بهترین فیلم ها با محوریت زندان
انتخاب ۲۰ فیلم برتر با موضوع زندان کار سادهای نبود
برخی از بهترین فیلمهای تمام دوران، داستانشان در محیط بسته زندان و در سلولهای تنگ و تاریک اتفاق میافتد. برای بسیاری از مخاطبان، فیلمهای با محوریت زندان، تنها تجربه آنها از اسارت و در حبس بودن است. از سویی دیگر، فیلمهای با محوریت فرار از زندان، از الهامبخشترین داستانها هستند. چه کسی میتواند سکانس فرار فیلم بزرگ رستگاری در شاوشنک را از یاد ببرد؟ اینجا لیستی از بهترین فیلمهایی که داستانشان در زندان اتفاق میافتد، گردآوری کردهایم. فیلمهایی که زندگی در پشت میلهها را نشانمان میدهد. اگرچه شاید به دلایل مختلفی جای برخی از آثار درخشان این ژانر در این فهرست خالی بهنظر برسد، اما میتوان گفت همه این اسامی از بهترین نمونههای فیلمهای با محوریت زندان و همچنین زیر ژانر فرار از زندان هستند.
بهترین فیلم های با محوریت زندان بر اساس سال تولید مرتب شدهاند
بهترین فیلم های ژانر تریلر سینما
فیلم فرار از پرتوریا | 2020 | Escape from Pretoria
- کارگردان: فرانسز انان
- بازیگران: دنیل ردکلیف، ایان هارت، دنیل وبر، ناتان پیج، استیون هانتر
فیلم فرار از پرتوریا، بازگوییای از داستان واقعی فرار دو زندانی سیاسی از آفریقای جنوبی تحت حاکمیت آپارتاید در سال ۱۹۷۹ میلادی است. دنیل ردکلیف در نقش یکی از این دو زندانی، تیم جنکین که در سال 2003 داستان این فرار را به نگارش درآورد، حضور دارد. جنکین و همدستش دو عضو کنگره ملی آفریقا بودند که به دلیل مبارزه علیه آپارتاید به زندان افتادند. آن دو برای به دست آوردن آزادی خود باید از زندانی بگریزند که فرار از آن هرگز آسان نیست. فراز از پرتوریا، فیلمی مهیج و جذاب است که همزمان درکی از تغییرات تاریخی و اجتماعی آفریقای جنوبی به شما ارائه میدهد.
فیلم درگیری در سلول ۹۹ | 2017 | Brawl in Cell Block 99
- کارگردان: اس کریگ زالر
- بازیگران: وینس وان، جنیفر کارپنتر، دان جانسون، اودو کییر، مارک بلوکاس
فیلم درگیری در سلول 99 با بازی وینس وان در نقش یک قاچاقچی مواد مخدر که برای نجات جان همسر و فرزندش باید یک نفر را در یک زندان فوق امنیتی بکشد، یکی از مهیجترین و دست کم گرفته شدهترین فیلمهای این فهرست است. این فیلم زندان مستقل که شکل و شمایل فیلمهای اکسپلوتیشن و کم بودجه رده بی را دارد، با ریتمی آهسته و هیپنوتیزم کننده، داستان یک مرد خانواده را به تصویر میکشد که تا انتهای سیاهی و تباهی پیش میرود. وینس وان که بیشتر بخاطر نقشهای کمدیاش شناخته میشود در سلول 99 با اجرایی مبهوت کننده و غیرمنتظره، تحسین گسترده منتقدان را به دست آورد. او با آرامش و در سکوت، خشمی بیاندازه را با خود حمل میکند. مردی که برای نجات تنها چیزی که در زندگی برایش اهمیت دارد، دست به خشونتی غیرقابل باور میزند.

