اسناد تازه از آرشیو جنگ ستارگان و اظهارات یکی از طراحان جلوههای ویژه نشان میدهد رنگ پوست یودا، استاد کوچک و محبوب جدای، در مراحل پایانی تولید فیلم «بازگشت امپراتوری» تغییر کرده است. در فیلمنامه و نسخههای اولیه رمان و کمیک، او آبی یا حتی بنفش توصیف شده بود، اما تصمیمی دیرهنگام باعث شد تا یودا با چهرهای سبز برای همیشه در ذهن تماشاگران جاودانه شود.
بررسی فیلمنامه، رمان و کمیکها نشان میدهد سازندگان در تصمیمی دیرهنگام رنگ استاد کوچک جدای را به سبز تغییر دادهاند.
راهنمای جامع تماشای فیلم های جرج لوکاس
«باید آنچه را آموختهای، از یاد ببری.» – این جملهای است که استاد جدای، یودا، به شاگرد لجوج خود لوک اسکایواکر میگوید. و حالا، به نظر میرسد خود طرفداران جنگ ستارگان نیز باید همین کار را بکنند؛ چراکه اسناد تازه تأیید میکنند این موجود محبوب و افسانهای در ابتدا قرار بود آبی باشد – یا حتی بنفش.
بررسی منابع آرشیوی – همراه با شهادت تازه یکی از هنرمندان گریم و جلوههای ویژه که روی نخستین عروسکهای یودا کار کرده – نشان میدهد فیلمسازان در مراحل پایانی توسعه پروژه تصمیم گرفتند رنگ پوست شخصیت را به سبز تغییر دهند.
اگر تهیهکنندگان فیلم بازگشت امپراتوری (The Empire Strikes Back) دقیقاً از نسخه نهایی فیلمنامه پیروی کرده بودند، یودا باید چهرهای مایل به آبی میداشت.
در متن فیلمنامه آمده است: لوک و دروید همراهش آر۲-دی۲، وقتی در سیاره باتلاقی داگوبا با موجودی کوچک روبهرو میشوند، شگفتزده میگردند. در توصیف صحنه آمده:«در برابر لوک، موجودی عجیب و آبیفام ایستاده است؛ موجودی سالخورده، نه بیش از شصت سانتیمتر قد، که جامههایی پارهپاره بر تن دارد.»
فیلمنامه بازگشت امپراتوری بر پایه داستانی از جورج لوکاس نوشته شد و نویسندگان آن لی براکت و لارنس کاسدان بودند. با اینکه در اغلب فیلمها جزئیات نهایی با فیلمنامه تفاوتهایی دارند، بیشتر بخشهای این متن در فیلم حفظ شد – و این پرسش را برمیانگیزد که چرا رنگ یودا تغییر کرد.
تغییر رنگ یودا برای طرفداران حرفهای جنگ ستارگان کاملاً ناشناخته نبوده است. طرحهای مفهومی اولیه از حدود سال ۱۹۷۸ یودا را در رنگهای مختلف – گاه بدون رنگ، گاه آبی روشن یا صورتی – نشان میدادند.
اما دو منبع چاپی از سال ۱۹۸۰، یعنی همان سالی که فیلم اکران شد، همچنان یودا را آبی یا بنفش توصیف یا تصویر کردهاند؛ نشانهای از آنکه تغییر رنگ در مراحل پایانی تولید رخ داده است.
نخستین منبع، نسخه رمان اقتباسی از فیلم است که همزمان با اکران منتشر شد و در آن از یودا با عنوان «پوست آبی» یاد شده است. جالب آنکه یکی از نسخههای این کتاب در ژوئیه ۱۹۸۰، دو ماه پس از اکران فیلم با یودای سبزرنگ، منتشر شده بود.
دومین نمونه، نسخه کمیک مارول از بازگشت امپراتوری است. در این کمیک، یودا در چند صحنه بنفشرنگ و بسیار کوچکتر و شبیه به الف تصویر شده است – با موهای بلند سفید. این کمیک تقریباً تمام صحنهها را همانگونه که در فیلم دیده میشود بازآفرینی کرده، جز رنگ و ظاهر یودا. همین امر نشان میدهد تصمیم تغییر رنگ، پس از نهاییشدن سایر عناصر فیلم اتخاذ شده است.
دلیل تغییر رنگ یودا به سبز مشخص نیست. تلاشهای گاردین برای دریافت توضیح از لوکاسفیلم و شرکت مادرش دیزنی بیپاسخ ماند.
بسیاری از افراد کلیدی آن دوران اکنون درگذشتهاند، از جمله نویسنده کمیک آرچی گودوین، طراح آن ال ویلیامسون، و استوارت فریبورن – چهره پیشرو در گریم و جلوههای ویژه سینما که یودا، چوباکا و جابای هات را خلق کرد. فریبورن در سال ۲۰۱۳ در ۹۸ سالگی درگذشت. گفته میشود او چهره یودا را تا حدی از روی چهره خودش ساخت و نیز از چهره آلبرت اینشتین الهام گرفت.
نیک مالی، طراح گریم و جلوههای ویژهای که در مجموعه جنگ ستارگان کار کرده، گفته است نمیداند چه کسی تصمیم نهایی را گرفت، اما وقتی او در سال ۱۹۷۹ به پروژه پیوست، رنگ سبز از قبل انتخاب شده بود:«وقتی به پروژه رسیدم، یودا سبز بود. یادم هست طرحی دیدم که در آن هم سبز بود، و آن پیش از ساخت عروسک واقعی بود.»
مالی توضیح داد که در تابستان ۱۹۷۹، دورهای فشرده برای نهاییکردن ظاهر یودا در استودیوی الستری انگلستان وجود داشت:«پنج ماه فقط منتظر تصمیم ماندیم که یودا دقیقاً چه شکلی باشد، و بعد تنها هفت هفته وقت داشتیم تا اولین ستاره مکانیکی سینما را بسازیم.»
در مورد تفاوت رنگ در نسخههای کمیک دهه ۱۹۸۰، او گفت که این آثار اغلب بهطور مستقل از روند فیلمسازی تولید میشدند و احتمالاً بر اساس طرحها یا منابع قدیمیتر کار شدهاند:«در چنین پروژههای بزرگی، همیشه نوعی آشفتگی و سوءتفاهم وجود دارد. گروههای مختلف روی بخشهای جداگانه کار میکنند و گاهی اطلاعات بهروز نمیشود.»
با این حال، او افزود که انتخاب رنگ سبز ممکن است تصمیمی بدیهی بوده باشد:«بههرحال، همه فکر میکنند مریخیها سبزند، نه؟ رنگ سبز همیشه در ذهن مردم مترادف با موجودات فضایی است. من هرگز دربارهاش سؤال نکردم. فقط میدانم که ما رنگدانه را مستقیماً در فوم لاتکس عروسک اضافه کردیم تا لازم نباشد زیاد رنگش کنیم – همان سبز معروف یودا.»
یودا یکی از مرموزترین موجودات دنیای جنگ ستارگان است؛ سیاره زادگاهش هرگز معرفی نشده و گونهاش نیز نامی ندارد. تنها میدانیم که این نژاد قرنها عمر میکند، توانایی بالایی در استفاده از «نیرو» دارد و همیشه با پوست سبز شناخته میشود.
با انتشار سریال محبوب The Mandalorian از پلتفرم دیزنی پلاس، دوباره توجهها به این نژاد جلب شد؛ جایی که نوزادی از گونه یودا با نام گروگو (معروف به بیبی یودا) نقشی محوری دارد – هرچند نسبت خانوادگی او با یودا هرگز تأیید نشده است.