انتظار اعتراضات حامیان غزه را داریم
آلبرتو باربرا، مدیر هنری جشنواره فیلم ونیز، در آستانه آغاز هشتادودومین دوره این رویداد از نگرانیاش بابت بالا رفتن انتظارات، گرانی اقامت در لیدو، انتقادها نسبت به کمبود کارگردانان زن و همچنین احتمال برگزاری تظاهرات حامیان فلسطین سخن گفت و تأکید کرد: «اگر چنین اعتراضی رخ ندهد، تعجب میکنم.»
مدیر جشنواره ونیز، آلبرتو باربرا، درباره تأثیر جشنواره بر رقابت اسکار، پایان دوره مسئولیتش و اعتراضات مربوط به غزه در لیدو: «اگر رخ ندهد، تعجب میکنم»
همه چیز درباره جشنواره ونیز ۲۰۲۵
آلبرتو باربرا، مدیر هنری جشنواره فیلم ونیز، امسال قصد ندارد بیش از حد بر موفقیت خود تأکید کند؛ هرچند مجموعهای چشمگیر از آثار سینمایی ارزشمند را گرد هم آورده است.
با فهرستی پُر از فیلمهای پرانتظار و ستارههای بزرگ از جمله جولیا رابرتز، دواین جانسون، امیلی بلانت، اندرو گارفیلد، جرج کلونی، کیت بلانشت و اما استون ــ در کنار آثار کوچکتر با پتانسیل جوایز ــ باربرا در موقعیت مطلوبی قرار دارد.
با این حال، او میگوید: وقتی فیلمهای زیادی با سروصدای زیاد در اختیار داری، «خطر ایجاد ناامیدی بیشتر است.»
در آستانه آغاز هشتادودومین دوره جشنواره، باربرا به پرسشهای کلیدی وریتی پاسخ داده است؛ از نگرانیهایش درباره انتظارات زیاد گرفته تا موضوع کمبود کارگردانان زن در فهرست آثار و همچنین پایان یافتن دوره مسئولیتش پس از سال ۲۰۲۶.
- حالا که به لحظات پایانی نزدیک شدهای، اصلیترین نگرانیات چیست؟
بزرگترین نگرانی من این است که وقتی انتظارات خیلی بالا میرود، خطر ناامیدی بیشتر میشود. اشتباهی که مردم در جشنوارهها میکنند این است که با فهرستی از فیلمها وارد میشوند که توقع دارند همه آنها شاهکارهای تمامعیار باشند؛ اما متأسفانه هرگز چنین نیست.
- آیا ستارهای هست که در آخرین لحظه حضورش منتفی شده باشد؟
نه، تا جایی که میدانم چنین خبری نداریم. البته هنوز منتظر فهرست نهایی هستم. برای نمونه، میدانستیم که آل پاچینو برای فیلم در دست دانته ساخته جولیان شنابل نمیآید. جز این، بیشتر بازیگران اصلی آثار انتخابشده حضور خواهند داشت؛ به جز معدود مواردی که به دلیل تعهدات کاری نتوانستند بیایند.
- آیا گل گدوت، که به خاطر مواضع طرفدار اسرائیل مورد انتقاد فعالان فلسطینی قرار گرفته، برای فیلم شنابل میآید؟
نه.
- فکر میکنی ونیز امسال برندههای اسکار بیشتری نسبت به جشنوارههای دیگر، از جمله کن، معرفی کند؟
واقعاً نمیدانم. رقابت اسکار بسیار طولانی و غیرقابل پیشبینی است؛ ماهها ادامه دارد، با سرمایهگذاریهای تبلیغاتی سنگین همراه است و نتیجه آن کاملاً نامعلوم است. من دیگر پیشبینی نمیکنم، چون معمولاً درست از آب درنمیآید. برای مثال، پارسال مطمئن بودم که دنیل کریگ برای کوئیر ساخته لوکا گوادانینو نامزد بهترین بازیگر مرد میشود، اما چنین نشد.
