سید آریا قریشی 109 نوشته

قرمز از آن دسته فیلم‌هایی است که توجه به شرایط سیاسی و اجتماعی زمان ساخت و اکرانش، اهمیت فراوانی در درک بهتر ما از آن ایفا می‌کند. قرمز فرزند زمانه خود بود. در دورانی که تب بحث‌هایی در مورد حقوق زنان در جامعه در پی آزادی‌های سیاسی و اجتماعی نیمه دوم دهه هفتاد داغ‌تر از همیشه شده بود، فریدون جیرانی…

در مورد بعضی از فیلمسازان ممکن است چنین به‌نظر برسد که با افرادی روبه‌رو هستیم که افکاری که در سر دارند و نحوه بیان آن افکار در آثارشان ذاتا مناقشه‌برانگیز است (حتی اگر خود آن‌ها از جنجال گریزان باشند). زنده‌یاد علی حاتمی یکی از این فیلمسازان بود. در مروری بر نقدهای نوشته‌شده بر آثار او، با…

بعضی از فیلم‌ها به مرور زمان به معیار تبدیل می‌شوند به‌طوری که هنگام بحث در مورد هر فیلم هم‌دسته‌ای، نام آن اثر معیار هم بیان می‌شود. روز واقعه چنین فیلمی است. این که سینمای ایران در دهه‌های اخیر فیلم‌های اندکی در ارتباط با واقعه کربلا تولید کرده به دلایل فراوانی بستگی دارد. اما کمبود فیلم‌هایی در…

ایرج قادری به یقین از جنجالی‌ترین چهره‌های سینمای ایران در سال‌های اول پس از پیروزی انقلاب است. اولین آثاری که قادری پس از انقلاب ساخت (برزخی‌ها و دادا) در سال 1361 اکران شده و رتبه‌های اول و دوم فروش سالیانه را از آن خود کردند تا مشخص شود مردم هنوز به آثار ستاره‌محور و قهرمان‌پرور علاقه دارند.…

خیلی دور خیلی نزدیک زمانی اکران شد که تب فیلم‌های موسوم به معناگرا در سینمای ایران داغ بود؛ فیلم‌هایی عموما کسالت‌آور و میان‌مایه که داستان‌شان در مناطق دورافتاده می‌گذشت و سعی می‌کردند حس‌وحالی معنوی را به تماشاگر منتقل کنند (و البته اکثرشان در این امر ناموفق می‌ماندند). تکرار ساخت این دسته از…

هنگام مواجهه با فیلم‌های مهم تاریخ سینمای یک کشور، صرفاً نظر شخصی و بررسی کیفیت فیلم در قیاس با شرایط امروز کافی نیست. بعضی از فیلم‌ها بر مسیر حرکت تاریخ سینما تأثیر گذاشته‌اند. شناخت این تأثیر، برای بهبود درک ما از آن اثر از اهمیت فراوانی برخوردار است. به‌عنوان مثال، ممکن است امروزه تماشای فیلم…

بعضی از فیلم‌ها هستند که اهمیت‌شان با میزان فروشی که در زمان اکران اولیه داشته‌اند یا نظر عمومی منتقدان نسبت به آنها سنجیده می‌شود اما در مورد گروه دیگری از فیلم‌ها چنین نیست. بوی پیراهن یوسف فیلمی است که در مجموع با واکنش متوسطی از سوی منتقدان روبه‌رو شد و فروش چندان بالایی هم نکرد اما در گذر زمان…

هامون ساخته داریوش مهرجویی در گذر زمان به یک فیلم کالت تبدیل شده است. عنوان فیلم کالت به اثری اطلاق می‌شود که به‌ مرور طرفداران پروپاقرصی پیدا می‌کند، تا جایی که این طرفداری حالتی قبیله‌ای پیدا می‌کند. این دسته از طرفداران مدام دیالوگ‌ها و صحنه‌های فیلم را با هم مرور می‌کنند و حتی در زندگی واقعی…

فیلم شاید وقتی دیگر از 18 خرداد 1367 با درجه کیفی «ب» روی پرده سینماها رفت و در مجموع به فروش قابل‌توجهی دست یافت. این فیلم در سال 67 بیش از 1 میلیون و 94 هزار مخاطب داشت و در رتبه دهم پرمخاطب‌ترین فیلم‌های سال قرار گرفت. همچنین «شاید وقتی دیگر» با بیش از 147 میلیون ریال فروش به هفتمین فیلم پرفروش…

ضیافت یکی از جنجالی‌ترین ساخته‌های مسعود کیمیایی است؛ جنجالی که البته بیش از کیفیت فیلم، به حواشی پیرامونی برمی‌گردد. در این مطلب نگاهی به نقدهای قدیمی مربوط به این فیلم خواهیم انداخت و البته بخشی از حواشی عجیب فیلم را هم مرور خواهیم کرد.

