فیلم عرش تا فرش چطور فیلمی است؟
فیلم Highest 2 Lowes را بالاترین به پایین ترین هم ترجمه کردهاند که هر دو درست است
فیلم بالاترین به پایینترین جدیدترین اثر سینمایی اسپایک لی است؛ فیلمساز برجستهای که انبوهی جایزه از امی پرایمتایم تا اسکار گرفته و حتی نامزد جایزه گرمی هم شده است. او با آثار تحسینشدهای چون کار درست را انجام بده (1989)، مالکوم ایکس (1993)، ساعت بیستوپنجم (2002) و بلکککلنزمن (2018) شناخته میشود.
تریلر تبهکاری بالاترین به پایینترین یا عرش تا فرش بهنوعی بازسازی انگلیسیزبان فیلم ژاپنی آکیرا کوروساوا با عنوان بالا و پایین High and Low محصول 1963 است که خودش بر اساس رمان آمریکایی باج کینگ به قلم اد مکبِین ساخته شده است. اولین نمایش جهانی فیلم بالاترین به پایینترین در بخش خارج از مسابقه جشنواره کن 2025 بود که از همان جا با تحسین بیشتر منتقدان مواجه شد.
داستان فیلم بالاترین به پایینترین
خلاصه داستان فیلم عرش تا فرش یا بالاترین به پایین ترین Highest 2 Lowes را اینطور میشود تعریف کرد؛ دیوید کینگ یکی از بزرگان عرصه موسیقی شهر نیویورک است؛ هنرمندی که میگویند «بهترین گوشها را در صنعت» دارد و استعدادها و صداهای جدید پرشماری را کشف کرده است. کینگ که بنیانگذار کمپانی اِستکین هیتز رکوردز است زمانی مجبور به فروش بخش اعظمی از سهمش شده بود ولی حالا میخواهد نیمی از آن سهم را از دوست و شریک خود بخرد تا مساله خریده شدن کمپانیاش توسط کمپانی رقیب منتفی شود.
کینگ برای این منظور بیشتر داراییاش را وثیقه میگذارد اما روزی که قرار است معامله انجام شود تماسی ناشناس با او گرفته میشود و میفهمد که پسرش تری را ربودهاند و در ازای هفده و نیم میلیون دلار او را زنده برمیگردانند. کینگ بهسرعت با پلیس تماس میگیرد و با همسرش پم به این نتیجه میرسند که باج را پرداخت کنند؛ حتی با اینکه قرارداد خرید سهم کمپانیاش به خطر میافتد و احتمالا ثمره یک عمر فعالیت هنریاش را از دست خواهد داد. در این میان، پلیس قول میدهد که پولها را برگرداند.
عوامل و بازیگران فیلم عرض تا فرش
کارگردان: اسپایک لی، فیلمنامهنویس: الن فاکس بر اساس فیلم بالا و پایین (آکیرا کوروساوا، 1963) و رمان آمریکایی باج کینگ نوشته اِد مکبِین، مدیر فیلمبرداری: متیو لیباتیک، تدوینگران: بری الکساندر براون و الیسن سی. جانسن، آهنگساز: هاوارد دروسین
و بازیگران: دنزل واشینگتن (دیوید کینگ)، جفری رایت (پل کریستوفر)، ایلفنش هادرا (پم کینگ)، ایسپ راکی (آرچی/ یانگ فِلِن)، جان داگلاس تامپسن (کارآگاه ارل بریجز)، دین وینترز (کارآگاه هیگینس)، لاچانز (کارآگاه بِل) و…
بهترین فیلم های جنایی تاریخ سینما
فیلم Highest 2 Lowes چطور شکل گرفت؟
اسپایک لی فیلمنامه اصلی الن فاکس را پیش از شیوع جهانی کووید-نوزده دریافت کرد و پس از اینکه قرار شد نقش اصلی را دنزل واشینگتن بازی کند مشغول بازنویسی آن شد. نسخه بازنویسی فیلمنامه بالاترین به پایین ترین به شکل اقتباسی از فیلم بالا و پایین از فیلمساز بزرگ و فقید سینمای ژاپن آکیرا کوروساوا درآمد. سرانجام در ماه فوریه 2024 بود که خبر تولید فیلم بهصورت رسمی اعلام شد.
اسپایک لی میگوید ایسپ راکی (رپر آمریکایی) نقشی کلیدی در ساخت فیلم داشت؛ هنرمندی که بجز ایفای نقش در فیلم، دو ترانه به نامهای هر دو چشم بسته و شلوارک را هم برای ساندترک فیلم ساخت. فیلمبرداری اصلی از اوایل ماه مارس تا پایان ماه مه 2024 انجام شد و گروه طراحی تولید فیلم، بعضی از نقاشیهای مجموعه هنری لی را برای فیلم بازتولید کردند؛ شامل آثاری از ژان-میشل باسکیا، کهیند وایلی، دِبرا رابرتز و فردریک جی. براون.

