پروانه معصومی کارنامه پر فراز و نشیبی داشت؛ حضور او در سینما با بازی در فیلمهای بهرام بیضایی در پیش از انقلاب آغاز شد و یکی از بازیگران با کیفیت سینمای پیش از انقلاب بود که در آثار موج نو سینما حضور داشت. با پیروزی انقلاب اسلامی فعالیت معصومی در سینما ادامه پیدا کرد و در دهه 60 حضور فعالی در فیلمهای ایرانی داشت و با کارگردانهای مطرحی همچون ناصر تقوایی و بهرام بیضایی و رسول صدرعاملی همکاری کرد. معصومی در دهه 80 و 90 بیشتر در تلویزیون حضور داشت و سریالهای مناسبتی بسیاری را بازی کرد. با این حال کارنامه متنوع این بازیگر قدیمی سینما همواره قابل ارجاع است. در این مطلب نگاهی به برترین فیلمهای پروانه معصومی انداختیم که صبح روز 6 آذر در سن 78 سالگی بدرود حیات گفت.
فهرست بهترین فیلم های کارنامه پروانه معصومی به ترتیب تاریخ انتشار مرتب شدهاند
فیلم معکوس | پولاد کیمیایی | 1397
- نام کاراکتر: مادر سالار
پروانه معصومی در آخرین حضور در سینما در فیلم پولاد کیمیایی حضور پیدا کرد. فیلم ماجرای یک تعمیرکار سیار ماشین است که به خاطر تصادف همسرش را از دست داده و حالا بعد سالها میخواهد باز هم در مسابقه ماشین بازی شرکت کند. معصومی در نقش مادر سالار که گذشتهای را نیز با مردی به نام دردشتی داشته است در کشاکش این اتفاقات سعی میکند پسرش را در یک مسابقه رانندگی همراهی کند.

سریال یوسف پیامبر | فرجالله سلحشور | 1387
- نام کاراکتر: بانو تیه همسر آمنهوتپ سوم
سریال یوسف پیامبر یکی از پروژههای بزرگ تلویزیون ایران بود که مرحوم سلحشور در دهه 80 آن را تولید کرد. سریال به زندگی یوسف پیامبر یکی از پیامبران عصر فرعون میپردازد و داستان آن بر اساس آیات قرآن به نگارش درآمده است. پروانه معصومی در این سریال نقش همسر فرعون مصر را بازی میکرد که زنی طمعکار و خشن بود. بازی معصومی در این سریال توجه مخاطبان را در پی داشت.
فیلم وعده دیدار | جمال شورجه | 1382
- نام کاراکتر: نرگس
وعده دیدار یک فیلم سینمایی به کارگردانی جمال شورجه است که به سفارش شبکه دو سیما ساخته شد و بعد از آنکه در سینماها اکران شد نسخه سریال آن نیز از تلویزیون پخش شد. داستان فیلم درباره یک استاد نقاشی به اسم ابراهيم مهدوي است که هنرمند و نقاش پرده هاي مذهبي است. او كه جانباز شيميايي جنگ است، با بد شدن حالش براي معالجه و شركت در نمايشگاهي كه در لندن برگزار مي شود، به اين شهر سفر مي كند. از آن طرف هم عاموس كه با صهيونيست ها سر و كار دارد، به خاطر بدهي فراوانش مدام مورد تهديد واقع مي شود. عاموس كه به كارهاي هنري هم علاقه مند است در صدد است تا تكميل و فروش يك پرده مذهبي بدهي هايش را بپردازد. او كه متوجه شده ابراهيم به انگلستان آمده، محل اقامت او را زير نظر مي گيرد. عاموس براي رسيدن به مقاصدش ابراهيم مهدوي را مي ربايد و سربسته به او مي فهماند كه شرط آزادي او تكميل اين پرده مذهبي است؛ پرده اي كه در واقع پدر مهدوي نقاش آن بوده و نيمه كاره مانده است. مهدوي هم سماجت مي كند كه هيچ وقت اين كار را نمي كند و عاموس با گروگان گرفتن نرگس، همسر مهدوي، او را وادار به انجام خواسته اش مي كند. از طرفي حجتي هم ه در پي اين پرونده است به عاموس شك مي كند و با محاصره خانه او و بازرسي از آن جا متوجه حضور مهدوي و همسرش مي شود و مهدوي را كه دچار حمله شده، نجات مي دهد.
