نقد و بررسی فیلم سال گربه؛ قبل از تماشا بخوانید

بهترین فیلم های کمدی ایرانی

خلاصه داستان فیلم سال گربه

در خلاصه داستان یک خطی فیلم سال گربه که بهرام افشاری بازیگر نقش اصلی آن است آمده است: داستان فیلم سال گربه داستان کسی است که دوست داشت معروف شود حالا به هر طریقی که شده. سینمایی «سال گربه» به مدت ۱۰۵ دقیقه سال گذشته ساخته شده و تولید آن حدوداً ۲ ماه زمان برده است.

 

بازیگران و عوامل فیلم سال گربه

بهرام افشاری که سال 1402 با کمدی پرفروش فسیل یک تنه یکه‌تاز گیشه بود و توانست رکوردهای مختلفی را جابجا کند در سال گربه نیز در نقش اصلی حضور دارد. فیزیک و چهره بامزه افشاری در کنار درک درست او از کمدی باعث شده است به انتخاب اول تمامی کمدی‌سازان تبدیل شده است. افشاری امسال نیز فیلم هفتاد سی را به عنوان اولین تجربه کارگردانی‌اش ساخته است و خودش نیز پا به عرصه فیلمسازی گذاشته تا بعد از جواد عزتی بازیگر کمدی دیگری وارد عرصه فیلمسازی شود.

دیگر بازیگران فیلم سال گربه سارا بهرامی، هومن برق‌نورد، شبنم قربانی، مرتضی تقی‌زاده، لادن ژاوه‌وند، نوشین تبریزی، رضا رشیدپور، علی اوجی، حمید معصومی‌نژاد هستند. استفاده از حمید معصومی‌نژاد که سال‌ها خبرنگار صدا و سیما در شهر رم بود یکی از جذابیت‌های این فیلم است.

سال گربه را مصطفی تقی‌زاده نوشته و کارگردانی کرده و سعید خانی تهیه‌کننده فیلم است. سعید خانی تهیه کننده ایرانی و مدیر شرکت پخش «خانه فیلم» است که از سال ۱۳۸۱ فعالیت خود را آغاز کرده و پیش از این فیلم، تهیه‌کنندگی فیلم‌های «حرفه ای»، «من»، «لیپار»، «دوزیست»، «لونه زنبور» و «ارادتمند نازنین بهاره تینا» را برعهده داشته است. مسعود سلامی در مقام مدیرفیلمبرداری حضور دارد و پیام آزادی موسیقی فیلم را نوشته است. مرتضی سوری نیز تدوینگر فیلم سال گربه است.

درباره مصطفی تقی‌زاده کارگردان فیلم

مصطفی تقی‌زاده کارگردان فیلم سال گربه پیش از این فیلم زرد را با حضور بازیگران مطرحی چون بهرام رادان و شهرام حقیقت‌دوست و مهرداد صدیقیان ساخت. فیلم زرد یک فیلم تلخ اجتماعی بود و با دومین ساخته تقی‌زاده یعنی سال گربه فرسنگ‌ها فاصله دارد. ضمن اینکه سال گربه دومین تجربه همکاری مشترک تقی‌زاده با سعید خانی بعد از سریال حرفه‌ای است که در نمایش خانگی ساخته شد و حال و هوای جنایی معمایی داشت.

حرف‌های سعید خانی تهیه‌کننده فیلم

سعید خانی: پس از سریال «حرفه ای» این دومین همکاری من با این کارگردان محسوب می‌شود و در این پروژه به ادبیات و زبان مشترک با یکدیگر رسیدیم. در «سال گربه» تجربه خوبی با مصطفی تقی زاده رقم خورد. به‌واسطه فضای فانتزی فیلم، چالش‌های زیادی برای طراحی صحنه و تحقق این فضای فانتزی وجود داشت به عنوان مثال هر ۲ روز جابه جایی لوکیشن ضبط داشتیم و در این فیلم از طراحی رنگ و نور خاصی بهره گرفته ایم. همه تلاشمان را انجام داده ایم تا یک کمدی استاندارد در شأن و شعور مخاطب سینما ایران بسازیم و امیدواریم در این امر موفق بوده باشیم و مخاطبان این اثر را دوست داشته باشند.