فیلم آزمایش زندان استنفورد | 2015 | The Stanford Prison Experiment
- کارگردان: کایل پاتریک آلوارز
- بازیگران: بیلی کراداپ، مایکل آنگارانو، مویسس آریا، نیکلاس براون، گایوس چارلز
برداشتی دیگر از آزمایش زندان استنفورد فیلیپ زیمباردو؛ فیلمی هولناک و تاملبرانگیز که مخاطبان خود را در دو قطب مخالف قرار میدهد. به قول ادوارد داگلاس، منتقد ComingSoon، گویی خود فیلم به عنوان یک آزمایش ساخته شده است. فیلم داستان واقعی فیلیپ زیمباردو (با بازی بیلی کراداپ) را دنبال میکند که در یک آزمایش روانشناسی، رفتارهای چندین دانشجو را در دو نقش زندانی و زندانبان، مورد بررسی قرار میدهد. نتایج آزمایش حیرتانگیز بود، چرا که اکثر زندانبانان رفتارهای شدید سادیستی از خود نشان دادند. آزمایش زندان استنفورد با اجراهای تاثیرگذار، دیالوگهای جذاب و رویکردی مستند داستانی، یکی از بهترین فیلمهای با محوریت زندان است.
فیلم یک پیامبر | 2009 | A Prophet
- کارگردان: ژاک اودیار
- بازیگران: طاهر رحیم، نیلز آرستروپ، ژیل کوئن
اگر میخواهید بدون آنکه مرتکب جرمی شوید، تجربه واقعی زندان را لمس کنید، به تماشای این درام جنایی ژاک اودیار بنشینید. محیطی سرد و بیروح و در فقدان کامل هرگونه شور و اشتیاق انسانی که هر لحظه خشونت در کمین آن است. این فیلم که برنده جایزه بزرگ جشنواره کن شد و به عنوان نماینده سینمای فرانسه در میان نامزدهای نهایی اسکار بهترین فیلم خارجی زبان قرار گرفت، فضای حاکم بر زندان و مناسبات میان آدمهای آن را با جزئیات بسیار به تصویر میکشد. طاهر رحیم در نقش یک جوان عرب به نام مالک که پس از ورود به زندانی در فرانسه با ورود به یک باند مافیایی به قدرت میرسد، حضوری درخشان دارد.

فیلم گرسنگی | 2008 | Hunger
- کارگردان: استیو مک کوئین
- بازیگران: استوارت گراهام، مایکل فاسبندر، لیام کانینگهام
درام تاریخی گرسنگی (که نام دیگر آن اعتصاب غذا است)، بر ماجرای اعتصاب غذای زندانیان ایرلندی به رهبری بابی ساندز در سال 1981 در اعتراض به لغو قانون تمایز زندانیان سیاسی توسط دولت وقت بریتانیا متمرکز است. مایکل فاسبندر در نقش بابی ساندز، مبارز ایرلندی و عضو ارتش موقت جمهوریخواه ایرلند، بازی فیزیکی و احساسی قدرتمندی ارائه میدهد. نخستین فیلم استیو مککوئین که بیشتر با کارگردانی فیلم برنده اسکار ۱۲ سال بردگی 12 Years a Slave شناخته میشود، همچون یک سند تاریخی است. فیلمی مسحور کننده و کوبنده که به شکل استادانهای فرایند انسانزدایی روزمره زندانیان را به تصویر میکشد.
فیلم برانسون | 2008 | Bronson
- کارگردان: نیکولاس ویندینگ رفن
- بازیگران: تام هاردی، کلی آدامز، لوینگ اندروز، کیتی بارکر، آماندا برتون
پرتره نامتعارف و جذاب نیکولاس ویندینگ رفن، تام هاردی را در یکی از جسورانهترین و عجیبترین نقشهایش به تصویر میکشد. اجرای برانسون در نقش جنایتکار بدنام بریتانیایی، مایکل گوردن پترسن ملقب به چارلز برانسون، با تحسین منتقدان و مخاطبان روبرو شد. برانسون که به عنوان خطرناکترین و بیرحمترین زندانی بریتانیا در تمام دوران شناخته میشود، ابتدا بخاطر سرقت از اداره پست به ۷ سال حبس محکوم شد. دورانی که البته به علت رفتارهای خشونتبار و سرکشیهای متعددش، سه دهه به طول انجامید. او اکثر این مدت را در سلول انفرادی سپری کرد؛ تنها جایی که تهدیدی برای خود و دیگران نبود! اگرچه برانسون با فروش اندک 2.3 میلیون دلاری خود در زمان اکرانش آنچنان دیده نشد، اما به تدریج همچون یک فیلم کالت بر تعداد مخاطبان و طرفدارانش افزوده شد.
