راج کاپور؛ بهترین فیلم های چارلی چاپلین هند
10 فیلم خاطرهانگیز Raj Kapoor اینجاست
راج کاپور که با لقب بزرگترین شومن یا سینماگر سینمای هند نیز شناخته میشود، بازیگر، تهیه کننده و کارگردان مطرح و پیشروی سینمای هند بود. او در چهاردهم دسامبر ۱۹۲۴ در کاپور هاولی در شهر پیشاور (پاکستان فعلی) چشم به جهان گشود و به عنوان یکی از بزرگترین و تأثیرگذارترین فیلمسازان و بازیگران تاریخ سینمای هند شناخته میشود. کاپور اولین فیلمساز هندی بود که توانست آثار جریان روز سینمای هند را در عرصه جهانی مطرح کند. بسیاری از فیلمهای راج با خاطرات مردم دنیا به ویژه مردم ایران گره خورده است. اینجا اول با گزیده بهترین فیلم های کارنامه او ملاقات خواهید کرد و سپس چند واقعیت راجع به او میخوانید که به احتمال زیاد تا به حال نمیدانستید.
فهرست بهترین فیلم های راج کاپور بر اساس سال تولید مرتب شدهاند
فیلم آتش | ۱۹۴۸ | Aag
- کارگردان: راج کاپور
- بازیگران: راج کاپور، نرگس، کامینی کوشال و پریم ناث
آتش اولین تجربه راج کاپور به عنوان تهیه کننده و کارگردان بود و اولین فیلمی بود که توسط کمپانی او «آر. کی» به تولید رسید. فیلم با تکنیک و تجهیزات ناکافی در دوران پر هرج و مرج سیاسی و جنبش استقلالطلبی هند ساخته شده با این حال فیلم نوید ظهور کارگردانی بااستعداد را میدهد که بزودی سینمای تجاری هند را در ید قدرت خود قرار خواهد داد! آتش یک زوج هنری را به سینمای هند معرفی کرد، زوج نرگس و کاپور را، زوجی که پس از آتش در چند فیلم ماندگار مقابل هم ظاهر شدند.
فیلم با سکانس نزدیک شدن دامادی به عروس جدیدش، سودا، در شب عروسی آغاز میشود. عروس با دیدن صورت داماد جیغ میکشد چون صورت داماد بر اثر سوختگی شکل افتاده است. سپس داماد شروع به گفتن داستان زندگی خود برای عروس میکند و بقیه فیلم به شکل فلش بک روایت میشود و داماد ماجراهای زندگی خود را برای عروس بازگو میکند. آتش در گیشه موفقیت بزرگی به دست نیاورد و توانست فروش متوسطی داشته باشد.

فیلم باران | ۱۹۴۹ | Barsaat
- کارگردان: راج کاپور
- بازیگران: کاپور، نرگس، پریم ناث، نیممی، کی. ان سینگ
باران دو داستان عاشقانه پران (راج کاپور) با ریشما (نرگس) و گوپال (پریم ناث) با نیلا (نیممی) را به طور همزمان پیش میبرد. مضمون اصلی در باران حرمان و عشق است. در این فیلم راج چهره تازهای را به سینمای هند معرفی میکند: نیممی. باران نخستین تجربه موفق کارگردانی کاپور و کمپانی «آر. کی» بود. موسیقی فیلم که اثر شانکار جایکیشان است با اکران عمومی فیلم میان مردم بسیار محبوبیت پیدا کرد. باران به پرفروشترین فیلم آن سالها تبدیل شد و مسیر راج کاپور را برای تولید و کارگردانی فیلمهای بعدی او هموار کرد.

فیلم آواره | ۱۹۵۱ | Awaara
- کارگردان: راج کاپور
- بازیگران: راج کاپور، نرگس دات، پریتویراج کاپور، لیلا چیتنیس، کی. ان. سینگ، شاشی کاپور
مرکز داستان عشق میان راجِ فقیر (با بازی راج کاپور) و ریتای ثروتمند (نرگس) است. فیلم پیچیدگیهای مردی را که میان خیر و شر گرفتار آمده، به خوبی به تصویر درمیآورد. راج کاپور شخصیت راج را با تاثیر از چارلی چاپلین ساخت.
آواره یکشبه به موفقیت بزرگی برای راج تبدیل شد و شهرت فیلم فراتر از مرزهای هند رفت. اکران آواره در جنوب آسیا، اتحاد جماهیر شوروی، شرق آسیا، آفریقا و خاور میانه با موفقیت روبرو و کاپور به چهره آشنایی برای مردم این مناطق تبدیل شد. به ویژه کاپور با آواره در میان مردم شوروی سابق محبوبیت پیدا کرد.

