نقد مستند می دانی چرا می پرم یا The Reason I Jump

مستند می دانی چرا می پرم تأمل‌برانگیز و به‌گونه‌ای احساس‌برانگیز ساخته شده؛ مستندی که نگرشی ویژه را دربارۀ جهان‌بینی مبتلایان به اختلال اوتیسم بیان می‌کند.این اثر قدرتمند است و زندگی را از دریچه‌ای تازه به تصویر می‌کشد.  

مستند می دانی چرا می پرم (The Reason I Jump) به کارگردانی جری روثول ساخته شده است. این اثر برداشتی آزاد از روایت نواکی هیگاشیدا از بیماری اوتیسمش است. این مستند، نگرش هیگاشیدا را از طریق پنج نوجوان از سراسر جهان که در وضعیتی مشابه قرار دارند، روایت می‌کند. برای نقد و بررسی مستند می دانی چرا می پرم با فیلیمو شات همراه باشید.


جدیدترین و بهترین فیلم های ۲۰۲۱


مستند می دانی چرا می پرم نمونۀ برجسته‌ای از اقتباسی سینمایی و هوشمندانه از کتابی متافیزیکی و غیرتخیلی است. نواکی هیگاشیدا کتاب کم‌حجم خود را در ۱۳سالگی نوشته است. کتاب، مجموعه‌ای از ۵۸ پرسش و پاسخ است که درک و شناختی از احساس اوتیستیک بودن ارائه می‌دهد. جری روثول مستندساز، به‌جای تلاش برای ارائۀ اقتباسی تحت‌اللفظی، تفسیر خودش را از نوشتۀ نواکی هیگاشیدا به تصویر می‌کشد. او ایده‌های کتاب هیگاشیدا را به روشی امپرسیونیستی و درعین‌حال قابل‌فهم گسترش می‌دهد.

نمایی از مستند می دانی چرا می پرم

روثول برای اقتباس از کتاب به‌ظاهر فیلم‌نشدنی هیگاشیدا، استراتژی ویژه‌ای انتخاب کرده است. او افکار و احساسات هیگاشیدا را از طریق تجربه‌های واقعی نوجوانان مبتلا به اوتیسم منتقل می‌کند؛ یک نوجوان هندی به نام آمریت نمی‌تواند با دیگران ارتباط کلامی برقرار کند. به همین دلیل، ناامیدی‌اش را از طریق نقاشی‌های پرجنب‌‌و‌جوش بیرون می‌ریزد و موفق می‌شود آن‌ها را در گالری انفرادی نمایش دهد. در بریتانیا، جاس تلاش می‌کند که میان گذشته و اکنون تفاوت قائل شود. او حوادث ده سال گذشتۀ زندگی‌اش را به اندازۀ احساسات اکنونش خام و زنده احساس می‌کند. در ویرجینیا، بن و اِما بهترین دوستان هم هستند. آن دو از طریق یک تختۀ الفبا با یکدیگر ارتباط برقرار می‌کنند. این روش به آن‌ها فرصت می‌دهد که ایده‌ها و احساساتشان را راحت‌تر و روان‌تر بیان کنند. سرانجام با جستینا در سیرالئون ملاقات می‌کنیم؛ کشوری با عقاید خرافی که اغلب، افراد مبتلا به اوتیسم را اشخاصی بدشگون و نفرین‌شده تلقی می‌کنند. در این کشور، بسیاری از کودکان مبتلا به اوتیسم به حال خود رها می‌شوند.

همچنین روثول پرتره‌هایی تأثیرگذار از والدین دوست‌داشتنی و منعطف ترسیم می‌کند. آرتی، مادر آمریت، اعتراف می‌کند که با دخترش جدل‌های پرسروصدایی دارد. جرمی دی‌یر و استیوی لی (که هر دو از تهیه‌کنندگان فیلم هستند) با اکراه، جاس را در مدرسۀ شبانه‌روزی می‌گذارند. والدین جستینا، مِری و رولند، برای کمک به کودکانی که در وضعیتی مشابه قرار دارند، مدرسه‌ای تأسیس کرده‌اند.

آمریت در نمایی از مستند می دانی چرا می پرم

روثول هرازگاهی از میان این پرتره‌های جذاب به تصاویری از کودکی اوتیستیک (با بازی جیم فوجی ‌وارا) برش می‌زند که در ساحلی در نزدیکی یک فانوس دریایی مشغول بازی‌کردن است. در همان حال هم کلمه‌های هیگاشیدا را روی متن می‌شنویم. ترجمه کتاب او اثری مشترک از دیوید میچل نویسندۀ رمان اطلس ابر (Cloud Atlas) و همسرش کی. ای. یوشیدا است که از قضا فرزندی اوتیستیک دارند. جردن اودونگان این متن را روی تصاویر خوانده است. علاوه بر این باید به کار عالی روبن وودین دشامپس فیلم‌بردار و طراح صدا نیک رایان اشاره کرد. فیلم با گرفتن تصاویری از دکل‌های برقی، پل‌ها و چمنزارهای وسیع، بار احساسی دوچندانی ایجاد می‌کند. مستند می دانی چرا می پرم با ظرافت، شیوه‌ای را به تصویر می‌کشد که اغلب آدم‌های مبتلا به اوتیسم بدان طریق جهان را تجربه می‌کنند. اما شاید بزرگ‌ترین دستاورد روثول رویکرد به دور از ترحم او به سوژه‌هایش باشد. همان‌طور که بِن می‌گوید: «من فکر می‌کنم با پرداختن به اوتیسم می‌توانیم دیدگاه آدم‌ها را دربارۀ آن تغییر دهیم.» می دانی چرا می پرم گامی مهم در این مسیر است.

جیم فوجی ‌وارا در نمایی از مستند می دانی چرا می پرم

مستند می دانی چرا می پرم با ظرافت، تأمل‌برانگیز و به‌گونه‌ای احساس‌برانگیز ساخته شده است؛ مستندی که نگرشی ویژه را دربارۀ جهان‌بینی مبتلایان به اختلال اوتیسم بیان می‌کند. در نهایت، نتیجه مستندی قدرتمند است که زندگی را از دریچه‌ای تازه به تصویر می‌کشد.  


منبع: EmpireOnline

ممکن است به این مطلب‌ها نیز علاقه‌مند باشید

نظر شما چیست؟

ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

از اینکه نظرتان را با ما در میان می‌گذارید، خوشحالیم