فیلم آزمایش | 2001 | Das Experiment
- کارگردان: الیور هیرشبیگل
- بازیگران: موریتس بلایبتروی، یوستوس فون دونانی، کریستیان برکل، اوتو استوکوفسکی، آندریا زاواتسکی
این درام دلهرهآور آلمانی، بر واکنشها و رفتارهای شرکتکنندگان در یک آزمایش نقشآفرینی متمرکز است. در زندانی مجهز که در یک آزمایشگاه پژوهشی ساخته شده، ۲۰ مرد را در ازای دستمزدی ۴۰۰۰ مارکی گرد هم می آورند تا ۱۲ تن از آنها نقش زندانی و ۸ نفر دیگر نقش زندانبان را ایفا کنند. این فیلم که با الهام از آزمایش معروف فیلیپ زیمباردو در دانشگاه استنفورد ساخته شده است، نشان میدهد که خشونت و بیرحمی چطور میتواند به سادگی در رفتار انسان ظاهر شود. الیور هیرشبیگل که بیشتر بخاطر درام جنگی نامزد اسکار سقوط درباره دوازده روز آخر زندگی آدولف هیتلر شناخته میشود، فیلم آزمایش را به شکل کاملا استادانهای مقابل دوربین برده است. بازسازی آمریکایی این فیلم با بازی فارست ویتاکر و آدرین برودی در سال 2010 روی پرده رفت.

فیلم تاریخ مجهول آمریکا | 1998 | American History X
- کارگردان: تونی کی
- بازیگران: ادوارد نورتون، ادوارد فرلانگ، فیروزه بالک، استیسی کیچ، الیوت گولد
اگرچه شاید نتوان تاریخ مجهول آمریکا را کاملا به عنوان یک فیلم زندان درنظر گرفت، اما تحول درک (نورتون) در زمان حبس، نقطه عطف کلیدی این درام جنایی است. درک یک نئونازی با پیشینهای از خشونت و نژادپرستی است که بهخاطر کشتن دو نوجوان سیاهپوست که قصد سرقت ماشینش را داشتند، به زندان میافتد. اما او پس از تجربهای که در زندان کسب میکند، تصمیم میگیرد بعد از آزادی راه خود را تغییر دهد.
درک در حالیکه در تلاش است با قانع کردن برادر کوچکترش مانع پا گذاشتن او در مسیر اشتباه خودش شود، به این فکر میکند که آیا او و خانوادهاش موفق خواهند شد بر این دور باطل نفرت غلبه کنند یا خیر. اولین و بهترین فیلم تونی کی که یک نامزدی اسکار برای نورتون بابت اجرای فوقالعادهاش به ارمغان آورد، در رتبه 41ام بهترین فیلمهای تمام دوران سایت Imdb قرار دارد.
فیلم رستگاری در شاوشنک | 1994 | The Shawshank Redemption
- کارگردان: فرانک دارابونت
- بازیگران: تیم رابینز، مورگان فریمن، باب گانتون، ویلیام سدلر، کلنسی براون
فیلم رستگاری در شاوشنک، سالهاست که رتبه نخست بهترین فیلمهای سایت Imdb را از آن خود کرده است. اگر هنوز این فیلم زندان فوقالعاده الهامبخش فرانک دارابونت را ندیدهاید، باید بدانید تماشای آن یکی از لذتبخشترین تجربههای سینمایی شما را رقم خواهد زد. این فیلم که اقتباسی از داستان کوتاهی به قلم استیون کینگ است، نامزد ۷ جایزه اسکار شد. داستان یک دوستی غیرمنتظره و شفابخش که در پشت میلههای زندان رقم میخورد.
اندی دوفرین با بازی تیم رابینز، بانکدار جوانی است که ناگهان به جرم قتل همسر خود و معشوقه پنهانیاش به زندان میافتد. او که ادعا میکند جرمی مرتکب نشده است، توسط قاضی گناهکار شناخته و به حبس ابد محکوم میشود. اما اندی در طول سالهای زیادی که در زندان سپری میکند هرگز امید خود را از دست نمیدهد. او با یکی از زندانیهای سیاهپوست آنجا، رد با بازی مورگان فریمن، پیوند محکمی برقرار میکند. رستگاری در شاوشنک با یکی از خاطرهانگیزترین سکانسهای فرار از زندان تاریخ سینما، روایتگر داستانی درباره تسلیم نشدن روح و زنده نگه داشتن امید است.
