ژانر وحشت به عنوان یکی از قدیمیترین و در عین حال محبوبترین ژانرهای سینمایی، قابلیت زیادی برای ترکیب شدن با سایر ژانرها دارد که کمدی یکی از آنها است. به همین خاطر هم در دهههای اخیر با فیلمهای ترسناک زیادی مواجه شدهایم که درونمایه کمیک داشته و یکی از مولفههای آن، شوخی با کلیشههای ژانر وحشت است. در سینمای ایران نیز گهگاه به اندک نمونههایی در این رابطه برخورد میکنیم که یکی از تازهترینشان خانه ارواح به کارگردانی کیارش اسدیزاده است که به تازگی به اکران عمومی درآمده است.
معرفی و اطلاعات فیلم خانه ارواح
اسدیزاده که در سالهای اخیر و به ویژه در زمینه ساخت سریال برای پلتفرمها پرکار بوده، خانه ارواح را ۵ سال قبل و به تهیهکنندگی امیرشهاب رضویان ساخته که تماشاگر علاقهمند به سینما را به یاد فیلمی به همین نام با بازی مریل استریپ میاندازد. شاهرخ کافی و کامبیز بابایی که فیلمنامه این فیلم را نوشتهاند، قصه خود را به میانه دهه شصت و بمباران تهران برده و ماجرای طنزآمیزی را با بهرهگیری از المانهای آن خلق میکنند.
خانه ارواح با یک فلاشبک آغاز شده و به روز 28 مرداد میرود؛ جایی که طرفداران دکتر مصدق با اوباش درگیر شده و دامنه درگیریشان به یک زایشگاه میرسد. برخورد سرپرستار زایشگاه با طرفین درگیر و به دنیا آمدن نوزادان، سروشکل کمیک خوبی داشته و تماشاگر را جذب خود میکند. سکته قلبی و مرگ مشیرالدوله یکی از اطرافیان مصدق که به او خیانت کرده، حادثه محرک پرده نخست فیلمنامه را رقم زده و سپس قصه با یک فلاش فوروارد سی ساله وارد دهه شصت میشود. دریک قهوه خانه که شخصیتهای اصلی خانه ارواح (شاهرخ و مرتضی) هر یک با شمایلی متفاوت در آنجا نشسته و به ناچار همراه یکدیگر با پاترول کمیته دست به فرار میزنند.
ورود آنها به خانه ای قدیمی و متروکه و روبرو شدن با روح مشیر، نقطه عطف اول فیلمنامه به حساب میآید که قصه را وارد فاز متفاوتی میکند. جایی که این دو روح صاحبخانه را دیده اما الباقی موفق به دیدن او نمیشوند. مشیر به هنگام مرگ در همان روز 28 مرداد، ناخودآگاه شلوارش را خیس کرده و همین موضوع دستمایه شوخی تکرارشوندهای شده که در نگاه اول بامزه به نظر رسیده اما به واسطه تکرار اندک جذابیتاش را از دست میدهد. با ورود املاکی محل و دخترش مورخه، قصه ریتم بهتری به خود گرفته و داستانکی با محوریت علاقه شاهرخ به او کلید میخورد. پدر و دختری که تنها هدفشان به چنگ آوردن خانه قدیمی بیصاحب بوده و حال با ورود شاهرخ و مرتضی به آن، نقشه جدیدی را طراحی کردهاند. نویسندگان فیلمنامه در پرداخت شخصیتها، کاملا به سمت تیپ و تیپسازی رفته و تلاش چندانی برای خلق شخصیت به خرج ندادهاند.
فهرست خواندنی-دیدنی بهترین فیلم های کمدی ایرانی
شاهرخ تیپ جوان شوخ و شنگ دهه شصتی با همان مدل مو و لباسهای آشنا است که خیلی زود دل به مورخه بسته و به لحاظ ظاهری هم تماشاگر را به یاد خوانندهای قدیمی به همین نام میاندازد.او در عین حال در تضاد کامل با مرتضایی قرار دارد که از جبهه فرار کرده و به اشتباه خبر شهادتاش را به خانوادهاش دادهاند! تنها وجه اشتراکی که این دو را به مشیر هم به شکلی وصل میکند، به دنیا آمدن در روز 28 مرداد و در همان زایشگاه اول فیلم است.
کیارش اسدیزاده که کمدی شیرین دفتر یادداشت را در کارنامه دارد، خانه ارواح برایش حکم نوعی دستگرمی در کمدی را داشته و حفرههای زیادی چه در فیلمنامه و چه در کارگردانی دارد
پیوند تولد آنها با مرگ تلخ و تکاندهنده مشیر در خیابان و درست جلوی خانهاش که به نوعی این سه نفر را به هم ربط میدهد. خیانت او به مصدق هم دستمایه سکانسی قرار گرفته که در آن مرتضی و شاهرخ شخصی شبیه به مصدق را آورده و مشیر را از عذاب وجدان خلاص میکنند. با ورود نرگس به عنوان مستخدم به خانه متروکه، خانه ارواح به سمت پرده پایانی رفته و گرههایی به آن انداخته میشود که در یک سوم پایانی باز میشوند. مورخه و نرگس به عنوان شخصیتهای زن خانه ارواح، نسبتا خوب از کاردرآمده و لحظات بامزهای را خلق میکنند که تماشاگر را کمی میخنداند.
به خصوص اولی که کاملا تیپسازی شده و به خوبی از کلیشههای آشنا در شکلگیریاش استفاده شده است. ورود یک روح دیگر با بازی رضا کیانیان که سالها پیش از مشیر در این خانه زندگی میکرده، قصه را به سمت کمیک بزن بکوب پیش برده و آن را به ورود ماموران کمیته به خانه گره میزند.
کیارش اسدیزاده که کمدی شیرین دفتر یادداشت را در کارنامه دارد، خانه ارواح برایش حکم نوعی دستگرمی در کمدی را داشته و حفرههای زیادی چه در فیلمنامه و چه در کارگردانی دارد. حتی به لحاظ بصری هم فیلم چشمگیر از کار درنیامده و مقداری کهنگی در آن به چشم میخورد. اسدیزاده در انتخاب بازیگران اصلی فیلم نیز کاملا محتاط عمل کرده و پژمان جمشیدی را به عنوان بازیگری گیشهپسند برای نقش مرتضی انتخاب کرده است.
در حالی که کاظم سیاحی، نقش شهرام را بهتر از کار درآورده و اندک لحظات شیرین خانه ارواح مدیون اوست. نازنین بیاتی هم در نقش مورخه، کاملا متفاوت عمل کرده و با استفاده از گریمی نسبتا سنگین به خوبی به شخصیت نزدیک شده است.