زخم کاری هنر به تصویر کشیدن فساد هلدینگ‌هاست

همه چیز درباره زخم کاری ۳؛ انتقام

رحمان سعادت توضیح می‌دهد: من همه هلدینگ‌هایی که در کشور فعالیت می‌کنند را متهم نمی‌کنم، اما علت سودآوری بخش عمده‌ای از این هلدینگ‌ها به دلیل رانتی است که از دولت یا سیستم می‌گیرند. برای مثال حوزه پتروشیمی که در سریال «زخم کاری» هم به آن اشاره‌هایی شده است بستری است که به دلیل وجود پول‌های کلان در آن ممکن است درگیر فساد شود. البته که همین حوزه نیز اگر رقابتی باشد ممکن است شاهد این اتفاق‌ها نباشد. در بحث هلدینگ‌ها ما بعضا شاهد هستیم که برخی از آن‌ها به شکل خصولتی فعالیت می‌کنند، یعنی یک طرف دولت است و طرف دیگر بخش خصوصی. گاهی افرادی که وزیر می‌شوند خودشان شرکت‌های متعددی دارند و در واقع به نوعی نماینده آن شرکت خصوصی در دولت هستند. طبیعتا برای اینکه بتوانند از آن رانت و سود استفاده کنند ممکن است افرادی را سر کار بیاورند که همراهشان باشند و دست به فعالیت‌های غیرقانونی هم بزنند، نزدیکان این افراد هم می‌توانند منافع مافیایی آن‌ها را تامین کنند. وقتی سودآوری این هلدینگ‌ها بیشتر می‌شود رشدشان از نظر تعداد هم ممکن است بیشتر شود. با توجه به شرایط اقتصادی که در ایران وجود دارد همین سودهای غیرقانونی تبدیل به مافیاهای مختلف می‌شود، افرادی که در مسیر درست حرکت می‌کنند از چرخه حذف می‌شوند تا آن دسته از افراد بتوانند به رشد سرمایه داری غیرمنطقی که در ایران شکل گرفته ادامه دهند، در نتیجه اما چرخه اقتصاد معیوب‌تر خواهد شد.

رحمان سعادت، اقتصاددان: باید قبول کنیم که نسل‌ها عوض شده است، نسل دهه ۵۰ و ۶۰ صبور و کوشا بودند و صبر می‌کردند تا نتیجه و ثمره تلاششان را ببینند، اما نسل جدید دوست دارند سریع و وسیع به ثروت برسند، یعنی خیلی زود به ثروتی زیاد دست پیدا کنند، اما آقازاده‌ها از طریق پدر یا مادر مسیر راحت‌تری را برای رسیدن به ثروت پیدا می‌کنند و ممکن است از موقعیتی که در آن قرار دارند سوءاستفاده کنند

سعادت همچنین با اشاره به وجود فساد در حوزه‌های دیگر در کشور می‌گوید: جمله معروفی هست که می‌گوید هر کجا که پول هست، فساد هم هست، حتی اگر در حوزه ورزش، فوتبال را در نظر بگیریم، نسبت به حوزه‌های دیگر فساد بیشتری در آن وجود دارد، در سینما هم کما و بیش بحث فساد مطرح است، همانطور که سریالی فاخر مثل «شهرزاد» که از بعد هنری بسیار ارزشمند بود اما تهیه کننده‌اش به فساد مالی متهم شده بود، البته که این مسئله از ارزش‌های خود اثر چیزی کم نکرده بود.

او با اشاره به موضوعی که در سریال «زخم کاری» مورد بحث قرار گرفته و برای عموم مردم جذاب است، ادامه می‌دهد: «زخم کاری» یکی از سریال‌های پرمخاطب در شبکه نمایش خانگی است که توانسته به مقوله فسادهای مختلف اقتصادی بپردازد، شاید چندین فیلم یا سریال‌هایی پیش از این مجموعه هم بودند که به موضوعات اقتصادی پرداخته بودند اما سازندگان «زخم کاری» با هنر سینما و تصویر توانستند در این حوزه بر مخاطبان تاثیرگذار باشند.