با پیروزی انقلاب اسلامی و تغییر مسیر سینما، به‌تدریج راه برای ورود نسل جدیدی از فیلمسازان به سینمای ایران هموار شد. بسیاری از آن فیلمسازان همچون شهابی درخشیدند و خیلی زود خاموش شدند. تنها معدودی از آن‌ها بودند که دوام آوردند و به چهره‌هایی ماندگار در تاریخ سینمای ایران تبدیل شدند. کیانوش عیاری یکی…

مدرسه‌ای که می‌رفتیم فیلم نفرین‌شده‌ای بود به‌طوری‌که بین ساخت و نمایش آن یک دهه فاصله افتاد! فیلم در واقع در سال 1359 ساخته شده است: زمانی که هنوز تکلیف خیلی از مسائل در سینمای ایران مشخص نبود و دست‌اندرکاران در نوعی سردرگمی به‌سر می‌بردند. در این دوران، داریوش مهرجویی فرصتی برای ساخت یک فیلم در…

معرفی کامل و اطلاعات سریال یاغی یاغی با نماهای نزدیکی از دستگاه‌های جوشکاری شروع می‌شود. این می‌تواند شروع متعارفی برای مجموعه‌ای باشد که داستانش در یک کارگاه می‌گذرد! اما چند نما کافی است تا بفهمیم شرایط به این سادگی‌ها نیست. شخصیت‌ها نه در کارگاه، بلکه در خیابان حضور دارند؛ نه در حال تعمیر، که در…

طعم گیلاس از دهم اردیبهشت 1378 به‌طور عمومی به نمایش درآمد و با جذب 132 هزار و 656 مخاطب رتبه‌ای بهتر از سی‌ونهم در جدول پرمخاطب‌ترین فیلم‌های آن سال پیدا نکرد. هر چند با توجه به محدود بودن اکران فیلم و ناآشنا بودن شکل روایت و حال‌وهوای فیلم با دیگر فیلم‌هایی که در طول سال به نمایش درمی‌آمدند، خیلی…

کمال تبریزی، مارمولک را در دورانی ساخت که چند سال از آغاز سقوط اقتصادی سینمای ایران می‌گذشت. تعداد مخاطبان سالن‌های سینما، سال‌به‌سال و در روندی تقریباً مداوم در حال کاهش بود و این خطر به‌شکلی جدی احساس می‌شد که سینمای ایران جایگاه خود را نزد مخاطب از دست بدهد. در چنین شرایطی، مارمولک یک جرقه زودگذر…

«غریزی‌بودن»، بارها به‌عنوان یکی از ویژگی‌های مهم رسول ملاقلی‌پور در مقام فیلمساز ذکر شده است. او فضایی کاملا شخصی در آثارش می‌آفرید و تمایلی به استفاده از الگوهای پذیرفته‌شده روایی نداشت. این حجم از شخصی‌بودن همزمان به بزرگ‌ترین نقطه قوت و اساسی‌ترین نقطه ضعف آثار او تبدیل شد. به همین علت است که در…

بعضی از فیلم‌ها برای ماندگار شدن نه نیاز به حاشیه‌سازی دارند و نه فروش بالا. آن‌ها به‌شکلی تدریجی و روی دوش تحسین‌های همه‌جانبه منتقدان و مخاطبان خاص رشد و جایگاه خود را در تاریخ سینما تثبیت می‌کنند. نیاز (علیرضا داودنژاد) یکی از این فیلم‌ها بود؛ فیلمی بدون ستاره و بدون فرازونشیب متعارفِ داستانی که…

چه فیلم‌های فریدون جیرانی را دوست داشته باشیم و چه نه، نمی‌توانیم انکار کنیم که او فیلمساز بسیار شجاعی است. تلاش جیرانی برای ورود به عرصه‌هایی کمتر آزموده‌شده در سینمای ایران و علاقه‌اش به استفاده از الگوهایی رادیکال و ایده‌هایی غیرمنتظره، باعث شده تا جیرانی به یکی از فیلمسازان ویژه سینمای ایران…