سید آریا قریشی 109 نوشته

بوی کافور، عطر یاس بازگشت بهمن فرمان‌آرا به فیلمسازی بعد از غیبتی 21 ساله بود. البته فرمان‌آرا در فاصله بین 2 فیلم سایه‌های بلند باد (1357) و بوی کافور، عطر یاس از سینما دور نبود و (در آمریکا و کانادا) در تولید فیلم‌های مهمی مشارکت کرد. اما مشخصا بوی کافور، عطر یاس آغاز دوره جدیدی از فعالیت‌های…

بعضی از فیلم‌ها هستند که از همان زمان تولید می‌توان روی موفقیت‌شان شرط‌بندی کرد. این پشتوانه ممکن است به‌واسطه عوامل مختلفی ایجاد شود: از تیم پشت دوربین و ترکیب بازیگران گرفته تا دستمایه ملتهب اولیه و حواشی فراوان در زمان تولید. آدم‌برفی فیلمی بود که تمام این مشخصات را داشت و بنابراین به‌سرعت به یکی…

بهرام بیضایی در دهه 60 دوره سختی را سپری کرد. اما پس از دوم خرداد 1376، فضا برای فیلمسازی او فراهم‌تر از همیشه به‌نظر می‌رسید. ساخت فیلم کوتاهی با عنوان «گفت‌وگو با باد» مقدمه آغاز دوره جدید فیلمسازی بیضایی تلقی می‌شد و سگ‌کشی، راه را هموارتر از همیشه نشان داد. در فضای ایجادشده در دوران پس از دوم…

مرور نقدهای منتشرشده در زمان اکران بودن یا نبودن آدم را دچار حیرت می‌کند! کارنامه کیانوش عیاری پر است از فیلم‌های قابل ستایشی که عموما با استقبال پرشور منتقدان هم روبه‌رو شده‌اند. اما یکدستی نظرات منتشرشده در مورد بودن یا نبودن (در کنار تنوع دیدگاه‌ها) نمونه‌ای کمیاب محسوب می‌شود. حتی در مورد اکثر…

وقتی مسعود کیمیایی، بعد از چند سال دوری از فیلمسازی، سربازهای جمعه را ساخت، بسیاری از مخاطبان با مشاهده آشفتگی روایی و ابهامات پرتعداد موجود در داستان فیلم متعجب شدند. به‌نظر می‌رسید کیمیایی حرف‌های فراوانی برای گفتن دارد و می‌خواهد همه آن‌ها را در یک فیلم منتقل کند. نتیجه، فیلم پرگو و چندپاره‌ای…

کیومرث پوراحمد، به‌خصوص در دهه 70 یک فیلمساز تاثیرگذار و خاطره‌ساز بود. مجموعه قصه‌های مجید هنوز که هنوز است یکی از قله‌های سریال‌سازی در تاریخ تلویزیون ایران قلمداد می‌شود و فیلم خواهران غریب به یکی از خاطرات جمعی یک نسل تبدیل شد. روند موفقیت‌های پوراحمد تا اوایل دهه 80 و فیلم شب یلدا هم ادامه…

دوئل از همان زمان ساخت فیلم کنجکاوی‌برانگیزی به‌نظر می‌رسید. خست تیم تبلیغات فیلم در عرضه مواد تبلیغاتی در کنار شایعاتی که در مورد بودجه هنگفت دوئل به گوش می‌رسید، به کنجکاوی‌ها دامن زد. خود احمدرضا درویش در گفت‌وگویی با ماهنامه فیلم در دوران اکران عمومی دوئل، کل هزینه‌های دوئل را بین 3 تا 3.5…

بچه های آسمان زمانی ساخته شد که تب ساخت فیلم‌هایی با محوریت کودکان و نوجوانان فقیر داغ بود و شاید خیلی از کسانی که اخبار ساخت این فیلم را دنبال می‌کردند انتظار داشتند تا با فیلم دیگری از آن دسته روبه‌رو شوند؛ فیلم‌هایی که عموما از جذابیت دراماتیک چندانی برخوردار نبودند و با گرفتن ژست روایت مدرن،…

بعضی از فیلم‌ها هستند که عنوان «فرزند زمانه» برازنده‌شان است. زیر پوست شهر را می‌توان یکی از این فیلم‌ها دانست؛ فیلمی که شاید اگر در هر دوران دیگری به‌جز بازه 1376 تا 1380 ساخته می‌شد نمی‌توانست به جایگاه فعلی‌اش دست پیدا کند. هر چند بنی‌اعتماد به این اشاره کرده که نسخه اول فیلمنامه زیر پوست شهر در…