این اقتصاددان، همچنین به بیراهه‌ای که ممکن است فرزندان مسئولین یا به واقع آقازاده‌ها در آن گرفتار شوند اشاره و بیان می‌کند: در گذشته افرادی که انقلابی بودند وارد بازی‌های اقتصادی نمی‌شدند و به دلایل عقایدی که داشتند اخبار اینچنینی درباره‌شان نمی‌شنیدیم، البته که ممکن است به هر دلیل انقلابی‌ها یا کسانی که به جبهه‌ها رفته‌اند هم گرفتار فساد اقتصادی شوند اما تعداد آن‌ها بسیار اندک بود. اما در نسل‌های جدیدتر، آقازاده‌ها به میان آمدند، باید قبول کنیم که نسل‌ها عوض شده است، نسل دهه ۵۰ و ۶۰ صبور و کوشا بودند و صبر می‌کردند تا نتیجه و ثمره تلاششان را ببینند، اما نسل جدید دوست دارند سریع و وسیع به ثروت برسند، یعنی خیلی زود به ثروتی زیاد دست پیدا کنند. طبیعتا راه‌های مختلفی هم برای رسیدن به ثروت وجود دارد، یکی ممکن است هنرپیشه شود یا کسب و کار خودش را داشته باشد اما آقازاده‌ها از طریق پدر یا مادر مسیر راحت‌تری را برای رسیدن به ثروت پیدا می‌کنند و ممکن است از موقعیتی که در آن قرار دارند سوءاستفاده کنند.

او ادامه می‌دهد: کم و بیش شنیده‌ام که برخی از آقازاده‌ها مسئول تجارت مثلا بخش نفت کش‌ها هستند که به نوعی مرتبط با حوزه کاری یکی از والدین‌شان است، مواردی از این دست متاسفانه در کشور ما وجود دارد. این نسل چون علاقه زیادی به ثروت دارد و از طرفی آن آموزه‌ها و اعتقادات نسل‌های قبلی هم برایشان دغدغه نیست به راه‌هایی وارد می‌شوند که باعث ایجا فسادهایی می‌شود که عملا منابع کشور را تحت تاثیر قرار داده اند. اما فراگیر شدن شبکه‌های اجتماعی تاثیر زیادی در افشای فسادهای اقتصادی در حوزه‌های مختلف داشته و باعث شده اطلاع‌رسانی‌ها بسیار بهتر و سریعتر انجام شود. در دهه هشتاد هم فسادهای اقتصادی زیادی اتفاق می‌افتاد اما شاید یکی دو سال بعد خبر آن‌ها به گوش می‌رسید اما الان دیگر اینطور نیست. اگر بخواهیم نگاهی مثبت به شبکه‌های اجتماعی داشته باشیم می‌توانیم بگوییم به دلیل سرعت بالای انتقال اخبار، شبکه‌های اجتماعی باعث شدند تا فساد در بخش‌های مختلف تا حدودی کمتر شود، چراکه همه مسئولان و افرادی که به نوعی شناخته شده‌اند می‌دانند که در یک اتاق شیشه‌ای هستند. برای مثال می‌گویم، آقای پزشکیان، رئیس جمهور کشورمان تا بدین جا با صداقت با مردم کشورمان صحبت کردند و اساسا سالم و صریح هستند اما در روزهای گذشته خبر همراهی داماد ایشان در سفرشان به عراق به سرعت در شبکه‌های مجازی دست به دست شد و البته توضیحاتی درباره آن نیز منتشر شد. اما در مجموع با وجود فضای مجازی همه افراد، از مدیران و مسئولان گرفته تا افراد شناخته شده، می‌دانند که هیچ حرکت و اقدامی از چشم دیگران پنهان نمی‌ماند و همین موضوع شاید باعث شود تا در فعالیت‌ها و تصمیم‌ها دقت بیشتری شود و صداقت الگو قرار بگیرد.