محمد جلیلوند 99 نوشته

بخش مهمی از تولیدات سینمای جهان را آثاری تشکیل می‌دهند که نسبتی با واقعیت دارند؛ گاه خط اصلی قصه از خبری کوتاه در صفحه حوادث روزنامه گرفته شده و گاه تنها تکه‌ای از آن از حقیقت گرفته شده و الباقی ساخته و پرداخته ذهن نویسندگان فیلمنامه است. فیلم ناتور دشت به کارگردانی محمدرضا خردمندان یکی از همین دسته…

یکی از مشکلات اساسی و ریشه‌ای سینمای ایران که بخش مهمی از مخاطبان آن را به مخاطبان خاموش تبدیل کرده، محدود شدن آثار تولید شده در دو ژانر کمدی و ملودرام اجتماعی است. ژانرهایی که هر چند جزو ژانرهای پایه سینما به حساب می‌آیند اما از فرط تکرار به نخ‌نما شدن رسیده و به مرور سبب ریزش مخاطب خواهند شد؛…

قالب سریال، قالب مناسبی برای روایت داستان‌های موازی به نظر می‌رسد که مصطفی کیایی نیز در سریال هزار و یک شب به خوبی از آن سود جسته است. در  یک سو، داستانک‌هایی قرار دارند که باید به موازات یکدیگر پیش رفته و به تنه اصلی فیلمنامه گره زده شوند و در سوی دیگر، جهانی موازی قرار دارد که زمان و آشیان حلقه…

آیین‌ها و سنت‌های باستانی، منبعی غنی برای روایت قصه‌های جذاب و تماشایی روی پرده نقره‌ای به حساب می‌آیند که سرشار از تخیل هستند؛ به ویژه آنهایی که ریشه در فرهنگ و افسانه‌های فولکلور داشته و قابلیت به تصویر کشیده شدن دارند.کاری که در سینمای ایران به ندرت رخ داده و بخشی از آن نیز به هراس…

ادبیات کهن و اغلب قصه‌های قدیمی، قابلیت به روز شدن و تبدیل به آثار نمایشی شدن را دارند؛ به ویژه سریال‌ها که فضای فوق العاده‌ای را برای بسط و گسترش داستان در اختیار فیلمنامه‌نویس‌ها قرار داده و اجازه شخصیت‌پردازی مناسب را به آنها می‌دهد. از طرف دیگر، نقاط عطف زیادی در این قصه‌ها وجود دارد که پیچ و خم…

یکی از مهمترین دلایل اقبال عموم مردم به مینی سریال‌ها که عمدتا از 6 تا 10 قسمت را شامل می‌شوند، روایت خوش‌ریتم و سریع قصه در یک بازی زمانی فشرده است. حال وقتی فیلمسازی برای روایت قصه خود نیاز به ظرف زمانی بزرگ‌تری داشته و قصه خود را در بیست قسمت یا بیشتر روایت می‌کند، باید نقاط عطف بیشتری را در…

درام دادگاهی، قالب مناسبی برای تولید سریال بوده و به نویسنده فضای کافی برای گسترش قصه داده و دستش را برای خلق نقاط عطف متعدد باز می‌گذارد. به ویژه اینکه معما نقشی کلیدی در پیشبرد داستان داشته و تعلیق خوبی نیز به آن می‌دهد. به این ترتیب، مخاطب کار را با اشتیاق بیشتری دنبال کرده و در بیم و امید نسبت…

کمدی‌هایی که این روزها پرده سینماهای کشور را اشغال کرده و با فروش‌های متوسط روزگار می‌گذرانند، به لحاظ قصه و ساختار و حتی بازیگر شباهت‌های زیادی به یکدیگر دارند. همین مساله نیز سبب ریزش مخاطب شده و گیشه سینمای ایران را با چالشی بزرگ مواجه کرده است. بخش مهمی از کمدی‌های اکران شده در سال جاری را…

قصه‌های فولکلور، منبع فوق العاده‌ای برای اقتباس به حساب می‌‌آیند که می‌توان در مدیوم‌های مختلف نمایشی از آن بهره گرفت. کاری که در کشورهای مختلف جهان از شرق تا غرب و شمال تا جنوب صورت گرفته و فیلمنامه‌های زیادی بر این اساس شکل گرفته‌اند. ادبیات کشورمان نیز چنته پری از قصه‌های جذاب و متکی بر تخیل دارد…

