محمد عسگری، فیلمسازی که با آثار دفاع مقدسی شناخته میشود، حالا فیلم «پل» را ساخته تا ادامه دغدغههای او در روایتهای انسانی در جنگ باشد. اینجا درباره فیلم بیشتر نوشتهایم.
همه چیز درباره چهل و چهارمین جشنواره فجر ۱۴۰۴
خلاصه داستان فیلم پل
در خلاصه داستان رسمی فیلم پل آمده است: مصطفی، رزمندهای است که خانوادهاش مدتهاست از او بیخبرند. موسی، برادر کوچکتر و دانشآموز او، برای یافتنش راهی جبهه جنوب میشود. در آنجا با چند تن از دوستان قدیمیاش که نگهبان پل شناور هستند مواجه میشود و در همان آغاز جستوجو، در یک بَلَم سرگردان، با نوزادی بیسرپرست روبهرو میشود…
بازیگران و عوامل فیلم پل
محمد عسگری با ساخت فیلمهای دفاع مقدسی شناخته میشود. کارگردانی که «آسمان غرب»، «اتاقک گلی» و… از جمله فیلمهای او در همین حال و هوا بودهاند. او این بار با «پل» در جشنواره حضور دارد، فیلمی به تهیهکنندگی مصطفی احمدی و با فیلمنامهای از پدرام کریمی و محمد عسگری.
روحاالله زمانی، سروش صحت، سعید آقاخانی، آرمین رحیمیان، سامان صفاری، سارا حاتمی، هادی شیخالسلامی، متین حیدرینیا، علی غابشی و صادق برقعی گروه بازیگران این فیلم را تشکیل میدهند.
کوتاه درباره محمد عسگری؛ کارگردان فیلم
محمد عسگری از دستیاران و برنامهریزهای باسابقه سینماست که در سال 1401 با ساخت «اتاقک گلی» پا به عرصه کارگردانی گذاشت. او در ادامه فیلم «آسمان غرب» را با محوریت زندگی شهید علیاکبر شیرودی ساخت و «پل» سومین تجربه کارگردانی اوست.
نقد و بررسی فیلم پل
این نقد و نوشتهها، نظر کوتاه ولی دستاولِ منتقدان و نویسندگان سینمایی است؛ شاید بعدها همه چیز تغییر کند! در ضمن، انتشار آنها -لزوما- به معنای تایید فیلیموشات نیست
محمد جلیلوند
قرار گرفتن یک نوجوان در موقعیت جنگی، ایده تازه ای در سینمای دفاع مقدس به حساب نیامده و نمونه های ریز و درشتی با کیفیت های متنوع دارد. تازه ترین نمونه در این باب که در بخش مسابقه چهل و چهارمین دوره جشنواره فیلم فجر حضور پیدا کرده، (پل) ساخته محمد عسگری است.
سومین ساخته سینمایی او که جهش تکنیکی چشمگیری داشته و از فیلمنامه استانداردتری هم برخوردار است.
فیلم قصه نوجوانی به نام موسی است که پس از یک ماه بی خبری از برادرش مصطفی، روانه جبهه جنوب شده تا خبری از او دریافت کند. نویسندگان فیلمنامه در ده دقیقه نخست، به خوبی روی مشکلات خانواده موسی مانور داده و کنش قهرمان را رقم می زنند. پیدا کردن نوزادی چند ماهه در قایقی شکسته در هور توسط موسی، نقطه عطف اول را رقم زده و قصه را وارد فاز تازه ای می کند. جایی که تلاش او برای پیدا کردن والدین بچه، او را به پدر و دختری عراقی با اصالت ایرانی می رساند.
داستانکی که به شکل مطلوبی به تنه اصلی فیلمنامه چسبیده و با ظرافت به مساله برگشتن مصطفی از عملیات شناسایی گره می خورد. تم عشق نیز به واسطه حضور موسی در کنار عبدالحی و دختر ناشنوای او، به اندک تم های فیلمنامه پل اضافه شده و به کنش قهرمان در یک سوم پایانی رنگ و بوی دیگری می بخشد.
عسگری در مقام کارگردان، پیشرفت قابل ملاحظه ای کرده و این موضوع بیش از هر چیز در دکوپاژ سکانس ها و قاب های دوربین اش به چشم می آید. به ویژه لانگ شات هایی که به خوبی جغرافیای فیلم را برای تماشاگران پل ترسیم می کند.