 

نقد و بررسی منتقدان درباره فیلم سال گربه

نکته: این نقد و نوشته‌ها، نظر کوتاه منتقدان و نویسندگان سینمایی در سایت‌های مختلف است؛ انتشار آن‌ها -لزوما- به معنای تایید فیلیموشات نیست.

مشرق نیوز

فیلمنامه این اثر بر اساس شخصیت بهرام افشاری به نگارش درآمده و از پتانسیل بازی او در این فیلم استفاده شده است. همین موضوع مهمترین ضعف سینمای کمدی ایران را عیان می‌کند. در موج‌ کمدی‌های شانه‌تخم‌مرغی (برچسب تازه سینمای کمدی) مهمترین عنصر بازیگر است و فیلمنامه بر اساس بازیگر نوشته می‌شود و پتانسیل داستانی فاقد اهمیت است.

در سال گربه، افشاری مثل عطاران در اغلب آثارش نه تنها نقش اصلی را ایفا می‌کند، بلکه از نریشین و صدای بازیگر استفاده می‌شود تا تاثیر بازیگر در روند فیلم تشدید شود و وقتی همه عناصر در خدمت یک بازیگر باشد، ماهیت یک فیلم سینمایی تبدیل به کمدی دل‌آرته بصری می‌شود. در این فرآیند بداهه پردازی بازیگر عنصر مهمی در شکل‌گیری اثر است.

سایت ویرگول

علی رفیعی وردنجانی | سال گربه‌ ساخته مصطفی تقی‌زاده در این بلبشوی کمدی‌نماها در سینمای ایران اثری متعادل است. فیلم جریانِ ژانریِ قابلِ تاملی را ادامه می‌دهد که پایه‌های آن بر ستونی توخالی استوار شده. آنچه مشخصاً در میزان‌سن قابل تامل است، رنگ‌ها و تضاد آن با ذات فیلم شمرده خواهد شد. به تمسخر گرفتنِ خرافات در قصه‌ها به خودی خود نمی‌تواند فرهنگِ خرافه‌زدایی در جامعه را بسط دهد اما قصه‌ای که پایه و اساسش خرافه باشد گویشی متفاوت ایجاد خواهد کرد. ما فیلم را بخاطر خرافات موجود در قصه آن می‌بینیم یا بخاطر بازیگران و سلبریتی‌هایش؟ در مورد «سال گربه» مشخصاً باید اعتراف کرد که اگر فیلم بدون افشاری و بهرامی ساخته می‌شد باز هم برایم جذابیتی متفاوت داشت چرا که قصه نوعِ متفاوتی از جهانبینی در فرهنگ ایرانی را مطرح می‌کند که قبل از نفی شدن توسط مولف نیاز به نفی شدن توسط عموم دارد.

جوان آنلاین

افشین علیار | هر آنچه در سال گربه دیده می‌شود تکرار کمدی‌هایی است که بار‌ها دیده‌ایم و حالا این موقعیت‌ها به شکل دیگری ارائه می‌شوند. فارغ از اینکه کارگردان در ایجاد موقعیت‌های فانتزی و کمیک بتواند نوآوری داشته باشد، کارگردان تصور کرده حضور بهرام افشاری را در فیلم فسیل در این فیلم هم می‌تواند تکرار کند. بنابراین حضور افشاری به واسطه تیپ و واکنش‌های رفتاری که برای خودش است می‌تواند کمدی پدید بیاورد. ضعف جدی فیلم‌هایی مانند سال گربه در این است که تصور می‌کنند حضور یک بازیگر با موقعیت‌های تکراری می‌تواند موجب خنده مخاطب شود، اما چنین اتفاقی در سال گربه رخ نمی‌دهد، چراکه تمامی توانایی کارگردان در خلق موقعیت‌های بی‌اساس تلف شده است و انگار بهرام افشاری با استفاده از هنر تکراری خود فیلم را جلو می‌برد، فیلمنامه‌ای وجود ندارد و با طرحی چند صفحه‌ای سروکار داریم که موقعیت‌های کمیک آن به شدت منسوخ شده است، به طوری که انگار کارگردان سعی داشته با تیپ و نحوه دیالوگ گویی بهرام افشاری کمدی‌اش را به‌وجود بیاورد، اما هر قدر فیلم جلو می‌رود، متوجه می‌شویم که اساساً تک‌تک موقعیت‌های فیلم کلاژی از فیلم‌های دیگر است، قرارگرفتن در موقعیت‌های تکراری یا نحس و بدشانس بودن کاراکتر اصلی بار‌ها در فیلم‌های دیگر در قالب درام جدی یا کمدی ساخته شده است و در سال گربه عیناً این موقعیت‌ها تکرار می‌شوند.