فیلم آقای ۴۲۰ | ۱۹۵۵ | Shree ۴۲۰
- کارگردان: راج کاپور
- بازیگران: راج کاپور، نرگس و نادیرا
شخصیت کاپور در این فیلم باز همنام خود او راج است. او در آقای ۴۲۰ جوانی تحصیلکرده اما فقیر اهل شهر اللهآباد است که به شهر بمبئی برای جامه عمل پوشاندن به آرزوها و جاهطلبیهایش میرود. او دل به دختری فقیر به نام ویدیا (نرگس) میبندد اما راج به زودی فریفته ثروت و سبک زندگی آزادانه و بیپروا میشود. ترانه مشهور «کفش من ژاپنی است اما قلبم هندی است/ Mera Joota Hai Japani» که راج در فیلم میخواند از غرور ملی شخصیت راج برغم ظاهر غربیاش میگوید و خیلی زود این ترانه نماد میهنپرستی مردم هند شد. راج با این فیلم الگوی امید برای مردم در شرایط اجتماعی هند تازه استقلالیافته شد.

فیلم مخفیانه | ۱۹۵۶ | Chori Chori
- کارگردان: آنانت تاکور
- بازیگران: راج کاپور، نرگس، پران
مخفیانه اقتباس آزادی از فیلم هالیوودی در یک شب اتفاق افتاد ساخته فرانک کاپرا است. مخفیانه آخرین فیلمی است که نرگس و راج به عنوان یک زوج مقابل هم ظاهر شدند. کامو (نرگس) دختری از خانواده ثروتمند است که پدرش میخواهد او با مردی ازدواج کند که دنبال ثروتاش نیست. کامو برغم مخالفت پدرش تصمیم میگیرد با یک خلبان (پران) ازدواج کند که مردی طماع و زنباره است. پس از مخالفت پدر، کامو از خانه فرار میکند و پدر ثروتمندش برای یافتن دخترش جایزه میگذارد. خبرنگاری به نام ساگر (کاپور) دنبال ماجرا را میگیرد و در ادامه ماجراهایی پیش میآید که ساگر عاشق کامو میشود. مخفیانه از فیلمهای پرفروش و موفق در زمان اکرانش بود.

فیلم بیدار باش | ۱۹۵۶ | Jagte Raho
- کارگردان: آمیت و سومبهو میترا
- بازیگران: راج کاپور، رادیپ کومار، سومیترا دوی، پاهاری سانیال، سولونا چاترجی، دیزی ایرانی و نرگس
یک پسر فقیر روستایی (راج کاپور) در جستجوی کار به شهر میرود و دنبال آب است تا تشنگی خود را برطرف کند. او وارد یک مجتمع آپارتمانی میشود و ساکنان آپارتمان او را دزد تصور میکنند. جوان روستایی در آپارتمانهایی که در آنجا مخفی میشود شاهد اقدامات پنهانی بسیاری است. از قضا، این جنایات توسط شهروندان به اصطلاح محترم شهر انجام میشود که روزها زندگی کاملاً برخلاف کارهای شبانه خود پشت درهای بسته دارند. فیلم به اختلاف طبقاتی عمیق فقیر و ثروتمند در جامعه میپردازد. نسخه کوتاه شده بیدارباش در جشنواره کارلو واری برنده جایزه بزرگ گوی بلورین شد. اکران بیدار باش در شوروی سابق بسیار موفق بود.

فیلم سادهلوح | ۱۹۵۹ | Anari
- کارگردان: هریشیکش موکرجی
- بازیگران: راج کاپور، نوتان، موتیلال راجوانش، لالیتا پاوار، نانا پالشیکار
راج کومار یک جوان صادق، خوش تیپ و باهوش است. او قادر به کسب درآمد نیست و از پس اجاره خانه به صاحبخانه خوش قلب و پرحرف خود، خانم دسا بر نمیآید. روزی راج کیف پولی را پیدا میکند و آن را به صاحبش، آقای رامناث، پس میدهد. رامنات راج را تحسین میکند و راج را استخدام میکند تا در دفترش به عنوان منشی کار کند. راج با خدمتکار رامنات به نام آشا آشنا میشود و آنها عاشق یکدیگر میشوند. اما راج متوجه میشود که آشا در حقیقت آرتی، خواهرزاده کارفرمایش است. سادهلوح بشدت با تحسین منتقدان روبرو شد به خصوص فیلمنامه و بازی بازیگران فیلم مورد توجه قرار گرفت. سادهلوح پرفروشترین فیلم سال ۱۹۵۹ در هند شد.

