فیلم گریز درامی است با بازی سِرشه رونن و به کارگردانی نورا فینگشایت؛ نویسنده و کارگردان آلمانی که پیش از این با فیلمهای سیستم خردکن (2019؛ برنده جایزه آلفرد باوئر از جشنواره برلین) و نابخشودنی (2021؛ با بازی سندرا بولاک) شناخته میشد. فیلم گریز که بر اساس کتاب خاطراتی به همین نام از سال 2016 به قلم اِیمی لیپتِرات شکل گرفته است اولین نمایش جهانیاش را در جشنواره فیلم ساندنس 2024 تجربه کرد و از همان جا با استقبال منتقدان مواجه شد.
بهترین فیلم ها در ستایش دوستی و رفاقت
خلاصه داستان فیلم گریز
خلاصه داستان فیلم گریز The Outrun را اینطور میشود تعریف کرد؛ رونا زن جوانی است که تازه از مرکز توانبخشی بیرون آمده و اعتیادش به الکل را ترک کرده است. او به زادگاهش در جزایر اورکنی اسکاتلند برمیگردد. والدینش که اصالتا انگلیسی هستند از هم جدا شدهاند و او هر چند روز پیش یکی از آنها میماند. او به پدرش در مزرعه کمک میکند و با دوستان مذهبی مادرش دیدار میکند. در بازگشت به گذشته (فلاشبک) زندگی قبلی رونا را به عنوان یک دانشجوی فارغالتحصیل زیستشناسی در لندن میبینیم که آزادانه در کلوبهای شبانه رفتوآمد میکند و حتی با جوانی به نام دِینین آشنا میشود. رونا به الکل معتاد میشود و مشکلاتی در رابطهاش به وجود میآید و حتی باعث یک مصدومیت غیرعمدی میشود. دینین در نهایت او را رها میکند. رونا شبی در مستی مورد حمله قرار میگیرد و مدت کوتاهی پس از آن وارد مرکز توانبخشی میشود و برنامه ۹۰ روزهای را برای ترک پشت سر میگذارد.

عوامل و بازیگران فیلم گریز
کارگردان: نورا فینگشایت، فیلمنامهنویسان: ایمی لیپترات و نورا فینگشایت بر اساس داستانی از آنها و دِیزی لوییس؛ و کتاب خاطرات ایمی لیپترات، مدیر فیلمبرداری: یونس روی آیمر، تدوینگر: استیون بِکینگِر، آهنگسازان: جان گورتلِر و یان مایزِره
و بازیگران: سرشه رونن (رونا)، ساسکیا ریوز (انی)، استیون دیلِین (اندرو؛ اسکات میلر بازیگر نقش اندرو جوان)، لورن لایل (جولی)، پاپا اِسیئدو (دِینین) و…
تولید فیلم گریز از کجا شروع شد؟
جک لودِن – بازیگر اسکاتلندی که با فیلمهای مبارزه در کنار خانوادهام (استیون مرچنت، 2019) و نیایش (ترنس دیویس، 2021) بیشتر شناخته میشود – در سال 2020 و اوج فراگیری جهانی کووید -نوزده بود که یکی از کتابهای پرشمارش را از روی قفسه خاکگرفته کتابخانهاش برداشت. او این نسخه از کتاب خاطرات سال 2016 ایمی لیپترات با عنوان گریز را چند سال قبلتر در سفرش به مجموعه جزایر دورافتاده اورکنی در ساحل شمالی اسکاتلند خریده بود اما فرصت خواندنش را پیدا نکرده بود. لودن اغلب در سفرهایش کتابهایی را میخرد که با مکانهای مورد بازدیدش در ارتباط هستند و در این مورد هم روایت بهشدت صادقانه لیپترات پیرامون اعتیاد و ترک آن، اورکنی را با جزییات جامعی ترسیم کرده است. او بهسرعت متوجه میشود که این داستان میتواند مصالح ساخت فیلمی شگفتانگیز شود و بر حسب تصادف، بازیگر کاملا مناسبی را برای ایفای نقش لیپترات میشناخت: سرشه رونن که چهار نامزدی جایزه اسکار را در کارنامه دارد و حالا همسر او هم به شمار میرود.

