یورگوس لانتیموس؛ مرور بهترین های کارنامه
اینجا ۱۰ گزینه میخوانید از فیلم های Yorgos Lanthimos
یورگوس لانتیموس، کارگردان خلاق و جریان ساز یونانی، از پرچمداران سینمای پست مدرن است. فیلمهای او به معنای واقعی عجیب، تکاندهنده و تلخ هستند و سوال اینجاست که این فیلمها چه جادویی دارند که لانتیموس را تبدیل به یکی از محبوبترین کارگردانهای حال حاضر جهان کردهاند؟ احتمالا پاسخ این است که ما درحین اینکه از داستانهای خشونتآمیز و بیرحمانه او درباره وضعیت انسان در جهان امروزی شوکه میشویم، همچنان با فیلمهایش ارتباط برقرار میکنیم و آنها را دوست داریم. درباره بهترین فیلم هایی که این کارگردان تا کنون ساخته، نوشتهایم.
بهترین فیلم های یورگوس لانتیموس بر اساس تاریخ انتشار مرتب شدهاند
فیلم بوگونیا | ۲۰۲۵ | Bugonia
جدیدترین فیلم یورگوس لانتیموس یک کمدی علمی تخیلی و یک بازسازی انگلیسیزبان از فیلم «سیاره سبز را نجات دهید!» است که فیلمی است محصول کره جنوبی و به کارگردانی جانگ جون هوان که در سال ۲۰۰۳ آن را ساخت.
اما استون که در این فیلم نقش مدیر سرد و بیعاطفه یک کمپانی داروسازی را ایفا میکند، یک بازی قوی و درخشان را به گفته منتقدان به نمایش میگذارد. بوگونیا یک شاهکار دیگر از لانتیموس است که میتواند ما را با همان فضاسازیهای عجیب و دلخراش همیشگیاش شوکه کند؛ این فیلم داستان زنبورداری به نام تدی (جسی پلمونس) است که شرکت دارویی با مدیریت اما استون را عامل اصلی کاهش جمعیت زنبورها و تهدیدی برای محیط زیست میداند و با دزدیدن و شکنجه کردن او به دنبال انتقام است. این فیلم نقدهای مثبت زیادی را تا کنون دریافت کرده است و منتقدان نسبت به فیلم قبلی لانتیموس «انواع مهربانی» بازخوردهای بهتری به آن داشته اند.

فیلم انواع مهربانی | ۲۰۲۴ | Kinds of Kindness
«انواع مهربانی» در ساختاری ایپزودیک سه داستان متفاوت را روایت میکند که به لحاظ مضمونی به هم مرتبطند. زمان فیلم تقریبا سه ساعت است و با وجود طولانی بودنش و همینطور مضمون تلخ و بدبینانهای که دارد، اصلا فیلم خسته کنندهای نیست، چرا که علاوه بر اینکه ریتم فیلم در سه اپیزود حفظ میشود، ما هر لحظه در حال غافلگیر شدن در فضای عجیب آن هستیم.
در سه داستان این فیلم، صحنههای ناخوشایند زیادی را با شکستن انواع تابوها شاهدیم، بنابراین اگر مخصوصا به خشونت علیه حیوانات حساس هستید، بهتر است قید تماشای این فیلم را بزنید چون برای شما خیلی آزار دهنده خواهد بود. اما استون، جسی پلمونس، ویلم دفو و هانگ چائو از بازیگران این فیلم هستند.

فیلم بیچارگان | ۲۰۲۳ | Poor Things
چند سال طول کشید تا یورگوس لانتیموس بعد از «سوگلی» فیلم دیگری بسازد، اما این انتظار واقعا ارزشش را داشت، چرا که «بیچارگان» یکی از جسورترین و چشمگیرترین فیلمهای دهه ۲۰۲۰ تاکنون است. این فیلم داستان زنی در دوران ویکتوریایی را روایت میکند که توسط یک پزشک (ویلم دفو) بعد از خودکشی در رودخانه به زندگی بر میگردد. با اینکه این فیلم در بعضی از موقعیتهایش خشونت را به بالاترین شکل به نمایش میگذارد، اما در عین حال یکی از شوخ طبعانهترین فیلمهای لانتیموس است و حس شوخ طبعی آن تا اندازه زیادی به کم کردن محتوای آزاردهنده و خشونت آمیزش کمک میکند. اما این به این معنی نیست که داستان عجیب و غریب آن قرار نیست شما را شوکه کند؛ «بیچارگان» با وجود موقعیتهای کمدی همچنان جهان جنونآمیز و آزار دهندهای دارد. این فیلم برنده شیر طلایی ۲۰۲۳ شد و همچنین در مراسم اسکار چهار جایزه را از آن خودش کرد. اما استون، مارک رافلو و ویلم دفو از بازیگران اصلی این فیلم هستند.