فیلم جنایت بی‌دقت کامل‌ترین فیلم شهرام مکری تا امروز است. با دیدن این فیلم به‌نظر می‌رسد ساخت فیلم‌هایی همچون ماهی و گربه یا هجوم (علی‌رغم ارزش‌های انکارناپذیر آن آثار) بیشتر تجربیاتی بوده‌اند تا مکری به این فیلم برسد. جنایت بی‌دقت طنینی از آثار قبلی مکری را در خود دارد: از زمان دورانی گرفته تا…

شاید اغراق نباشد اگر بگوییم هیچ فیلمسازی در تاریخ سینمای ایران به‌اندازه داریوش مهرجویی توانایی این را نداشته که از دل ایده‌هایی دم‌دستی و معمولی، فیلم‌هایی ماندگار و مهم بسازد. لیلا یکی از همین فیلم‌ها بود. اگر خلاصه داستان لیلا را برای هر سینمادوستی تعریف کنید، ممکن است احساس کند که قرار است با یک…

رخشان بنی‌اعتماد کار خود را به‌عنوان مستندساز شروع کرد و سپس وارد عرصه سینمای داستانی شد. اولین آثار او، کمدی‌هایی بودند که به معضلات اجتماعی می‌پرداختند. با این وجود، نرگس فیلمی بود که مسیر کاری بنی‌اعتماد را عوض کرد. او در چهارمین ساخته‌اش به‌سراغ طبقه‌ای از افراد رفت که در فیلم‌های داستانی…

رسول صدرعاملی پیش از این‌که به‌عنوان یک فیلمساز به شهرت برسد، سابقه فعالیت در مقام یک روزنامه‌نگار را در کارنامه‌اش داشت. شاید همین تجربه باعث شده تا او مهارتی انکارناپذیر در پیدا کردن سوژه‌های ژورنالیستی جذاب داشته باشد. این ویژگی را نه فقط در آثاری که خود کارگردانی کرده بلکه همچنین در…

بعضی از فیلم‌ها مرزهای متعارف ارزیابی‌های معمول را درمی‌نوردند. آن‌ها به خاطره جمعی یک یا چند نسل بدل می‌شوند و صحبت کردن در مورد خوب یا بد بودن آن‌ها، اهمیت خود را تا حدی از دست می‌دهد. خواهران غریب یکی از این فیلم‌ها است. به مناسبت سالگرد نمایش خواهران غریب نگاهی انداخته‌ایم به نظرات و نقدهای…

اگر بخواهیم نمونه‌های فیلم کالت (به‌معنای فیلمی معمولا جدا از جریان اصلی که گروهی هوادار پروپاقرص و به‌اصطلاح فرقه‌ای دارد) را در تاریخ سینمای ایران نام ببریم، فیلم نفس عمیق یکی از گزینه‌های قطعی حضور در جمع این فیلم‌ها است. فیلمی که از همان زمان نمایش در جشنواره فجر با استقبال پرشور منتقدان و…

همه در روز ملی سینما از خاطرات می‌گویند، کلیپ می‌سازند، یاد درگذشتگان می‌کنند و... ولی ما این‌بار خلاف جریان اصلی شنا کرده‌ایم. خواستیم در چنین روز مهمی، از صاحبان اصلی این سینما -یعنی مردم- بنویسیم. خواستیم از بحران حضور تماشاگر با عدد و رقم صحبت کنیم. آنچه سینمای ما را در روز ملی‌اش تهدید می‌کند،…

کارنامه مسعود کیمیایی در سال‌های پس از پیروزی انقلاب با فراز و نشیب‌های فراوانی همراه بوده. هنوز هم ساخت و اکران هر فیلم او، اتفاقی ویژه است که حجم ویژه‌ای از مطالب رسانه‌ها را به خود اختصاص می‌دهد. با این وجود، کمتر فیلمی از او با واکنش‌های کم‌وبیش یکدستی مواجه شده است. گاهی اوقات می‌توان…

سارا متعلق به دوره فیلم‌های زنانه مهرجویی است؛ دوره‌ای که با بانو آغاز شد و تا زمان ساخت لیلا به طول انجامید. مهرجویی در این دوره به مشکلات زنانی معمولی در جامعه ایران پرداخت. 30 سال پیش، زمانی که سارا در جشنواره فیلم فجر به نمایش درآمد بحث‌های زیادی را در میان منتقدان ایجاد کرد و امروز، مرور فیلم…