معرفی و نقد فیلم حال خوب زن

همه چیز درباره چهل و چهارمین جشنواره فجر ۱۴۰۴

خلاصه داستان فیلم حال خوب زن

در خلاصه داستان فیلم حال خوب زن آمده است: سارا پس از ازدواج با همسرش ابراهیم، ناتوانی در برقراری رابطه زناشویی را تجربه می‌کند و از این فقدان رنج می‌برد. او که خود را مقصر می‌داند، تلاش می‌کند بر ترومای درونی‌اش غلبه کند، اما این مسیر برایش ساده نیست…

بازیگران و عوامل فیلم

فیلم حال خوب زن نخستین تجربه کارگردانی و نویسندگی فیلم بلند داستان از مهدی برزُکی است و حسین کاکاوند تهیه‌کنندگی اولین فیلم بلندش را انجام داده است. هر دو در ساخت فیلم کوتاه یا مستند تجربه زیادی دارند.

مهتاب ثروتی، علی مرادی، راضیه منصوری، حمید رحیمی، شهره موسوی، گلاویژ علم، علی تاریمی و علی مهربان بازیگران این فیلم هستند.

دیگر عوامل اصلی عبارتند از: مدیر فیلمبرداری: علی حسین‌زاده، تدوین: پویان شعله‌ور، طراح صحنه: رستگار محمدی، طراح لباس: مهسا حاجی‌قاسم، صدابردار: سامان شهامت، طراحی و ترکیب صدا: رامین ابوالصدق و علی سوهانی، طراح چهره‌پردازی: امید گلزاده، آهنگساز: نیما امین، مدیر تولید: صمد زرگر نارنجی، جلوه‌های ویژه بصری: مرتضی مظلومی، طراح هوش مصنوعی: علیرضا ربیع‌مقدم، سرپرست گروه کارگردانی و مدیر برنامه‌ریزی: رضا موری، منشی صحنه: سمانه یدالهی، طراح گرافیک: عسل خواجه‌وندی و عکاس: امینه مسعودی.

درباره کارگردان فیلم؛ مهدی برزُکی

مهدی برزُکی پیش از این فیلم، تاکنون ۶ فیلم کوتاه داستانی ساخته، سال‌ها در حوزه سینمای مستند فعالیت داشته و عضو انجمن مستندسازان سینمای ایران، کانون کارگردانان خانه سینما و ایسفا است. او همچنین به‌عنوان مدرس انجمن سینمای جوانان و مدرس دانشگاه فعالیت می‌کند. حرف‌های او را درباره فیلمش بخوانید؛

• حدود ۴ تا ۵ سال پیش در حال تحقیق برای ساخت یک مستند درباره جدایی و طلاق در ایران بودم. در میان عوامل مختلفی که به جدایی زوج‌ها منجر می‌شد، مشکلات زناشویی و ارتباط عاطفی و جنسی بیشترین فراوانی را داشت حتی در مواردی که طبقه اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی یا سطح تحصیلات افراد با یکدیگر متفاوت بود. پس از آن، معضل اعتیاد، دخالت خانواده‌ها و در نهایت مشکلات اقتصادی و فقر از دیگر عوامل مؤثر در متارکه بودند.
• در همین مسیر تحقیقاتی، با موردی خاص از یک زن مواجه شدم که با وجود آگاهی از ارتباط همسرش با زنان دیگر، تصمیم گرفته بود زندگی مشترک خود را حفظ کند. این انتخاب، ریشه در گذشته، ساختار خانوادگی و نگاه جامعه به این زن داشت.
• قصه فیلم، روایت بازگشت این زوج به زندگی مشترک و امید آن‌ها به عشق، علاقه و گفت‌وگو است؛ اینکه چگونه دوست داشتن می‌تواند راهی برای عبور از بحران باشد.

نقد و بررسی فیلم حال خوب زن

این نقد و نوشته‌ها، نظر کوتاه ولی دست‌اولِ منتقدان و نویسندگان سینمایی است؛ شاید بعدها همه چیز تغییر کند! در ضمن، انتشار آن‌ها -لزوما- به معنای تایید فیلیموشات نیست

سید مهرزاد موسوی

فیلم حال خوب زن فیلم دغدغه‌مند و جسورانه‌ای است. البته نه از آن جسورانه‌ها و تابوشکن‌هایی که در ذهن داریم یا حتی نمونه‌اش را در سینمای خودمان دیده‌ایم. از جنس یک فیلم اولی که برای ساخت نخستین تجربه فیلمسازی‌اش سراغ کمدی، فضای امتحان پس‌داده، فیلم ارگانی و… نرفته فیلمی مینیمال درباره خانواده ساخته. فیلم در حدود این روزها (تاکید می‌کنم این روزها و سال‌های اخیر) سینمای ایران، هم فیلم جسورانه‌ای است که سراغ مشکلات رابطه زناشویی می‌رود. در این سال‌های کم‌رونقی فرهنگ، کدام فیلم را به یاد دارید که چنین موضوعی را سوژه کرده باشد؟