- درباره شرایط رفاهی در لیدو چه نظری داری؟
بله، قیمتها بهشدت بالا رفته است. پارسال بعضیها هفتهای ۲۵۰۰ یورو (۲۹۰۰ دلار) برای آپارتمان میدادند، اما امسال همان واحد شده ۳۵۰۰ یورو (۴۱۰۰ دلار). این افزایش اصلاً توجیه ندارد، اما قانون بیرحم عرضه و تقاضاست. تقاضا هر سال بیشتر میشود، اما ظرفیت اقامتگاهها همان است. تنها امید ما پروژه بازسازی هتل تاریخی «دس بینس» است که برای ۲۰۳۰ پیشبینی شده. آن هتل ۸۰۰ اتاق خواهد داشت و به محض افتتاح، وضعیت اقامت در لیدو تغییر خواهد کرد، مخصوصاً در بخش اقامتگاههای لوکس.
- سیاست هم طبق معمول در جشنواره حضور دارد. جود لا در فیلم «جادوگر کرملین» نقش ولادیمیر پوتین را بازی میکند و فیلم «صدای هند رجب» درباره غزه نیز در بخش مسابقه حضور دارد. درباره اینها چه میگویی؟
جود لا واقعاً شگفتانگیز است. او تغییر فیزیکی چشمگیری داشته و شباهتش به پوتین خارقالعاده است. افزون بر این، بازیگری در سطح بالاست و شخصیت را کاملاً باورپذیر کرده است.
درباره تظاهرات طرفداران غزه هم باید بگویم اگر رخ ندهد تعجب میکنم. این اعتراضات همهجا وجود دارد. انجمن طرفدار فلسطین در ونیز خیلی مؤدبانه درخواست کرده در جشنواره حضور داشته باشد. یک کشیش طرفدار غزه در ونیز هم که اخیراً اجازه ورود به اسرائیل نیافت، از پیروانش خواسته در جشنواره تظاهرات کنند. بنابراین، انتظار داریم تلاشهایی برای ورود به جشنواره انجام شود که ما سعی میکنیم آنها را محدود کنیم، چون نمیخواهیم جشنواره به صحنه جانبداری سیاسی تبدیل شود. اما کاملاً واضح است که اعتراضهایی در این زمینه خواهیم داشت.
- درباره انتقادها از کمبود کارگردانان زن چه نظری داری؟
چرا بخش «ونیز ایمِرسیو» نباید حساب شود؟ اگر زنان بیشتر در پروژههای واقعیت مجازی فعالیت میکنند، لابد دلیلی دارد. شاید دسترسی به منابع مالی برای آنها در این حوزه سادهتر باشد. بههرحال، ما حدود ۳۰ درصد آثارمان را از کارگردانان زن داریم؛ تقریباً همسطح با میانگین جهانی. من همیشه گفتهام با سهمیهبندی مخالفم. انتخاب فیلم صرفاً به خاطر جنسیت درست نیست. خوشبختانه آمار جهانی از ۲۲ درصد در گذشته به ۳۰ درصد رسیده و روند صعودی دارد. من امیدوارم این مسیر ادامه پیدا کند.
- اما در بخش رقابتی سینمای ایتالیا، همه کارگردانان مرد و اغلب بالای ۵۰ سال هستند. چرا فیلمسازان جوان زن مانند لورا سامانی و کارولینا کاوالی در بخش «افقها» قرار گرفتند؟
فیلمهایشان را دیدهاید؟ هر دو عالی هستند، وگرنه انتخاب نمیشدند. اما تصمیمگیری درباره اینکه کدام فیلم باید در مسابقه اصلی باشد بسیار دشوار است. باید جای درستی به فیلمها بدهیم تا شانس واقعی دیدهشدن داشته باشند. بنابراین بهتر است بعد از نمایش پنج فیلم ایتالیایی در بخش رقابتی و دو فیلم زنانه دیگر قضاوت کنیم. ما ده نفر هستیم ــ نیمی از ما زن هستیم ــ و هیچ شکی در انتخابها نداشتیم. البته همیشه خطر اشتباه وجود دارد.
- دوره فعلی مدیریتت پس از جشنواره ۲۰۲۶ به پایان میرسد. بعد چه میشود؟
این تصمیم با هیئت مدیره بیناله و در رأس آن رئیسش، پیتروآنجلو بوتافوکو، است. من اجازه ندارم درباره تصمیمات آنها گمانهزنی کنم. همانطور که رؤسای قبلی هم گفتهاند، این شغلی نیست که برایش درخواست بدهی؛ اگر به تو پیشنهاد شد، میپذیری. بنابراین حرف دیگری برای گفتن ندارم.