فیلم بروبیکر | 1980 | Brubaker
- کارگردان: استوارت روزنبرگ
- بازیگران: رابرت ردفورد، یافت کوتو، جین الکساندر، مورای همیلتون
رئیس جدید زندان ایالتی ویکفیلد در آرکانزاس، هنری بروبیکر با بازی رابرت ردفورد، مصمم است آنجا را از خشونت و فساد پاک کند. اما وقتی که خود را به عنوان یک زندانی جا میزند، متوجه میشود همهچیز بسیار تاریکتر و بغرنجتر از تصور او است. او پس از معرفی خود به عنوان رئيس زندان برای از بین بردن فساد دست به اقدام میزند، در حالیکه باید مقابل آنهایی که از این جریانات سود میبرند، قرار بگیرد. بروبیکر که با الهام از رسوایی زندان آرکانزاس در سال 1967 ساخته شده است، نشان میدهد که چگونه زندانها میتوانند به مکانهایی کاملا غیرانسانی تبدیل شوند.
فیلم فرار از آلکاتراز | 1979 | Escape from Alcatraz
- کارگردان: دان سیگل
- بازیگران: کلینت ایستوود، پاتریک مک گوئن، رابرتس بلوسوم، جک تیبو، فرد وارد
پنجمین و آخرین همکاری کلینت ایستوود با دان سیگل، یکی از بهترین فیلمهای با محوریت زندان است. فیلمی که داستان یک فرار واقعی از زندان فوقامنیتی آلکاتراز در سال 1962 را بازگو میکند. این زندان که محل اقامت جنایتکاران شناختهشدهای مانند رابرت فرانکلین استرود و آل کاپون بوده است، در سال 1963 تعطیل شد. به همین دلیل دان سیگل موفق شد فیلم را در زندان واقعی آلکاتراز مقابل دوربین ببرد. بنابراین اگرچه داستان فیلم کاملا وفادار به واقعیت نیست، اما در تمام مدت اتمسفری فوقالعاده واقعی و باورپذیر احساس میشود.
فیلم بالاتر از خشونت | 1974 | The Longest Yard
- کارگردان: رابرت آلدریچ
- بازیگران: برت رینولدز، ادی آلبرت، اد لاتر، مایکل کنراد، جیمز حمپتن
یک بازیکن سابق فوتبال آمریکایی پس از اینکه بهخاطر سرقت یک خودروی اسپرت به زندان میافتد، تیمی از زندانیان را برای یک مسابقه فوتبال با نگهبانان گرد هم میآورد. یک بازسازی بریتانیایی از این فیلم با عنوان مین ماشین و با حضور بازیگران بریتانیاییای مانند وینی جونز و جیسون استاتهام در سال 2001 روی پرده آمد (با این تفاوت که دیگر خبری از فوتبال آمریکایی نبود). همچنین یک بازسازی دیگر در سال 2005 با حضور آدام سندلر، کریس راک و البته برت رینولدز، اکران شد. اگرچه هر دو این بازسازیها با استقبال مخاطبان روبرو شدند، اما هیچکدام بهتر از فیلم اصلی نبودند. بالاتر از خشونت یک فیلم کمدی جذاب است که ژانر فیلمهای ورزشی و زندان را به بهترین شکل با یکدیگر ترکیب میکند و همچنین از کاریزمای فوقالعاده رینولدز در نقش اصلی بهره میبرد.