پرداخت فیلم هم تا جایی که در حدود این انتخاب جسورانه و فکر‌شده و تحقیق شده جلو می‌رود، موفق و تاثیرگذار است ولی امان از گره‌گشایی که فیلم را به دام کلیشه‌ها (انتخاب یک زن جایگزین و سابقه تعرض) می‌غلتاند و از دست می‌رود. دقیقا در همین لحظه‌هاست که فیلم، هم در داستان، هم در رویکرد و هم در فرم از نفس می‌افتد، کندی‌اش به چشم می‌آید و استیصالش در پایان‌بندی رخ نشان می‌دهد.

با این همه، توقع را باید از فیلم‌اولی‌ترین فیلم اولی جشنواره (که همه عواملش نخستین تجربه فیلم بلندشان را از سر گذرانده‌اند) تنظیم کرد؛ فیلم حال خوب زن، به‌خاطر انتخاب موضوع دغدغه‌مند، پرداخت ابتدایی جسورانه (نسبت به این سال‌های ما) و وفادار ماندن به ساختاری که از ابتدای فیلم برایش تعریف کرد، فیلم خوب و دیدنی‌ای است. البته که بخش گره‌گشایی و هپی‌اند آن، ساده‌تر از چیزی رخ می‌دهد که خودش طراحی کرده است.

۳ نکته از فیلم:

• جای چنین فیلم‌هایی در سبد فیلمسازی ما خالی است
• دقت کنید که آنچه دیدیم، فیلم اول برزکی از کاشان است
• موسیقی خوب و بازی مهتاب ثروتی

 

احسان ناظم بکایی

سینمای ما فرسنگ‌ها با جامعه فاصله گرفته است. این فیلم عملاً سنگی بر گور سینمای اجتماعی ماست که اصلاً جامعه سال ۱۴۰۴ را نمی‌شناسد. خاصه جامعه قشر متوسط شهری تهران را. زن و شوهر دامپزشک و تحصیل‌کرده که در کلینیک حیوانات کار می‌کنند، ماجرای ساده زناشویی را به بحرانی بغرنج بدل کرده‌اند و کار به آنجا می‌رسد که زن شبیه فیلم لیلای داریوش مهرجویی که سی و اندی سال پیش ساخته شد، به دنبال همسری دیگر برای شوهرش می‌رود!

آیا در طبقه متوسط رو به بالای تهران، زنی دکتر و تحصیل‌کرده در سال ۱۴۰۴ چنین می‌کند؟ حتی ماجرای نخ‌نمای تجاوز در کودکی و… را هم سال‌ها قبل امثال پوران درخشنده در هیس دخترها فریاد نمی‌زنند هنرمندانه‌تر بیان کرده بودند. حال خوب زن به‌خاطر عقب‌ماندگی سوژه برای مخاطب امروزی حال به هم زن است و صحنه‌ها و عبارات جنسی نه‌تنها تابوشکن نیست که عادی و به گوش‌ها آشناست. فیلم با توجه به ریتم کند و چیدمان بازیگران، شانس چندانی برای اکران ندارد و بعید است در بخش مسابقه هم اتفاقی برایش بیفتد.

۳ نکته از فیلم:

• اسب حیوان عجیبی است.
• پول به تراپیست می‌دهید که جلویش حرف نزنی؟
• تکرار صحنه‌های آشنا مثل پاک‌کردن ماتیک و…

​محمد تقی‌زاده

فیلم حال خوب زن به کارگردانی مهدی برزکی، نمونه‌ای ضروری از سینمای مسئله‌محور و دغدغه‌مند ایران است. این فیلم نشان می‌دهد که می‌توان به موضوعی پیچیده و نسبتاً تابو یعنی بحران جنسی در زندگی زناشویی پرداخت، بدون آنکه در دام شعارزدگی، مضمون‌گرایی افراطی یا ملودرام بیفتد.

یکی از نقاط قوت اصلی فیلم، اقتصاد روایی و سادگی قصه‌گویی آن است. داستانی مینیمال و سرراست، بدون پرداخت‌های اضافی، شلوغ‌کاری یا سکانس‌های زائد، در بستری منسجم پیش می‌رود. این سادگی و وضوح، به اثر عمق و باورپذیری می‌بخشد.

