله. آیا کریستوفر نولان یکی از نوابغ سینمایی زنده دنیاست؟ بله. آیا اوپنهایمر چنان که بسیاری از منتقدان بین‌المللی از موعد اکران جهانی‌اش تا امروز گفته‌اند، بهترین فیلم کریستوفر…

نقد فیلم آناتومی یک سقوط ساخته ژوستین تریه
دادگاه یک زندگی

نویسنده‌ای ناکام و افسرده می‌میرد. مرگی مشکوک اما سرنخ‌هایی از این مرگ به جا می‌ماند که دامن همسرش را می‌گیرد. همین روایت یک خطی از قصه می‌تواند مخاطب را جذب کند تا به تماشای فیلم «آناتومی یک سقوط» به کارگردانی «ژوستین تریه» بنشیند تا در یک فضای جنایی-معمایی به رمزگشایی از یک مرگ خانوادگی مشکوک دست…

نقد و بررسی فیلم جنگل پرتقال
فیلمی درباره‌ یک آدم گوشت تلخ

نخستین ساخته بلند آرمان خوانساریان فیلم قابل توجهی است که به نوعی می‌توان آن را در رده‌ سینمای مستقل ایران قرار داد. بحث بر سر مفهوم سینمای مستقل در ایران و تفاوت‌هایش با تعاریف سینمای مستقل در جهان بسیار است که بماند برای فرصت و جای مناسبش. شخصیت علی بهاریان (با بازی خوب میرسعید مولویان) که…

نگاهی به ماموریت غیرممکن؛ روزشمار مرگ
دوران امپراتوری هوش مصنوعی

سری فیلم‌های ماموریت غیرممکن بدیل هالیوودی سری فیلم‌های جیمز باند است با همان ساختار کلی و همان اهداف استراتژیک که اتفاقا پر زرق و برق و هیجان‌انگیز ساخته می‌شوند و همیشه اکران آن‌ها روی پرده سینما موجی پرشور از اقبال و تقاضا را رقم می‌زند. ماموریت غیرممکن هفتم هم از این قاعده مستثنی نبود و به رغم…

نقد و بررسی فیلم انقلاب خاموش
ایستاده مُردن

وقایع سال 1956 مجارستان از نقاط تاریک اروپای قرن بیستم است که تاکنون کتاب‌ها و مقاله‌های فراوانی درباره‌‌ آن نوشته شده و فیلم‌های سینمایی هم از زوایای گوناگون به این وقایع پرداخته‌اند. در این سال مردم مجارستان علیه سیاست‌های کمونیستی جمهوری خلق مجارستان و دخالت‌های اتحاد جماهیر شوروی در این کشور…

مهرجویی، موسیقی و داستان‌های دیگر
تنهای بی سنگ صبور…

احتمالا خیلی بعید است که بشود سینمای مهرجویی را بدون موسیقی‌هایش به یاد آورد. لیلا را بدون «صحرا صحرا»، میکس را بدون ناصر چشم‌آذر، هامون را بدون باخ یا علی سنتوری را بدون ترانه‌های سوزناک و مضراب‌های سنتورش. مهرجویی وجودش به موسیقی گره خورده بود، کودکی‌اش را با سنتور، نوجوانی‌اش را با درس هارمونی و…

درباره فیلم تارا که می‌کوشد تصویری امروزی از قشر روشنفکر ایران به نمایش بگذارد
حالم خوش نیست و نمی‌دانم چرا

فیلم ساختن درباره زندگی و دغدغه‌های روشنفکران همواره میان قشری از فیلمسازان ایرانی محبوبیت و اهمیت داشته است. اساساً سینما به‌عنوان هنری نزدیک به تفکر و سلیقه توده مخاطب، گاهی هم فرصتی برای طرح مسائل قشر روشنفکر و فرهیخته جامعه می‌دهد. اما این‌که از این فرصت چگونه استفاده شود و حاصل کار چگونه از آب…

نگاهی به مسئله رویا در فیلم تارا
افشاگر ذهن ناخودآگاه

مسئله فیلم «تارا» مسئله ازلی و ابدی بشر دوپاست. مسئله زمان، جاودانگی، میرایی و نامیرایی، واقعیت و خیال، بودن یا نبودن، دوام یا زوال‌پذیری حالات و موقعیت‌ها و احساسات، در هم تنیدگی مدام گذشته و حال و آینده، تلاش برای ثبت و ضبط لحظه‌ها است. نکته کشمکش آفرین جهان اثر هم مبتنی بر ناکامی است. ناکامی ناشی…

نقد فیلم تارا ساخته کاوه قهرمان
بحران رابطه و رویای رهایی

کاوه قهرمان در نخستین فیلم بلند خود، قصه و موقعیتی پیچیده را انتخاب کرده که هم از حیث فرمی، روایت موازی دارد و هم از حیث مضمونی سوبژکتیو است و به جهان ذهنی و فانتزی آدم‌ها و روابط انسانی برساخته از آن می‌پردازد. به همین دلیل «تارا» فیلم آسان فهمی نیست، به حوصله نیاز دارد تا بتوان شخصیت‌ها و…

نگاهی به فیلم مهم دهه ۶۰؛ عبور از غبار
تا شب نرود صبح پدیدار نباشد

فهرست عاشقانه ترین فیلم های ایرانی دهه 60 دوران اوج ملودرام‌های خانوادگی، با رویه‌ای از اخلاق‌گرایی عرفی به جامانده از دوران انقلاب و جنگ بود. جنسی از اخلاق‌گرایی که در گذر زمان رنگ باخت و رسیدیم به امروز که همدلی و حمایتی که میان آدم‌های آثار سینمای ایران در دهه شصت وجود داشت، امروز اساسا باورپذیر…