فیلم سوگلی | ۲۰۱۸ | The Favourite
فیلم «سوگلی» یورگوس لانتیموس بعد از فیلم «آلپ» ساخته شد و در حین اینکه همان فضای غالب فیلمهای لانتیموس و از جمله فیلم قبلیاش «آلپ» را دارد، اما همچنان شوخ طبعانه و بامزه است. «سوگلی» قطعا یک فیلم فانتزی نیست اما نوعی حس سورئالیستی در تمام این داستان تاریخی که در اینجا روایت میشود، جاری است و همین موضوع این فیلم را از بقیه فیلمهای لانتیموس متمایز میکند.
داستان فیلم بر روی دو زن متمرکز است که برای جلب توجه یک ملکه نامتعادل و آشفته احوال (الیویا کلمن) در اوایل قرن هجدهم با هم رقابت میکنند. «سوگلی» علاوه بر اینکه یک کمدی سیاه محسوب میشود، از نظر بصری هم به اندازه بقیه فیلمهای لانتیموس بیروح و دلخراش نیست؛ بنابراین این فیلم میتواند نقطه شروع خوبی برای هر کسی باشد که برای اولین بار به دنیای آثار این کارگردان وارد میشود. این فیلم در هفتاد و هفتین جشنواره فیلم ونیز برنده جایزه بزرگ هئیت داوران شد و الیویا کلمن همچنین برای این فیلم جایزه بهترین بازیگر زن اسکار، گلدن گلوب و بفتا را از آن خودش کرد.
فیلم کشتن گوزن مقدس | ۲۰۱۷ | The Killing of a Sacred Deer
«کشتن گوزن مقدس» فیلمی ترسناک و رازآلود است که با تعلیق و تنش بیوقفه با روان مخاطب بازی میکند. تکاندهندهترین تصویرهای این فیلم در موقعیتهایی است که ما شخصیت «مارتین» با بازی بری کیوگن را میبینیم و به طور کلی این بازی تاثیر گذار و درخشان بری کیوگن در کنار کالین فارل است که فضای عجیب و خوفانگیز فیلم را خلق میکند.
«کشتن گوزن مقدس» هر چند ممکن است مثل «سوگلی» و به اندازه بقیه فیلمهای یورگوس لانتیموس تصاویر خشونتآمیز و آزار دهنده نداشته باشد، چرا که کارگردان در اینجا مانند «سوگلی» سعی میکند با لحن شوخطبعانه، مضمون غمانگیز و دلخراش فیلم را تعدیل کند، اما همچنان یک فیلم روانشناختی تاثیر گذار و تکاندهنده است.
فیلم خرچنگ | ۲۰۱۵ | The Lobster
«خرچنگ» یکی از جسورترین فیلمهای هنری انگلیسی زبان در حافظه اخیر سینماست. این فیلم درباره گروهی از آدمهای مجرد است که به یک هتل برده میشوند و به آنها گفته میشود که اگر موفق نشوند در موعد مقرر شریک زندگیشان را پیدا کنند، به عنوان مجازات به حیوانی که خودشان انتخاب میکنند، تبدیل خواهند شد! این فیلم به اندازهای غیر معمول است که در هر لحظهاش شما را شوکه خواهد کرد.
در واقع هیچ لحظه کمدیای از فیلم نیست که در زیر متن خود یک مضمون تلخ از زندگی مدرن امروزی را نداشته باشد. «خرچنگ» یکی از عجیبترین و سورئالیستیترین درامهای دهه خودش است و قطعا اثری ماندگار چه بد یا چه خوب روی مخاطب خودش میگذارد. این فیلم نامزد دریافت نخل طلای جشنواره کن ۲۰۱۵ شد و همچنین توانست جایزه هیئت داوران را از آن خودش کند. «خرچنگ» همچنین نامزد بهترین فیلمنامه اسکار ۲۰۱۶ شد. کالین فارل، یکی از بازیگران همیشگی لانتیموس در این فیلم در نقش شخصیت اصلی ایفای نقش میکند.