۳ نکته از فیلم:
- کارگردانی استاندارد.
- بازی ضعیف روح الله زمانی که نابلدیاش به کیفیت نقش لطمه زده است.
- جلوههای ویژه رایانهای درخشان.
سیدمهرزاد موسوی
متاسفانه در این دو-سه جشنواره اخیر که فیلمهای -به اصطلاح- دفاعی مقدسی تولید شده در ارگانهای مختلف، اوج گرفته، روزبهروز توقعم از این همه، نازلتر شده است. اینجور فیلمهای ارگانی که نه دغدغه فروش دارند، نه نگرانی از کمبود بودجه، با همه پیشرفتهای فنی و تکنولوژی -که در جای خود ارزشمند است و برای سینمای ما ضروری-به تکرار مکررات رسیدهاند و انگار همهشان از روی یک شابلون فیلمنامه مینویسند، تصویب میشوند و بودجه میگیرند و ساخته میشوند؛ بدون هیچ حس و خلاقیت اضافهای. حالا دیگر نه از ایده نو خبری هست و نه حس تازهای و نه حتی تجربه شگفتانگیزی و حتیتر تابوشکنی یا ساختار متفاوتی. هیچ هیچ هیچ!
آخرین نمونهاش میشود همین فیلم پل که سالهای سال پیش «هور در آتش» با ساخت فضایی متفاوت از جنگ و حسوحال پدرانه ساخته شد. ایده حضور نوزاد در وسط توپ و تانک را در «کیمیا» و «سرزمین خورشید» دیدهایم. حضور یک غیرنظامی در خط مقدم هم از زمان «لیلی با من است» تا سریال «بهترین تابستان من» با «خوشرکاب» سابقه دارد. دیگر ترکاندن چهارتا توپ و بمب و پرواز هواپیما و نشان دادن صحنههای خونآلود چیزی نیست که در رزومه کسی به عنوان دستاورد(!) نوشته شود. پل ترکیب همه اینهاست و هیچکدام هم نیست و به همین سرعت که اسم قهرمان آن از یاد میرود، خود فیلم هم فراموش میشود.
۳ نکته از فیلم:
- بودجه کنگرههای جنگ اینقدر است که از دلش فیلم دربیاید؟
- فیلمی که میخواهد همه باشد، ولی هیچکدام نیست
- کاندیدای جلوههای ویژه میدانی میشود
سعیده نیکاختر
در هفتمین روز جشنواره چهل و چهارم اولین فیلم جنگی این دوره به نمایش درآمد. فیلمی با چند بازیگر محدود و با قصهای سرراست و بدون حاشیه. دهه 60 است و سالهای جنگ. موسی سال اخر دبیرستان است و برای یافتن برادرش مصطفی راهی جبهه میشود. او که تصوری از فضای جنگ و مبارزه ندارد، ناخواسته درگیر جنگ میشود. موسی با بازی روح الله زمانی همان جوان آذری زبان سادهلوحیست که در موقعیت مهدی هم همین نقش را داشت. گویا فیلمساز از او خواسته همان همیشگیاش باشد. جواب هم گرفته اما زمانی باید حواسش به ادامه کارش در سینما و انتخاب نقشهایش باشد.
روایت با اینکه سرراست است و حاشیه ندارد اما گاهی جنگ و جبهه را با پیکنیک اشتباه میگیرد. با اینکه داستان در حوالی جزیره مجنون میگذرد اما در سکانسهایی که موسی و نوری و صفر، گهواره میسازند و بچهداری میکنند خبری از صدای توپ و خمپاره و شلیک نیست. ماشینی که رانندهاش سروش صحت است و انتظار میرود حاوی مهمات به خط مقدم باشد، جعبه جعبه سیب حمل میکند و فضایی شاعرانه دارد. خانه پدر و دختری عرب زبان که در میانه جنگ در روستایی متروک پابرجاست، بمب میخورد و میسوزد، اما بلافاصله در پلان بعدی تر و تمیز شده و همه چیز سرجایش است. عجیب اینکه همه افراد آرامش زیادی دارند و تقریبا کسی نیست که دلهره جنگ را داشته باشد.