فیلم مسافر ری | داود میرباقری | 1379
- نام کاراکتر: فاطمه
مسافر ری ساخته داود میرباقری روایتی از زندگی عبدالعظیم حسنی از یاران امام دهم شیعیان است که به ری سفر کرده و در آنجا به شهادت میرسد. داستان فیلم در قرن سوم هجری، مقارن با خلافت متوکل عباسی (دهمین خلیفه عباسی) و امامت دهمین پیشوای علی النقی است. عبدالعظیم حسنی برای فرار از ماموران متوکل خلیفه عباسی از مدینه راهی شهر ری می شود و در این راه اتفاقات گوناگونی برای او می افتد و با اقوام مختلف ایرانی برخورد می کند!
فیلم طوبی | خسرو ملکان | 1367
- نام کاراکتر: طوبی
طوبی روایتی از رنج یک زن تنها است که همسرش درگیر قاچاق مواد مخدر است و طوبی که به تازگی به تهران آمده است زندگی سختی را پشت سر میگذارد. بازی پروانه معصومی در این فیلم دیدنی است و توانسته است به تنهایی بار دراماتیک فیلم را به دوش بکشد.
فیلم شناسایی | محمدرضا اعلامی | 1366
- نام کاراکتر: میترا
شناسایی یک فیلم معمایی در دهه 60 است که استانداردهای روایی و ساختاری آن فراتر از سینمای دهه 60 است و همین باعث شده فیلم جذابیتهای زیادی داشته باشد. داستان فیلم درباره مردی به نام جمشید است که دچار اختلال شخصیتی شده و هویت قبلیاش که یک جاسوس بوده را فراموش کرده و در اوهام به سر میبرد. همسرش میترا با بازی پروانه معصومی سعی میکند در روزگاری که جمشید ذهن آشفتهای دارد او را کمک کند.
فیلم خارج از محدوده | رخشان بنیاعتماد | 1366
خارج از محدوده نخستین تجربه فیلمسازی بنیاعتماد است. فیلمی اجتماعی با روایتی تلخ از حاشیهنشینی در شهر تهران که حتی در زمانه خودش نیز فیلم پیشرویی به حساب میآید. محمدجواد حلیمی کارمند ساده دولت، پس از سالها اجاره نشینی با زدن از نان شب خانواده اش آلونکی در حاشیه پایتخت به نام هرت آباد دست و پا میکند. در شب دوم سکونت دزد به خانه آنها میزند که حلیمی وی را دستگیر میکند. او قصد دارد دزد را تحویل مقامهای پاسگاه دهد که اهالی منطقه منعش میکنند. حلیمی که پیرو قانون است دزد را به پاسگاه میبرد اما میشنود که محله هرت آباد در حوزه استحفاظی آنها نیست و نمیتوانند سارق را تحویل بگیرند. حلیمی به همراه دزد به ادارات و وزارتخانههای مختلف مراجعه میکند تا وضع محله را روشن کند و عاقبت چون به این نتیجه میرسد که در نظام اداری حاکم راهی به جایی نخواهد برد با همت و همکاری اهالی هرت آباد زندانی برپا میکند تا به اصلاح و تهذیب سارقان بپردازند.
فیلم جهیزیهای برای رباب | سیامک شایقی | 1366
- نام کاراکتر: رباب
جهیزیهای برای رباب یکی از فیلمهای مهم کارنامه سیامک شایقی و پروانه معصومی است. فیلم یک معضل اجتماعی را مطرح میکند و روایتی متفاوت را در دهه 60 پیش روی مخاطب میگذارد. رباب نامزد پسرعموی خود، کامل است. پدر رباب، علی ویس، صیاد مروارید است و به بیماری تنگی نفس دچار است. مادر کامل از خانواده عروس خواستهاست که دخترشان را با جهیزیه خانه داماد بفرستند. علی ویس به منظور تهیه جهیزیه برای صید صدف و یافتن مروارید تلاش میکند، فرزند او خادم نیز به دور از چشم پدر به کمک دوستش خدر به صید میرود تا جهیزیه خواهر را فراهم کند. تلاش آنها نتیجهای نمیدهد. مادر داماد به خانه علی ویس میرود و شرط خود را تعدیل میکند. مراسم عروسی برگزار میشود. خادم شب عروسی صدفی به رباب میدهد. رباب صبح روز بعد صدف را میگشاید و مرواریدی در آن مییابد.
فیلم چمدان | جلال مقدم | 1365
چمدان جلال مقدم یک فیلم جادهای با حضور عزتالله انتظامی و پروانه معصومی و امین تارخ است. ماجرای خانوادهای که برای سفر مشهد با ماشین قدیمی عمو راهی میشوند و در میانه راه پیدا کردن یک چمدان مسیر سفر آنها را تغییر میدهد و کلی اتفاق برایشان میافتد. معصومی در نقش همسر عمو (عزتالله انتظامی) یکی از مسافران این ماشین است که شاهد اتفاقهای مختلفی است.