بازی درخشان مهتاب ثروتی، ستون دیگر موفقیت فیلم است. او که تجربه طولانی در تئاتر دارد، با ظرافتی قابل تحسین، نقش زنی ساده را ایفا می‌کند که به دلیلی شخصی (که در انتهای فیلم فاش می‌شود) قادر به برقراری رابطه زناشویی نیست. بازی او پر از سکوت‌های گویا و نگاه‌های پرمعناست.

فیلم با پرهیز از سانتی‌مانتالیسم و فمینیسم شعاری، رویکردی واقع‌گرایانه را دنبال می‌کند. حتی وقتی شخصیت اصلی به فکر «آوردن زن جایگزین» می‌افتد -که خود می‌تواند بستری برای افراط احساسی باشد- داستان با تعادل و منطق روایت می‌شود و از التهاب‌آفرینی مصنوعی پرهیز می‌کند.

در نهایت، «حال خوب زن» جای خالی چنین آثاری را در سینمای ایران پر می‌کند: آثاری که با نگاهی انسانی و دقیق، به مسائل واقعی و اغلب ناگفته می‌پردازند، بدون آنکه کیفیت هنری و داستانی را فدای پیام کنند. این فیلم اثبات می‌کند که سینمای ایران برای رشد و تاثیرگذاری، بیش از هر چیز به چنین قصه‌های ساده و عمیقی نیاز دارد.

۳ نکته از فیلم:

• بازی مهتاب ثروتی
• ساختار بی ادعا مینیمال و باورپذیر
• درونمایه روانشناسی و جامعه شناسی

​سعیده نیک‌اختر

با دیدن اسم فیلم، می‌شد حدس زد از ابتدا تا انتهای فیلم زنی دردمند در حال گریه و استرس است. همین هم شد. قصه فیلم کهنه است و تاریخ مصرفش گذشته‌است. در روزهایی از جامعه به سر می‌بریم که صحبت از دردهای کودکی که به قول روانشناسان و تراپیست‌های امروزی، طرح‌واره نامیده می‌شود، امری عادی شده. وقتی در یک برنامه گفتگومحور شخص مصاحبه‌شونده بدون قرار قبلی موضوع طرح‌واره کودکی و تجاوز را به آسانی مطرح می‌کند، دیگر از قبح قضیه کم شده و صحبت از آن در مجامع عمومی، راحت و آسان می‌شود.

وقتی صحبت از آزار جنسی در کودکی می‌شود خیلی ها اتفاق نظر دارند که برای آن‌ها هم پیش آمده و از آن صحبت می‌کنند تا غم دیرینه‌شان را بر زمین بگذارند. در چنین شرایطی، به نظر می‌رسد لزومی به ساخت چنین فیلم‌هایی نیست آن هم با صرف کلی هزینه و زمان و انرژی، که فیلمسازی بخواهد در لفافه و با کلی پیچیدگی آن را مطرح کند. این فیلم ابدا هشداردهنده نیست و فیلمساز به هدفش که دیده شدن فیلم است، نخواهد رسید. با رشد فضای مجازی و دسترسی عموم مردم به بسیاری از پرونده‌های خانوادگی و قضایی، میزان آگاهی مردم بالا رفته و در کمترین زمان و تنها با یک کلیک با اتفاقات عجیب و غریبی روبرو می‌شوند که نیازی نیست برای دانستن‌اش برنامه ریزی کنند، بلیت بخرند و یک ساعت و نیم روی صندلی سینما بنشینند تا آگاه شوند. اینقدر همه چیز در دسترس است که خود تراپیست‌ها کتابها یا سایت‌هایی را معرفی می‌کنند تا اگر از مساله‌ای رنج بردید، بگردید و طرح‌واره کودکی‌تان را پیدا کنید و بدون رفتن به مطب و پول خرج کردن آن را حل و فصل کنید. با این حساب آینده حال خوب زن، روی هواست.

۳ نکته از فیلم:

• چرا آدم باید پول بدهد برود پیش تراپیست و حرف نزند؟
• حالا چرا اسب؟
• بخدا مقابل آینه رژ لب زدن و پاک کردن خیلی تکراری شده

محمد جلیلوند

ذوق زدگی در برابر سوژه و ایده های دوخطی، بلای جان سینمای ایران از گذشته تا به امروز بوده است. به ویژه در رابطه با فیلم اولی ها که عموما دوخطی های خوبی در ذهن داشته و اغلب هنگام نگارش فیلمنامه نیز به همان اکتفا می کنند! یکی از این آثار که در بخش مسابقه جشنواره امسال روی پرده رفته، (حال خوب زن) به کارگردانی مهدی برزکی است.