آیا میدانید؟
- جفری رایت در دنیای واقعی هم پدر الایجا رایت است؛ نوجوانی که در فیلم نقش پسرش را بازی کرده است.
- اسپایک لی در یک برنامه رادیویی در خصوص دلیل اصلی تهیه نسخههایی از نقاشیهایی که در مجموعه هنریاش دارد و استفاده از آنها در فیلم چنین توضیح داد: «خب، گاهی وقتها عوامل سر صحنه دستپاچه میشوند یا اشتباهی میکنند. در این صورت مشکلی نبود اگر کسی تصادفا باعث میشد سوراخی وسط یکی از آثار ژان-میشل باسکیا ایجاد شود.»
- کریس راک فیلمنامه خودش را بر اساس این طرح و فیلمنامه ابتداییاش در سال 2010 نوشت اما هرگز تولید نشد.
- فیلم بالاترین به پایین ترین یا عرش تا فرش در روز نوزدهم ماه مه 2025 در جشنواره کن به نمایش درآمد؛ همان روزی که 36 سال قبل فیلم کار درست را انجام بده (1989) از اسپایک لی در این رویداد به نمایش درآمده بود؛ و همان روزی که مالکوم ایکس متولد شده است و دنزل واشینگتن نقشش را در فیلم مالکوم ایکس (1992) به کارگردانی لی بازی کرده است.

- در طول دهههای پیشین نامهای مارتین اسکورسیزی، مایک نیکولز و والتر سالس هم برای کارگردانی این پروژه سینمایی به میان آمده بود.
- دنزل واشینگتن تقریبا 31 سال بزرگتر از ایلفنش هادرا است که در فیلم نقش همسرش را بازی کرده است.
- شماره آپارتمان شخصیت پرنسس نوکیا در فیلم هشتگ A24 است که به نام یکی از کمپانیهای تولیدکننده فیلم و پخشکننده آن در سینماها اشاره دارد.
- برای اولین بار در سال 1990 بود که دیوید ممت مامور نوشتن فیلمنامه نسخه بازسازی فیلم بالا و پایین (1963) شد.
- اسپایک لی در مصاحبه جدیدی درباره ساخت این فیلم گفته است: «ما از دعای خیر خانواده کوروساوا بهرهمند شدیم. او مرا میشناخت و کارم را دوست داشت. معتقدم که دعای خیر او هم پشت ما بود. البته این موضوع را هم به خاطر داشته باشید که بالا و پایین در اصل یک رمان بود به قلم اد مکبین (با نام اصلی اِوِن هانتر). پس این فیلمنامه اریژینال نبود و از روی یک رمان اقتباس شده بود. برای همین قبل از هر چیز گفتم که از همان عنوان استفاده نخواهیم کرد و عدد دو که در عنوان میبینید Highest 2 Lowest نوعی ادای دین من به پرینس (موسیقیدان و بازیگر آمریکایی که در سال 2016 درگذشت) نیز به شمار میرود.»

نقد و بررسی منتقدان درباره فیلم بالاترین به پایین ترین
ورایتی | امتیاز 90 از ۱۰۰
پیتر دبروژ | خلاصه کلام اینکه اسپایک لی فیلم بالا و پایین را به اوج جدیدی رسانده است. او یک فیلم ژانرِ خودکاویگونه و سرگرمکننده ساخته است و در عین حال، زنگ هشدار پیرامون این موضوع را به صدا درآورده که فرهنگ ما به کدام سو میرود.
هالیوود ریپورتر | امتیاز 90 از ۱۰۰
دیوید رونی | آقای کارگردان اینجا نقش یک نمایشگر (شومن) خودنمای پرزرقوبرق را به حد کمال ایفا کرده است؛ نمایشگری که فیلمی بزرگ و بهشدت جلاخورده را عرضه کرده که لذتی ناب به شمار میرود.
گاردین | امتیاز 80 از ۱۰۰
پیتر بردشا | فیلم بالاترین به پایین ترین فیلمی بزرگ و مردانه است که میتواند تماشاگرانش را به وجد بیاورد. تماشای فیلم عرش تا فرش بسیار لذتبخش است و دنزل واشینگتن بازی درجه یکی دارد.
نیویورک تایمز | امتیاز 80 از ۱۰۰
مانولا دارگیس | موفقترین همراه واشینگتن در ترکیب بازیگران فیلم، جفری رایت است که نقش پل، راننده خانواده را بازی کرده است. او بهواسطه باورها، پوشش و جزییات برجستهاش به چشم میآید و البته که رایت ایفای نقشی تکاندهنده و باملاحظه دارد.

شیکاگو تریبیون | امتیاز 75 از ۱۰۰
مایکل فیلیپس | فیلم بالاترین به پایین ترین یک تریلر قراردادی و کلیشهای نیست؛ و در عوض، بانگی شورانگیز است – به قول کینگ – در باب «فرهنگ سیاهان و تمامیت هنری».
رولینگ استون | امتیاز 70 از ۱۰۰
دیوید فیئر | برداشت اولیه از فیلم عرش تا فرش این است که یک فیلم نیویورکی عالی میبینیم با ستاره بزرگی که نقش اصلیاش را بازی کرده است؛ با وجود این، احساس میشود چیزی گم شده است.
اسکرین دیلی | امتیاز 60 از ۱۰۰
تیم گریئرسن | چرخش پرانرژی فیلم در نهایت تا حدودی بیمعنی به نظر میرسد و انبوه مضامین و ضربههای فیلم هرگز هارمونی پیدا نمیکنند.
امتیازهای تماشاگران و منتقدان به فیلم بالاترین به پایین ترین Highest 2 Lowes
| نام سایت | امتیازدهندهها | امتیاز میانگین | تعداد آراء |
| IMDb | کاربران | 5.7 از 10 | 18 هزار کاربر |
| متاکریتیک | منتقدان برتر | 73 از 100 | بر اساس 47 نقد |
| راتن تومیتوز | عموم منتقدان | 85 درصد رضایت | بر اساس 213 نقد |
پوستر فیلم عرش تا فرش بالاترین به پایینترین