فیلم کشوری که گنگ در آن جاری است | ۱۹۶۰ | Jis Desh Mein Ganga Behti Hain
- کارگردان: رادو کارماکار
- بازیگران: راج کاپور، پادمینی، پران، لالیتا پاوار، نانا پالشیکار
راج کاپور فیلم کشوری که گنگ در آن جاری است را تهیه کرد و بازیگر نقش اصلیاش بود. راجو (راج کاپور) یتیم و فقیر است و با خوانندگی نان خودش را در میآورد. اما به نیروی تطهیر رود گنگ باور دارد. او روزی مرد مجروحی را میبیند و به او کمک میکند. چندی بعد گروهی دزد راجو به اشتباه میدزدند. آنها او را با یک پلیس اشتباه گرفتهاند. کمی بعد مشخص میشود مرد مجروحی که راجو نجات داده –سردار-سردسته دزدان است. سردار با راجو خوشرفتاری میکند و دختر سردار، کامو عاشق راجو میشود. راج کاپور طنز، اکشن و پیام اجتماعی را در فیلم با مهارت به تصویر میکشد. کشوری که گنگ در آن جاری است بیشترین جوایز فیلم فیر سال را به خود اختصاص داد و برنده چند جایزه ملی شد.

فیلم سنگام | ۱۹۶۴ | Sangam
- کارگردان: راج کاپور
- بازیگران: راج کاپور، ویجنتی مالا، راجندراکومار
سنگام یک مثلث عشقی و نخستین فیلم رنگی کاپور و نخستین فیلم هندی است که در لوکیشنهای خارج از مرزهای هند و کشورهای سوئیس و شهرهای پاریس و لندن فیلمبرداری شد. سنگام در سال ۱۹۶۴ پرهزینهترین فیلم تاریخ سینمای هند بود و طولانیترین مدت زمان را داشت. درونمایه فیلم رفاقت، تبعات انتخاب در زندگی، فداکاری و وفاداری است. سنگام در ماه ژوئن سال ۱۹۶۴ به نمایش عمومی درآمد و با تحسین گسترده منتقدان روبرو شد. سنگام لقب پرفروشترین فیلم سال را گرفت و پس از مغول اعظم (۱۹۶۰) دومین فیلم پرفروش دهه شصت میلادی است.

فیلم اسم من دلقک | ۱۹۷۰ | Mera Naam Joker
- کارگردان: راج کاپور
- بازیگران: راج کاپور، سیمی گریوال، مانوج کومار، درمندرا، ریشی کاپور، دارا سینگ، پادمینی، راجندرا کومار
اسم من دلقک جاهطلبانهترین و شخصیترین فیلم راج کاپور است. داستان درباره دلقک سیرک (با بازی راج کاپور) بسیار احساساتی است که همیشه دیگران را میخنداند با وجود غمهایی که خودش دارد. منتقدان اسم من دلقک را حدیث نفس راج، ناکامیها و تلاشهای او با کنار آمدن با مقوله شهرت میدانند. این فیلم پیچیدگی عاطفی یک هنرمند را بررسی میکند، اسم من دلقک یکی از تأمل برانگیزترین آثار در کارنامه کاری راج و از طولانیترین فیلمهای تاریخ سینمای هند است. با وجودی که اسم من دلقک در گیشه شکست خورد اما به مرور زمان به دلیل مضامینش به یک فیلم کالت کلاسیک تبدیل شد.
اگر میخواهید به آرشیوی از کارنامه فیلم های راج کاپور دسترسی داشته باشید، روی عکس زیر کلیک/لمس کنید
چند نکته درباره زندگی ستاره بالیوود که احتمالا نمیدانستید
شیوا شایگان | راج کاپور مردی با لبخند، راه رفتن طنازانه و شلواری کوتاه نمادی از خوشبینی و معصومیت بود. او عشق را به طرز اغراقآمیزی نشان میداد اما چیزی بود که همگی آن را دوست داشتند و همدردی بیننده را بر میانگیخت. تمام فیلمهای او پایان شادی داشتند و همیشه پایان خوشی برای قهرمان داستان رقم میخورد. یک دلیل موفقیت فیلمهای او همین داستان فیلمهایش بود.
راج کاپور بزرگترین شومن سینمای هند، هنرمندی با استعداد از هر نظر در صنعت فیلمسازی بود. او در کارنامه درخشان سینمایی خود در هند و سرتاسر جهان کارهایی مثل آواره، برسات با کشمیر، سنگام، اسم من دلقک و بسیاری دیگر را دارد که همگی آثاری ماندگار در حوزه سینمایی محسوب میشوند. راج کاپور لقب چارلی چاپلین سینمای هند را نیز دارد زیرا او بیشتر فیلمهایش را بر اساس زندگی واقعی و مشکلات مردم عادی میساخت و همیشه قهرمان داستانهایش فردی شاد و مثبت بود. بسیاری از منتقدان سینما سالهای ۱۹۴۷ تا ۱۹۶۹ میلادی را دوران طلایی سینمای هند میدانند و همگی به خاطر حضور او در این صنعت بود و قطعا او سینمای هنری را به جهانیان شناساند.
اسم واقعی او راج نیست
نام اصلی او رانبیر است. او و نوهاش همنام هستند و در واقع راج نام میانی او و دو برادر دیگرش است. رانبیر، شی و شامی. اما راج کاپور تبدیل به یک نماد از سینمای هند شد.
با دستیاری فیلمبردار شروع کرد