سرانجام در ماه ژانویه 2022 بود که اعلام شد نورا فینگشایت اقتباس سینمایی از کتاب ایمی لیپترات را کارگردانی خواهد کرد و سرشه رونن علاوه بر ایفای نقش اصلی، یکی از تهیهکنندگان فیلم خواهد بود. تولید از اوت 2022 در اورکنی شروع شد و جک لودن هم به عنوان یکی از تهیهکنندگان به فهرست سازندگان فیلم پیوست. رونن و لودن چیزی حدود دو سال و نیم روی این پروژه زمان گذاشتند تا اینکه به سرانجام رسید.
آیا میدانید؟
- اولین فیلمی که در جزیره پاپا وِسترِی از مجموعه جزایر اورکنی فیلمبرداری شده است.
- وقتی گرتا گرویگ در حال فیلمبرداری باربی (2023) بود سرشه رونن قرار بود نقش یکی از باربیهای عجیبوغریب را در کنار کیت مککینن بازی کند اما به خاطر فیلمبرداری این فیلم و تداخل برنامهاش نتوانست در فیلم باربی بازی کند.
- سرشه رونن و جک لودن (با همراهی دامینیک نوریس) کمپانی تولید فیلم آرکِید پیکچرز را با هدف تولید فیلم گریز بنیان گذاشتند اما پس از ساخت فیلم، کمپانی را ترک کردند.
- صحنه تولد بره در فیلم کاملا واقعی است. سرشه رونن شکل صحیح کمک کردن به تولد یک بره را از کشاورزی در جزایر اورکنی آموخت.
- سرشه رونن درباره اهمیت فیلم گریز چنین توضیح داده است: «تمام هدفمان این بود که نهفقط بهدرستی آشفتگی زندگی این زن را به تصویر بکشیم بلکه رنگی از همدلی هم به آن ببخشیم. به عنوان شاهد ابتلای کسانی که دوستشان دارم به این بیماری خاص، برای من بهشخصه خیلی مهم بود که به داستان این زن فرصتی برای دیده شدن در حقیقیترین شکل ممکن آن بدهم.»
- رونن درباره نخستین تجربه تهیهکنندگیاش هم چنین میگوید: «من تا پیش از این فیلم هرگز به تهیهکنندگی فکر نکرده بودم اما مدتها هم بود که فکر میکردم کاری بجز بازیگری را تجربه کنم. الان هم خودم را لزوما به عنوان یک تهیهکننده نمیبینم اما دوست دارم از اولین مراحل شکلگیری یک فیلم درگیر پروژه ساخت آن بشوم تا به فرایند خلاقه و هنری فیلم هم کمک کرده باشم.»

- اسم شخصیت اصلی از اولین مراحل تولید از ایمی لیپترات به رونا تغییر کرد تا هم لیپترات که در نگارش فیلمنامه به کارگردان فیلم کمک کرد از داستان فاصله مناسبی بگیرد و هم به سرشه رونن آزادی هنری داده شود تا شخصیت خودش را بسازد.
- نورا فینگشایت فیلمنامه را با ساختاری آزاد و دیالوگهای کم نوشت و در عوض، توصیفهای کوتاهی برای هر صحنه نوشت تا کارکردشان بهطور دقیق مشخص شود.
نقد و بررسی منتقدان درباره فیلم گریز
راجرایبرتداتکام | امتیاز 100 از ۱۰۰
تامریس لافلی | فیلم گریز یک اثر هنری حیرتانگیز و یک تجربه سینمایی زیبا است که هر بار یک فریم مبتکرانه را در پیش روی شما قرار میدهد؛ فیلمی که بر بازی روحانگیز و تعالیبخش سرشه رونن تمرکز کرده است.
ریلویوز | امتیاز 88 از ۱۰۰
جیمز براردینلی | فیلم گریز از خودنمایی پرهیز میکند ولی ابعاد احساسیاش آنقدر پیچیده است که ممکن نیست ذرهای ملالآور به نظر برسد.
گاردین | امتیاز 80 از ۱۰۰
اِیدریئن هورتِن | فیلم گریز یک اثر سینمایی دوساعته نادر است که هنگام دیدنش فراموش کردم نگاهی به ساعت بیندازم؛ و این اتفاق در حالی میافتد که فیلم از بسیاری از کلیشههای سینمایی مربوط به اقتباس از کتابهای خاطرات پرهیز میکند؛ و همین دستاورد خاص فیلم است که گواهی بر کیفیت منبع اقتباس و بازی چشمگیر رونن به حساب میآید.

نیویورک مگزین (والچر) | امتیاز 80 از ۱۰۰
بیلگه ابیری | فیلم گریز مهمتر از هر چیز دیگری یک تجربه صوتی و بصری است؛ تجربهای که میتوانیم خودمان را در آن به دست فراموشی بسپاریم؛ اتفاقی که برای ما مقدر شده است.
گاردین | امتیاز 80 از ۱۰۰
پیتر بردشا | سرشه رونن در هر نما و در هر صحنهای از گریز – بیشتر در نماهای بسته (کلوزآپ) – فیلم را با حضور طبیعی اما ژیان و محوری خود پیش میبرد.
نیویورک تایمز | امتیاز 80 از ۱۰۰
الیسا ویلکینسن | فیلم بهصورت خطرناکی در آستانه بدل شدن به اثری پرتکلف قرار میگیرد؛ اما خویشتنداری سرشه رونن آن را صادق و حقیقی نگه میدارد؛ حتی زمانی که او جیغ میکشد، فریاد میزند یا از هوش میرود. در پایان، فقط درد میماند و درد میماند و درد.
شیکاگو تریبیون | امتیاز 75 از ۱۰۰
مایکل فیلیپس | سرشه رونن در هر مرحله از ادیسه این شخصیت، دقیق و هوشمندانه و دیدنی عمل کرده است.
امتیازهای تماشاگران و منتقدان به فیلم گریز
| نام سایت | امتیازدهندهها | امتیاز میانگین | تعداد آراء |
| IMDb | کاربران | 6.9 از 10 | 6500 کاربر |
| متاکریتیک | منتقدان برتر | 72 از 100 | بر اساس 43 نقد |
| راتن تومیتوز | عموم منتقدان | 7.5 از 10 | بر اساس 150 نقد |
پوستر فیلم The Outrun