به هنگام ساخت فیلم کوتاه، فرم ارجح بر قصه و فیلمنامه بوده که تقریبا به عنوان یک اصل کلی پذیرفته شده است. این موضوع در فیلم اولی هایی که سازنده اش از جهان فیلم کوتاه آمده، کاملا به چشم می خورد و برزکی هم از گزند آن در امان نمانده است.

حال خوب زن، در وهله نخست ملودرامی خانوادگی است که شخصیت های اصلی آن سارا و ابراهیم با بک بحران زناشویی مواجه اند. سوژه جسورانه ای که مماس با خطوط قرمز سینمای ایران بوده و تماشاگر را کنجکاو تماشای فیلم می کند. در ده دقیقه نخست، قصه با ریتم خوبی پیش رفته و مساله قهرمان های آن بیان می شود. خرده داستان هایی هم در این بین شکل گرفته که البته کمک چندانی به پیشرفت قصه نمی کنند. برای مثال هم می توان به دختر جوان مشتری پت شاپ ابراهیم اشاره کرد. همین طور مریم دختر جوان اهل افغانستان که با سارا به واسطه وضع حمل ناموفق مادیان خود آشنا می شود. داستانکی که در قیاس با اولی وضعیت بهتری داشته و نقطه عطف پرده دوم را شکل می دهد.

سارا به عنوان شخصیت مرکزی حال خوب زن، شخصیتی با روان درهم ریخته و درگیر با وسواس فکری معرفی شده که از تماس فیزیکی با همسرش هراس دارد. برزکی که در نیمه نخست فیلم روی وسواس قرینگی در سارا مانور داده، قادر به خلق شخصیتی آسیب دیده که تماشاگر با او همذات پنداری کند، نشده و فیلم هم دقیقا از همین نقطه ضربه خورده است. مساله مهم دیگر، جلو افتادن تماشاگر از قصه و حدس زدن نقطه عطف پایانی در همان بیست دقیقه نخست است که چنته فیلمساز را خالی کرده و حال خوب زن را به یک فیلم تلویزیونی متوسط الحال تبدیل می کند.

سه نکته از فیلم:

• تک بعدی بودن ابراهیم به عنوان شخصیت محوری.
• دیر رقم خوردن نقطه عطف پایانی.
• بازی قابل قبول مهتاب ثروتی در نقش سارا.

احسان طهماسبی

بعد از کسب تجربه مهدی برزکی در سینمای مستند و کوتاه، حال خوب زن نخستین فیلم بلند او در تلاش برای ورود به موضوعات حساسیت‌برانگیز جنسی و پرداخت به تروماهای روانی و مسائل و مشکلات زنان و تأثیر آن بر روابط زناشویی است. فیلمی که نشان از سطح دغدغه‌مندی فیلمساز در حوزه زنان دارد و آگاهانه می‌کوشد با بهره‌گیری از نمادشناسی و بازگویی نحوه ایجاد تروما با رویکرد روانشناختی، مخاطبان خود را متوجه یکی از مشکلات زناشویی کند. هرچند که فیلم در اجرا درگیر مشکلاتی از جمله غیریکنواختی ریتم و ایراد در منطق روایی ماجرای صاحب اسب است، اما توجه فیلمساز به نکات فنی و همین طور تلاش در جهت حفظ چارچوب صحیح بازی بازیگران، نشان از تلاش فیلمساز برای فرار از خلق اثری باسمه‌ای و کلشیه‌ای دارد. نقش‌آفرینی عمیق، تاثیرگذار و البته فکرشده مبتنی بر سکوت مهتاب ثروتی از نکات قابل تامل فیلم بوده که با کمک بازی قابل‌قبول علی مرادی (در نقش ابراهیم) زوج سینمایی موفقی را به وجود آورده است. نباید از این نکته غافل شد که ریتم کند حال خوب زن تنها به واسطه مضمون و رعایت ملاحظات فرمی نبوده و لاغر بودن داستان و موقعیت‌ها نیز در شکل انتخاب این شیوه فیلمسازی موثر بوده است؛ هرچند که در مجموع و در خروجی، فیلم به تلاشی قابل قبول و حائزاهمیتی بدل شده و توانسته به موضوعی که در سینمای دهه‌های گذشته ایران خط قرمزی دست‌نیافتنی بود، نزدیک شود.

سه نکته از فیلم:

• سوژه انتخابی پرریسک مهدی برزکی
• بهترین نقش‌آفرینی مهتاب ثروتی در کارنامه هنری او تا به امروز
• نتیجه رضایت‌بخش تحقیق و پژوهش در حال خوب زن

 

پوستر و عکس های فیلم حال خوب زن