خبرگزاری صبا

فرید اخباری | مصطفی تقی زاده در دومین فیلم سینمایی‌اش سراغ داستانی کمدی با فضای خیالی و رئال رفته است. قصه‌ای که ریسک بزرگی به همراه دارد چراکه مخاطب ایرانی هنوز به این جنس از کمدی عادت نکرده است و شاید با آن آشنا نیست. اما قصه‌ی «سال گربه» روایت‌های خطی و غیر خطی دارد که مخاطب به زمان‌های مختلف پرتاب می‌شود و جریان سیال ذهن برای تماشاچیان فعال می‌شود. فیلم‌نامه‌نویس(مصطفی تقی زاده) کاملا خود را رها کرده است و فیلم کمدی‌اش نه خیالی است و نه واقعی! داستان نه در زمان حال اتفاق می‌افتد و نه در گذشته!

و شاید این جادوی رهایی نویسنده و جسارت فیلمساز است که فیلم سینمایی «سال گربه» ساخته می‌شود و در استارت اولیه اکران، با سالن‌های پر مواجه می‌شود. این به معنای آن نیست که همگی مخاطبان فیل؟ با رضایت از سینما خارج می‌شوند. حتما که سلایق متفاوت است. اما چه بارضایت چه با نارضایتی، این جنس کمدی یک دستاورد برای سینمای ایران محسوب می‌شود. این که قصه‌ها فقط و به طور مطلق، حول و حوش مسائل ابتدایی و دمِ دستی قرار نمی‌گیرد و فراتر از آن می‌رود و با یک مرزگذاری دقیق بین خیال و واقعیت، مخاطب می‌تواند از آن لذت ببرد و بخندد. یک فیلم تجاری تازه و نو!

هنر آنلاین

زهرا عباسی | ایده اولیه‌ی «سال گربه» کسی است که می‌خواهد به هر قیمتی که شده معروف شود. تقی‌زاده برای پیاده‌سازی ایده‌اش شخصیتی آفریده که بر عکس ایده اولیه نیازی به تلاش برای رسیدن به خواسته‌اش ندارد. او به جهانگیر غزنوی شخصیت اصلی فیلمش، همان کسی که خواهان معروفیت است، از ابتدای فیلم که همزمان با تولد اوست قدرت جان‌سختی می‌بخشد. خصیصه‌ای که بدون تلاش او را در معرض شهرت قرار می‌دهد. چیزی که در این فیلم اذیت‌کننده است بار سنگین طنزی است که بر دوش بهرام افشاری قرار دارد. وابستگی خلق طنز به شخصیت این بازیگر و شناخت مخاطب از بازی او فرصت ادراک را از مخاطب می‌گیرد. خنده‌ی مخاطبان اغلب در موقعیتی است که با بازی فرمی و متعلق به این بازیگر روبه‌رو هستند.

سایت کدومو

مریم رضایی | فیلم‌های ضدارزش و نابه‌هنجاری مثل سال گربه، با هدف فروش در گیشه ساخته می‌شوند و هدف دیگری در تولید ندارند. این قبیل آثار، ارزش تماشا نداشته و بهتر است در سبد مصرفی خانواده قرار نگیرند. ترویج بی‌اخلاقی، سبک زندگی ناسالم، مصرف مواد مخدرهای گوناگون و شغل‌های خلاف، گوشه‌ای از مضامین این فیلم‌هاست. در فیلم «سال گربه» ما با پیام منفی تاثیر سال تولد بر زندگی، که در واقع نوعی خرافات است، مواجهیم. این باور غلط برای خیلی از افراد وجود دارد که متولدین یک سال یا ماه خاص، ویژگی اخلاقی خوب یا بدی را دارند که اجتناب ناپذیر است. این تفکر اشتباه است و در جایگاه والد، نباید اجازه بدهیم که بر نگرش نوجوانمان سایه بیافکند و عملکرد او را تحت الشعاع قرار بدهد.