فیلم آلپ | ۲۰۱۱ | Alps
«آلپ» یکی از فیلمهای کمتر شناخته شده یورگوس لانتیموس است، اما با این حال فیلمی ارزشمند است که چند سال قبل از اینکه او به سراغ ساختن فیلمهای انگلیسی زبان برود، آن را ساخت. مضمون فیلم حول محور مرگ میچرخد که در آن گروهی از بازیگران به یک کسب و کار عجیب مشغولند که در آن نقش آدمهای درگذشته را بازی میکنند و با این کار به آدمهای داغدار کمک میکنند تا با مرگ عزیزانشان کنار بیایند. این فیلم نامزد دریافت شیر طلایی ونیز در ۲۰۱۱ شد. لانتیموس درباره این فیلم گفته است که مضمون آن درست برعکس «دندان نیش» است؛ «دندان نیش» داستانی کسانی است که میخواهند از یک جهان جعلی و برساخته فرار کنند و «آلپ» داستانی کسانی است که سعی میکنند در یک جهان ساختگی قدم بگذارند و در آن زندگی کنند.

فیلم دندان نیش | ۲۰۰۹ | Dogtooth
«دندان نیش» درام یونانی مهم یورگوس لانتیموس، قطعا آزار دهندهترین و شوکه کنندهترین فیلم اوست. در طول این فیلم حس دایمی ناامنی و ترس دست از سر شما بر نمیدارد و همچنین حاوی خشنترین صحنهها است که در هیچ فیلم دیگری از لانتیموس نمیتوان سراغ گرفت.
داستان فیلم درباره فرزندانی است که تحت سلطه پدری دیکتاتور بدون اینکه از جهان بیرون از خانه خبری داشته باشند، بزرگ شدهاند! همین داستان به تنهایی به اندازهای شوکهکننده است که ما را برای دیدن این فیلم کنجکاو کند. «دندان نیش» یک فیلم تماما لانتیموسی است. با تمام عناصر سینمای لانتیموس که کم و زیاد در همه فیلمهایش به چشم میخورند. واقعیت این است که فیلمی مثل این را حتی واقعا نمیتوان درست توصیف کرد و فقط باید به تماشای آن نشست. این فیلم نامزد جایزه اسکار بهترین فیلم بین المللی در سال ۲۰۱۰ شد و همچنین توانست جایزه نوعی نگاه جشنواره کن را از آن خودش کند.

فیلم کینه تا | ۲۰۰۵ | Kinetta
«کینه تا» احتمالا ضعیفترین فیلمی است که یورگوس لانتیموس تا به امروز کارگردانی کرده است، به این دلیل که طبق نظرسنجیهای منتقدان و مخاطبان، این فیلم به اندازه بقیه فیلمهای لانتیموس تاثیر گذار نیست. داستان فیلم حول محور یک گروه سه نفره میچرخد که سعی دارند جنایتهای مختلف را بازسازی کنند و بعد از آن از آنها فیلمبرداری و عکاسی کنند. مشکل اصلی فیلم نقطه عطف داستان است که به اندازه فیلمهای دیگر لانتیموس قرار نیست ما را سر جایمان میخکوب کند. منتقدان معتقدند که «کینه تا» جسارت بقیه فیلمهای لانتیموس را ندارد و به همین خاطر از بقیه فیلمهای این کارگردان یک پله عقبتر میایستد، اما با این همه فیلمی است که ارزش دیدن دارد.

فیلم بهترین دوست من | ۲۰۰۱ | My Best Friend
اولین فیلم یورگوس لانتیموس، «بهترین دوست من» یک کمدی سورئال است که کمترین شباهت را به فیلمهای بعدیای که او ساخت، دارد و فاقد آن حس جنونآمیزی است که در همه آثارش میتوان ردیابی کرد. این فیلم ظاهرا بیشتر فیلمی است برای درخشش ستاره کمدی «لاکیس لازوپولوس» که علاوه بر اینکه در نقش اول ظاهر میشود، هم در کنار لانتیموس کارگردان فیلم است و هم نویسندگی فیلمنامه را به عهده دارد. به همین خاطر است که این فیلم را نمیتوان صرفا متعلق به لانتیموس دانست. تفاوت این فیلم کمدی با بقیه آثار لانتیموس به اندازهای است که اصلا احساس نمیکنید در حال تماشای فیلمی از این کارگردان هستید. «بهترین دوست من» فیلمی است که احتمالا خود لانتیموس هم علاقهای به اشاره کردن به آن در کارنامهاش ندارد، اما به هر حال به عنوان اولین فیلم این کارگردان مهم و جریان ساز، حائز اهمیت است.



