به بهانه اکران فیلم صبحانه با زرافه‌ها

بخشش، لازم نیست اعدامش کنید!

شکی در این نیست که تحلیل محتوایی و مضمونی فیلم آخر سروش صحت بدون ملحوظ نمودن جهان‌بینی و اندیشه‌ای که او در پس فیلم‌ها و سریال‌هایی که در سال‌های اخیر نویسندگی و کارگردانی کرده مقدور نیست. صحت در آثارش با نزدیک کردن دنیای تلخ و جهان بی‌بنیاد و زندگی دشوار شخصیت‌ها (که متاثر از رویکرد رئالیستی زندگی طبقه متوسط و نمایش حجم مشکلات و زندگی دشوار حقیقی آن‌ها است)، به فضایی خیال‌انگیز و اتمسفری رویاپردازانه می‌رسد. فضایی که در آن با تلفیق کمدی و فانتزی، اثری جذاب و تماشایی پیش‌روی مخاطب گذاشته می‌شود و در پایان یا میانه داستان نیز بر خلاف انتظار، اتفاقاتی تراژیک رقم میخورد. از سویی دیگر، گذشتن آگاهانه و داوطلبانه از خود و داشته‌های خود (و یا به تعبیری بخشش) همواره مورد توجه سروش صحت بوده و او در برخی آثارش همچون سریال‌های لیسانسه‌ها و مگه تموم عمر چند تا بهاره؟ در غالب خرده پیرنگ‌هایی به این موضوع پرداخته است.

صبحانه با زرافه ها؛ معرفی و نقد فیلم صحت

اما در این میان، صبحانه با زرافه‌ها بیش از پیش تاکید و فوکوس خود را بر موضوع بخشش می‌گذارد. در واقع او در این فیلم، با سبک ساختاری مختص خود (که بدون شک متاثر از جهان زیسته او و البته تماشای فیلم‌ها و مرور و مطالعه ادبیات جهان است)، با شیوه‌ای سهل و ممتنع قصد ورود به موضوعی پیچیده و در عین حال تکراری و به ظاهر نخ‌نما شده (از نظر محتوایی) دارد. اما نکته قابل‌‎ توجه فیلم، ورود به این مقوله مهم و حیاتی از دریچه‌ای جوانگرایانه و به روز بوده و از این رو صحت، جهان‌بینی و نگاه تامل‌برانگیز خود را با رویکردی بی‌پرواتر برای مخاطب بازگو می‌کند.

صبحانه با زرافه‌ها بیش از پیش تاکید و فوکوس خود را بر موضوع بخشش می‌گذارد. در واقع او در این فیلم، با سبک ساختاری مختص خود (که بدون شک متاثر از جهان زیسته او و البته تماشای فیلم‌ها و مرور و مطالعه ادبیات جهان است)، با شیوه‌ای سهل و ممتنع قصد ورود به موضوعی پیچیده و در عین حال تکراری و به ظاهر نخ‌نما شده (از نظر محتوایی) دارد

نباید از این نکته غافل شد که خط داستانی این فیلم بی‌شباهت به فیلم‌هایی همچون سه‌گانه خماری (به کارگردانی تاد فیلیپس) نبوده و بدیهی است که نمایش چنین موضوعاتی در سینمای ایران می‌تواند عاملی برای برانگیختن احساسات و نظرات مخالف باشد و حتی تا پیش از اکران عمومی، احتمال سانسور و یا حذف برخی سکانس‌ها برای فیلم متصور بود. از سویی دیگر مخاطب‌شناسی فیلم‌ساز و پایبندی او به مولفه‌های کمدی مورد توجه اغلب سینماروها و مخاطبان این روزهای سینمای ایران دقیق و درست بوده و مخاطب نیز با شناختی که از جهان داستانی آثار صحت در سینما و به ویژه تلویزیون داشته استقبال قابل قبولی از این اثر در سینما داشته و بدین شکل تضمینی نسبی برای سرمایه‌گذار بخش خصوصی به وجود آمده است. اما توجه به این مولفه‌ها، عاملی برای تبدیل شدن صبحانه با زرافه‌ها به اثری ساده‌لوحانه و بی‌محتوا نشده است و فیلمساز تلاش کرده از بستر ایجاد شده برای بیان مسائل اصلی و مهم زندگی (به ویژه بخشش) استفاده کند و با پرهیز از فرصت‌سوزی در لابه‌لای شوخی‌های شیرین و جذاب شخصیت‌های فیلم، بر موضوعاتی مهم و تاثیرگذار (و حتی تراژیک و غمبار) دست گذاشته و ضمن بازگو کردن مشکلات و موانع پیش‌روی جوانانی درمانده و بحران زده، تلاشی مختصر اما تامل‌برانگیز برای بازنمایی و بازتعریف مجدد چارچوب‌های اساسی زندگی از جمله رفاقت، ازدواج و… و همین‌طور مروری بر احساسات و عواطف انسانی از جمله ترحم، بخشش، انصاف، خشونت و… داشته باشد.

از سویی دیگر اشاره طنازانه فیلمساز به کشته‌شدن عنکبوت با فلش‌بک نهایی و تصور نحوه وقوع رخدادها بدون کشته‌شدن این موجود بی‌گناه، علاوه بر اینکه تلویحا اشاره‌ای به داستان کوتاه آوای تندر (اثر ری بردبری) و همین‌طور اصطلاح اثرپروانه‌ای (بال زدن پروانه‌ای ممکن است سیر طبیعی آب و هوا را برای همیشه تغییر دهد) دارد، به کلید اصلی مواجهه با زیرمتن اصلی صبحانه با زرافه‌ها بدل می‌شود و جهان‌بینی فیلمساز برای مخاطب را در تفهیم مفهوم بخشش و همین‌طور اثرات و جوانب جادویی این امر مشخص می‌کند.

فهرست کامل بهترین فیلم های کمدی ایرانی

نظرتان را بنویسید

ایمیل شما منتشر نخواهد شد

از اینکه نظرتان را با ما در میان می‌گذارید، خوشحالیم