اولین شغل او در دنیای سینما دستیاری فیلمبردار بود که در واقع تخته کلاپر را نگه میداشت. راج اولین بار در فیلم «ویشکانیا» به کارگردانی کیدارشارما دستیار فیلمبردار بود. او حتی معتقد بود به عنوان یک کلاپر هم جذاب و خوشتیپ است و همیشه جلوی دوربین ژست میگرفت!
از زندگی واقعی خودش الهام میگرفت
صحنهای که ریشی کاپور برای اولین بار با دیمپل کاپادیا در فیلم «بابی» روبهرو میشود از زندگی واقعی خودش الهام گرفته شده است. آن زمان که راج با نرگس که بازیگر بود، برای بار اول ملاقات میکند.
راج کاپور؛ جوانترین کارگردان عصر خود
او در ۲۴ سالگی کارگردان میشود که تا آن زمان جوانترین کارگردان هند بود. قبل از این، او دوست داشت رهبر گروه موسیقی شود.
لوگوی عاشقانه برای آر کی فیلم R K Films
شرکت فیلمسازی آر کِی فیلم R K Films را راج کاپور در سال ۱۹۴۸ تاسیس کرد. اولین فیلم او آتش به (هندی: Aag) محصول سال ۱۹۴۸ به کارگردانی خود او بود. در این فیلم بازیگرانی همچون کاپور، نرگس دات، کامینی کاشال، پریم نات و شاشی کاپور ایفای نقش کردهاند. اما فیلم برسات یا کشمیر باعث موفقیت و معروفیت این استودیوی فیلمسازی شد. بنری الهام گرفته از عکس راج و نرگس با یک ویالون در دست راج تبدیل به لوگوی این شرکت شد. موفقیت براسات به راج کاپور کمک کرد که بتواند استودیوی آر.کی فیلم R K Films را در چمبور -منطقهای مسکونی در هند- خریداری کند. اولین صحنه فیلمبرداری شده در استودیو، سکانس رویایی از فیلم آواره (به هندی: Awaara) در سال ۱۹۵۱بود.
جاهطلبانهترین فیلم او «اسم من دلقک» به موفقیت تجاری دست نیافت که راج را بسیار ناامید کرد و همچنین باعث متزلزل شدن شرایط مالی او هم شد. با این حال سال بعد، این فیلم به عنوان یک فیلم کلاسیک درک نشده، معرفی شد
استقبال از راج کاپور در روسیه
در دهه ۵۰ میلادی ۲ کشور هند و روسیه هردو تمایلات چپ سیاسی داشتند و در هر دو کشور راج کاپور به شدن محبوبیت داشت. او حتی بدون ویزا توانست به روسیه سفر کند و در روسیه هم از او استقبال گرمی شد. بعد از اکران فیلم« آواره» او تبدیل به بت و نماد جذابیت در هند و روسیه شد.
هراس راج کاپور از مرگ
نزدیکترین دوست راج، هریشیکش موکرجی متوجه شد که او همیشه بابت مرگش در اثر یک بیماری، کابوس میبیند. فیلم آناند الهام گرفته از کابوسهای اوست.
فیلمی که نیمهتمام ماند
آخرین فیلم او به نام «حانا» سال ۱۹۸۸ به علت فوت او ناتمام ماند. این فیلم بعدها توسط راندیر کاپور ساخته و بسیار هم مورد توجه قرار گرفت.
یک فیلم ۵ ساعته
جاهطلبانهترین فیلم او «اسم من دلقک» به موفقیت تجاری دست نیافت که راج را بسیار ناامید کرد و همچنین باعث متزلزل شدن شرایط مالی او هم شد. با این حال سال بعد، این فیلم به عنوان یک فیلم کلاسیک درک نشده، معرفی شد. یک فیلم ۵ ساعته که با دو فاصله هنگام پخش در سینما به نمایش درمیآمد.

مرگ پس از جایزه
راج قبل از دریافت جایزه داداصاحب Dadasaheb Phalke Award راهی بیمارستان شد. روزی که قرار بود جایزه داداصاحب فالکه را در دهلی نو دریافت کند، دچار درد شدید قفسه سینه شد و او را به بیمارستان منتقل کردند. او یک ماه تحت درمان و مراقبتهای ویژه بود و سپس به علت نارساییهای سایر ارگانهای بدن فوت کرد.

محل تولد دهلی نیست .
شهر پیشاور در پاکستان فعلی که آن زمان فقط یک کشور بود به نام هند .