فیلم پاپیون | 1973 | Papillon
- کارگردان: فرانکلین جی شافنر
- بازیگران: استیو مک کوئین، داستین هافمن، ویکتور جوری، دن گوردون، آنتونی زربی
پاپیون با فیلمنامهای از دالتون ترومبو و براساس رمانی به همین نام از آنری شاریر، داستانی از تلاشهای مکرر دو مرد برای فرار از زندان گویان فرانسه است. آنری شاریر ملقب به پاپیون با بازی استیو مک کوئین، به اشتباه به جرم قتل به حبس ابد محکوم میشود. او در آنجا با لوئیس دگا (داستین هافمن) که به جرم جعل سند به زندان افتاده است، یک رابطه دوستی را آغاز میکند. لوئيس میپذیرد که در ازای حمایتهای پاپیون، به او در نقشه فرارش کمک کند. فیلم حماسی شافنر نسبت به زمان خود تولید گرانی داشت، اما با فروش موفق در گیشه به راحتی توانست به سودی مناسب برسد.
فیلم لوک خوش دست | 1967 | Cool Hand Luke
- کارگردان: استوارت روزنبرگ
- بازیگران: پل نیومن، جرج کندی، استروتر مارتین، جو وان فلیت، لوک اسکیو
پل نیومن در فیلم لوک خوش دست در یکی از مشهورترین نقشآفرینیهایش، شخصیت کمحرف، جسور و الهامبخش لوک جکسن را به تصویر میکشد. مردی که به جرم شکستن دستگاههای پارکومتر به دو سال حبس با اعمال شاقه محکوم شده است. لوک حاضر نیست در برابر ظلم و ستم اردوگاه تسلیم شود و همین روحیه جنگندگیاش او را به شخصیتی محبوب در بین زندانیها تبدیل میکند. اگر به دنبال یک فیلم کلاسیک زندان هستید،تماشای لوک خوش دست را نباید از دست بدهید.
فیلم تپه | 1965 | The Hill
- کارگردان: سیدنی لومت
- بازیگران: شان کانری، هری اندروز، یان بانن، اوسی دیویس، ایان هندری
فیلم سیاه و سفید زندان سیدنی لومت، براساس نمایشنامهای به همین نام، برنده جایزه بهترین فیلمنامه جشنواره کن سال 1965 شد. داستان این فیلم که یک درام جنگی نیز محسوب میشود در یک زندان نظامی در شمال آفریقا در دوران جنگ جهانی دوم اتفاق میافتد. جاییکه گروهی از سربازان بریتانیایی بهخاطر تخلف و سرکشی در حین انجام وظیفه، در معرض مجازاتهای وحشتناک و غیرانسانی قرار میگیرند. فیلم تپه با فیلمبرداری درخشان و گروه بازیگرانی برجسته، داستانی دلخراش درباره آدمهایی است که در شرایطی سخت و وحشیانه باید برای بقا بجنگند.

فیلم فرار بزرگ | 1963 | The Great Escape
- کارگردان: جان استرجس
- بازیگران: استیو مک کوئین، جیمز گارنر، ریچارد اتنبرا، جیمز دونالد، چارلز برانسون، دونالد پلیسنس، جیمز کابرن
یکی از زیر ژانرهای فیلمهای زندان، آثاری هستند که زندگی اسرا و زندانیهای جنگی را در اردوگاهها به تصویر میکشند. فیلم پرآوازه فرار بزرگ که برداشتی تقریبا تخیلی از کتاب غیر داستانی پل بریکهیل به همین نام است، در زمره همین آثار قرار میگیرد؛ داستانی حماسی بر اساس فرار دستهجمعی واقعی اسرای جنگی بریتانیایی از اردوگاه آلمانیها در طول جنگ جهانی دوم با حضور به یادماندنی استیو مککوئین. فرار بزرگ نه تنها یکی از بهترین فیلمهای درباره فرار از زندان، بلکه یکی از بهترین فیلمهای جنگی و ماجراجویانه تاریخ سینما است.
فیلم حفره | 1960 | The Hole
- کارگردان: ژاک بکر
- بازیگران: میشل کنستانتن، ژان کرودی، مارک میشل، فیلیپ لروآ، پل پربوآ، جرارد ارناندس
فیلم بزرگ ژاک بکر شاید از سرگرمکنندهترین فیلمهای زندان نباشد، اما یکی از هنرمندانهترین و قدرتمندترین فیلمهای این زیر ژانر است. حفره با الهام از ماجرایی واقعی در زندان سانته، داستان چهار زندانی با محکومیت طولانی مدت را به تصویر میکشد که برای عملی کردن نقشه فرار هوشمندانه خود باید به هم سلولی جدیدشان که ظاهرا جرم سنگینی هم ندارد، اعتماد کنند. بکر با استفاده از روایتی سرراست، رویکردی رئالیستی، بازیگران غیرحرفهای و لوکیشنهای بسیار تنگ و بسته، موفق به خلق تنشی فوقالعاده ملموس میشود. آیا در حالیکه همه چیز به سمت بیاعتمادی پیش میرود، این مردان موفق خواهند شد به هدف خود برسند یا خیر.