فیلم ناخدا خورشید | ناصر تقوایی | 1365
- نام کاراکتر: خاتون
به جرات میتوان گفت همکاری معصومی با تقوایی در ناخدا خورشید یکی از ماندگارترین بازیهای او را به ثبت رسانده است. داستان این فیلم در دهه ۱۳۴۰ رخ میدهد، یکی از بزرگان شهر به نام «خواجه ماجد»، ناخدا خورشید را لو میدهد و بار قاچاق لنج ناخدا خورشید به آتش کشیده میشود. یک دلال به نام فرحان که میخواهد چند فراری سیاسی را از مرز آبی عبور دهد وارد بندر میشود. او با ناخدا خورشید تماس میگیرد. ناخدا که احتمال میدهد لنجش را مصادره کنند با فرحان همکاری میکند و چند مرد را که ظاهراً در ترور حسنعلی منصور دست داشتهاند به آن سوی آب میرساند. پس از آن چند تبعیدی نیز از فرحان میخواهند که اسباب فرار آنان را فراهم کند. ناخدا این بار نیز با اکراه به این ماجرا کشیده میشود. تبعیدیها پیش از فرار، خواجه ماجد و مباشر او را میکشند و مرواریدهای او را میربایند. فرحان و ملول دستیار ناخدا نیز کشته میشوند و در نزاع خونینی که میان تبعیدیها و ناخدا درمیگیرد، همگی از پای در میآیند.
فیلم آشیانه مهر | جلال مقدم | 1363
معصومی در دهه 60 انتخاب اول کارگردانها برای درامهای خانوادگی بود. آشیانه مهر هم داستان زنی است که پس از مرگ نابهنگام دخترشان دچار مشکلاتی در زندگی میشود و برای پذیرش پسری به اسم جاسم که یکی از بازماندگان جنگ است و به فرزندی پذیرفتن آن دچار تردید است اما بعد از آنکه با مشکلاتش روبرو میشود بالاخره تردیدها را کنار گذاشته و جاسم را به فرزندی قبول میکند.
فیلم کلاغ | بهرام بیضایی | 1356
- نام کاراکتر: آسیه
معصومی در آخرین تجربه بازیگریاش در پیش از انقلاب در فیلمی از بهرام بیضایی در نقش آسیه حضور پیدا کرد. آسیه که در مدرسه کر و لالها آموزگار است در پی یافتن نشانی از یک دختر گمشده که عکس آن در روزنامه درج شده است به دنبال سرنخی میگردد. فیلم بر محوریت بازی معصومی میگذرد و یکی از فیلمهای ماندگار این بازیگر در کارنامه کاری او است.
فیلم غریبه و مه | بهرام بیضایی | 1353
- نام کاراکتر: رعنا
معصومی در دومین همکاری مستمر با بیضایی در غریبه و مه نقش زنی روستایی را بازی میکند که همسر اولش در دریا غرق شده است و ورود ناشناسی به روستای آنها به نام آیت باعث میشود زندگی رعنا نیز دستخوش تغییر شود. رعنا با آیت ازدواج میکند اما آیت که بر سر یک اتفاق در مییابد همسر اول رعنا را کشته است بدبیاریهای بسیاری به سراغش میآید و در نهایت او نیز کشته میشود و رعنا باز هم جامه سیاه بر تن میکند.
فیلم رگبار | بهرام بیضایی | 1351
- نام کاراکتر: عاطفه
رگبار اولین فیلم بهرام بیضایی و اولین همکاری او با پروانه معصومی است. همکاریای که در غریبه و مه و کلاغ نیز ادامه پیدا کرد. رگبار با اینکه اولین تجربه بیضایی است اما داستانی پیشرو و نگاه متفاوتی به زندگی و عشق دارد و عشق نافرجام را به خوبی به تصویر میکشد. ایران در دهه 50 در حال پوست اندازی به سمت مدرنیته است و رگبار اولین نشانههای این تغییر در ذائقه را به خوبی نشان میدهد. معصومی در کلاغ در نقش زنی است که عاشق معلم برادرش میشود و عشق آنها با رفتن معلم از آن محله ناکام میماند.
[در حال تکمیل]






سلام
اگه میشه فیلم وعده دیدار رو هم توی فیلیمو قرار بدین فیلم بسیار قشنگی هست