سریال‌هایی با تعداد قسمت زیاد، شبیه به دوی امدادی هستند که در هر مرحله دونده‌ای باید چوب امدادی را به دیگری داده و به کمک یکدیگر به خط پایان برسانند. در پنج قسمت نخست، خط و ربط قصه تا حدود زیادی مشخص شده و شخصیت‌های اصلی و گاه مکمل به تماشاگران سریال معرفی می‌شوند. سریال شغال؛ آنچه بهتر است بدانید…

درام‌های دادگاهی که نمونه‌های درخشانی هم در تاریخ سینما دارد، بسیار متکی بر قهرمان و ضدقهرمان است که اولی به دنبال دلایلی برای اثبات بی‌گناهی شخصیت محوری است و دومی موانع مختلفی را در این مسیر خلق می‌کند. عموما هم جبهه قهرمان چربش بیشتری داشته و تماشاگر نیز با آن همذات‌پنداری حداکثری دارد. معرفی…

بازنده‌ها عموما شخصیت‌های جذابی برای روایت روی پرده سینما نیستند چرا که وجوه قهرمانانه و کنشمند نداشته و نویسنده فیلمنامه برای همراه کردن تماشاگر با آن،کار سختی پیش روی خود دارد. اما این همه ماجرا نبوده و گاه با فیلمسازانی مواجه می‌شویم که با تکیه بر ویژگی بازنده بودن، قهرمان خود را خلق کرده و…

هنگامی که به تاریخچه بازیگری در سینمای ایران نگاه می‌کنیم، با قشرهای مختلفی مواجه می‌شویم که بخش از آن‌ها را هنرورها تشکیل می‌دهند؛ عاشقان سینه‌چاک بازیگری که پیش از انقلاب به سیاهی لشگر مشهور بوده و  زیر شاخه‌های دیگری هم داشتند. این آدم‌های پاک‌باخته هنر هفتم، سوژه جذاب و وسوسه کننده‌ای برای…

یکی از قشرهایی که سینمای ایران در سال‌های اخیر توجهی به آن نشان نداده، قشر نوجوان است که میلیون‌ها مخاطب بالقوه را شامل می‌شود. همان گروه سنی که سال‌هاست گروه هدف هالیوود لقب گرفته و سالیانه میلیاردها دلار روانه گیشه سینما و پلتفرم‌ها می‌کند. حتی در دهه شصت و دوران رونق فوق‌العاده سینمای کودک و…

سریال‌های جنایی براساس یک سری فرمول مشخص و در عین حال آشنا برای مخاطب شکل می‌گیرند که اسکلت فیلمنامه را شکل داده و قصه را جلو می‌برند. این قبیل فرمول‌ها در سریال‌های جنایی ایرانی نیز مورد استفاده قرار گرفته و نقش مهمی در پیشبرد آن دارند. برای نمونه می‌توان به سریال (محکوم) ساخته سیامک مردانه اشاره…

نوستالژی سینما و حدیث نفس فیلمساز برای ابراز ارادت به آن، حلقه اتصال فیلمسازان مختلف از سراسر جهان است که مرز جغرافیایی نداشته و می‌توان المان‌های مشترکی در آنها پیدا کرد. در سینمای ایران نیز گهگاه به نمونه‌هایی از این دست برمی‌خوریم که  می‌توان علاقه فیلمساز به سینما به ویژه دوران طلایی کلاسیک را…

در سالیان اخیر، فیلمسازان ایرانی توجه بیشتری به سایکودرام نشان داده و تلاش‌هایی در این زمینه انجام داده‌اند که ماحصل آن چند فیلم با کیفیت‌های متفاوت بوده است؛ از بی رویا ساخته آرین وزیر دفتری تا ترک عمیق به کارگردانی آرمان زرین‌کوب و لاک‌پشت ساخته بهمن کامیار که این آخری این روزها بر پرده سینماهای…

سریال‌های طولانی و بلند هنگامی که به یک چهارم پایانی نزدیک می‌شوند، موتور خود را روشن کرده و با شتاب بیشتری به سمت گره گشایی‌ها و نقاط عطف پایانی نزدیک می‌شوند. فرمولی که تقریبا تمامی سریال‌های بالای ده قسمت از آن تبعیت کرده و تماشاگر هم با آن آشنایی کامل دارد. سریال (شغال) به کارگردانی بهرنگ توفیقی…