فیلم‌نت

آرش پارسا‌پور | «سال گربه» با ترکیب عناصر کمدی و فانتزی، داستانی جذاب و سرگرم‌کننده ارائه می‌دهد. فیلم‌نامه با بهره‌گیری از موقعیت‌های کمدی و دیالوگ‌های هوشمندانه، توانسته است لحظات خنده‌داری را برای مخاطب خلق کند. با این حال، در برخی بخش‌ها، روایت داستان ممکن است کمی پراکنده به نظر برسد و فیلمنامه شبیه به یک کیف چرم چهل تکه دوزی بشود که هر تکه آن رنگ و نقش و نگار خود را دارد؛ این موضوع می‌توانست با تمرکز بیشتر بر خط اصلی داستان، انسجام بهتری پیدا کند. درواقع به‌نظر می‌رسد کارگردان می‌توانست سوژه فیلم خود را تبدیل به یک مینی‌سریال کند و ماجراهای جهانگیر نگون‌بخت و اطرافیان او را در هر اپیزود، به‌تفصیل برای بینندگان نمایش دهد.

فیلم به سه بخش یا به بیانی بهتر به سه اپیزود تقسیم شده است که هرکدام به موضوعی متفاوت از زندگی شخصیت اصلی می‌پردازد. این سه بخش شامل خلافکاری‌های جهانگیر،کار کردن او در مطب پزشکی و در نهایت، تلاش او برای مشهور شدن است. این اپیزودها از نظر روایت، چندان پیوسته نیستند و گاه به شکل مستقل و با یک قلاب ساده به هم مرتبط می‌شوند که مهمترین عنصر این قلاب، بازیگر اصلی فیلم یعنی بهرام افشاری است.

او با حرکت‌های اغراق‌آمیز، ترکیبی از کمدی فیزیکی و کمدی گفتاری را به نمایش می‌گذارد. این سبک بازی افشاری باعث می‌شود که حتی در صحنه‌های بدون دیالوگ نیز حضور او کمدی را به‌خوبی منتقل کند. همچنین باید به این موضوع اشاره کرد که افشاری به‌خوبی از صدا و لحن گفتار خود برای بازی در نقش جهانگیر بهره می‌برد. او می‌تواند طیف وسیعی از احساسات را با تغییرات ظریف در لحن و نحوه بیان جملات به نمایش بگذارد؛ از جمله تعجب، خشم، و کنایه و حتی لودگی و مسخره‌بازی محض. این تنوع در بیان و طنازی‌های خاص او، در ترکیب با حرکات بدنی‌اش باعث می‌شود که لحظات کمدی فیلم بدون تلاش اضافه‌ای موثر واقع شوند و تماشاگران را به خنده بیاندازند.

سایت فرارو

فیلم «سال گربه» طرح داستانی تکراری و گره‌هایی نیمه‌باز دارد که مخاطب را حتی در ۴۵ دقیقه ابتدایی فیلم هم روی صندلی میخکوب نمی‌کند. قرار است هر ۱۲ سال یکبار در سال گربه، نحسی جهانگیر با بازی بهرام افشاری گریبان اطرافیانش را بگیرد! بسیار خب حالا چه خواهد شد؟ او دیوانه شهرت است و پلات فیلم‌نامه شهرت به نظر می‌رسد، اما چه محتوایی برای شهرت می‌سازیم تا در خلال خنداندن تاثیرگذار باشد؟

همان شوخی‌های تکراری جنسی، همان شخصیت‌های تیپیکال، به عنوان مثال یک مادر پیرِ به شدت غرغرو! چیزی که باعث می‌شود بگوییم فیلم «سال گربه» به جای یک فیلم بلند، می‌توانست فیلمی کوتاه باشد این است که در آن هیچ اتفاق خاصی نمی‌افتد و ما فقط منتظر خاموش شدن پرده هستیم! پرده خاموش می‌شود و همه چیز به شکل ناامیدکننده‌ای تمام!

 

پوستر فیلم سال گربه