فیلم یک محکوم به مرگ گریخت | 1956 | A Man Escaped
- کارگردان: روبر برسون
- بازیگران: فرانسوا لتریر، موریس بیربلوک، روبند مونود، روژه پلانشون
شاهکار روبر برسون و یکی از بهترین فیلمهای تمام ادوار؛ فیلمی که شاید بتوان گفت بزرگترین صحنه فرار از زندان در تاریخ سینما را دارد. فیلم یک محکوم به مرگ گریخت، بر مبنای خاطرات یک عضو جنبش مقاومت فرانسه به نام آندره دوینی، داستان شخصیتی به نام فونتین را دنبال میکند که توسط نازیها به زندان میافتد. چندی بعد از اینکه فونتین به مرگ محکوم میشود، یک زندانی جدید که ممکن است یک جاسوس باشد به سلول او میآید. اکنون فونتین باید تصمیم بگیرد که یا او را بکشد و یا اینکه ریسک کند و او را در جریان نقشه فرار خود بگذارد. برسون با سبک فیلمسازی بسیار ویژهاش که شامل سبکی خوددارانه، استفاده از بازیگران غیر حرفهای و موسیقی اندک، شناخته میشود. به همین جهت شاید یک محکوم به مرگ گریخت در ظاهر کمی کند بهنظر برسد، اما فوقالعاده پرتنش و دلهرهآور است.
فیلم خوی حیوانی | 1947 | Brute Force
- کارگردان: جولز دسین
- بازیگران: برت لنکستر، هیوم کرونین، چارلز بیکفورد، ایوان دکارلو، آن بلایت
جولز دسین که بیشتر بخاطر فیلم شاهکارش، فیلم سرقت ریفیفی (Rififi)، شناخته میشود، در فیلم خوی حیوانی فضای بیرحمانه زندانی در آمریکا را به تصویر میکشد. جاییکه زندانیان در رنج و عذابی مداوم بسر میبرند و جوری با آنها رفتار میشود که گویی انسان نیستند. رئیس سادیست زندان نیز نه تنها با وضعیت بغرنج زندگی آنها مشکلی ندارد، بلکه آنها را سرکوب میکند و شکنجه میدهد. اما وقتی شش زندانی یک سلول تصمیم به فرار میگیرند، جرقه شورشی تمام عیار زده میشود. دسین با دست گذاشتن روی واقعیتهای دهشتناک زندانهای آمریکا در دهه ۴۰،یک فیلم به یادماندنی خلق کرده است.
فیلم توهم بزرگ | 1937 | The Grand Illusion
- کارگردان: ژان رنوآر
- بازیگران: ژان گابن، مارسل دالیو، پی یر فرنه، اریش فن اشتروهم، دیتا پارلو، ژولیان کارته
فیلم توهم بزرگ، به عنوان نخستین اثر خارجی زبانی که نامزد جایزه اسکار بهترین فیلم شده است، شناخته میشود. اثر قدرتمند و ضد جنگ ژان رنوآر بزرگ، یک فیلم کلاسیک جاودان است. یک درام جنگی که تقریبا هیچ اکشنی ندارد، زیرا داستانش در یک زندان صحرایی آلمانی در طول جنگ جهانی اول اتفاق میافتد. داستان چند اسیر فرانسوی که پس از چند فرار ناموفق، به قلعه خوفناکی منتقل میشوند که فرار از آن غیرممکن به نظر میرسد. شاهکار رنوآر، یکی از بزرگترین فیلمها درباره نوعدوستی، مسئولیتپذیری و جنون جنگ و بیهودگی آن است.