برای مخاطبی که خاطره خوشی از جنگ ندارد، این نوع نگاه به فضای جنگی کمی سرخوشانه، خوشبینانه و دور از انتظار است. در کنار اینها بعضی دیالوگها هم نسبتی با آن زمان ندارد و برای ارتباط گرفتن با تماشاگر گنجانده شده است. مانند استفاده از دیالوگ های گزارشگری فردوسیپور. استفاده نادرست از موسیقی روی بعضی از صحنههای احساسی به شدت به آن آسیب زده و حس صحنه را خراب کرده است. صحنهای که زمانی بر سر بدنهای بیجان دوستانش زار میزند موسیقی کاملا خلاف جهت عمل کرده و آزار دهنده و مزاحم است. این موارد نشان میدهد فیلمساز بیشتر دنبال قصهگویی بوده و نسبت به جزییات تولید و پس تولید توجه چندانی نداشته. نهایتا پل فیلم بدی نیست و با توجه به نداشتن رقیب ( فیلم جنگی)، شاید اکران موفقی داشته باشد.
۳ نکته از فیلم:
- حضور سروش صحت در فیلم جنگی آن هم در سال 1404
- جولان دادن موسی در خط مقدم بدون مجوز
- صادق برقعی آنجا چه کار میکرد؟
احسان ناظم بکایی
تاکنون، تنها فیلم گونه دفاع مقدس در جشنواره، این اثر بوده است تا این ژانر اختصاصی سینمای ما هم سهمی در جشنواره چهل و چهارم داشته باشد. روح الله زمانی نقش موسی را بازی میکند و انصافاً هم برای درآوردن نقش، خود را به آب و آتش و گِل میزند. او بازیگر پاکباخته ایست که در موقعیت مهدی و … نیز چنین کرده است اما اگر او نتواند قالب بازیگری آذریزبان و ساده را که در فیلم خیابان جمهوری هم داشت، بشکند، در ورطه تکرار میافتد و سرنوشتی مانند رضا ناجی در انتظارش خواهد بود.
ایراد بنیادین پل، ابتدای آن است که چطور موسی بدون هیچ مانع، داشتن پلاک و گذراندن آموزش نظامی به منطقه عملیاتی جزایر مجنون رسیده است؟ مگر میشود کسی با گفتن اینکه من برادر فلانی هستم تا خط مقدم برسد؟ در بخشهایی که موسی با رزمندگانی با لهجههای دیگر همراه میشود، گویی به پیک نیک آمده است و اقامت خانوادهای تنها در روستایی ویران وسط میدان جنگ، چندان منطقی نیست. پل مانند اکثر فیلمهای دفاع مقدسی، ساخت سختی داشته است ولی حضور موسی در این موقعیت، منطق خاصی ندارد.
۳ نکته از فیلم:
- اسپانسری شهرداری کرج و کنگره شهیدان البرز!
- اولین نقش سروش صحت در گونه دفاع مقدس
- چرا سارا حاتمی، نقش کوتاه دختر لال را قبول کرد؟
حرف های عوامل فیلم در نشست خبری جشنواره فیلم فجر
محمد عسگری | کارگردان
- در این مدت ویدئوهایی دیدیم که همه گریه کردیم، انتخاب من هم این بود که حضور داشته باشم چون در برابر فیلم مسئولیت دارم در این روزها بارها از خودم پرسیدم باید در جشنواره باشم یا نباشم. امیدوارم دیگر این چنین سر مزار جوانان حزن را تجربه نکنیم این برای من رنجبار است. هر گونه گفتن تسلیت کلیشه است.
- من چند فیلم جنگی کار کردهام که برای خون عدهای از جوانان بوده است. در سینمای جنگ گذشته از فضای انفجار، پرداخت به انسانیت و درون انسانها سخت است. وقتی درباره مهندسی جنگ مطالعه میکردم دیدم طولانیترین پل شناور دنیا پل خیبر است هدفم این بود که موضوع اخلاق و انسانیت را به تصویر بکشم و بگویم مردم ما خون طلب نیستند و زیر حجم انفجارها دوست دارند از زندگی حراست کنند.
- هدف ما ساخت یک قصه ساده روان بود که به عواطف هیجانی آدمهای آن دوره میپردازد. ما با یک اثر معمایی و ملتهب روبهرو نیستیم این فیلم پیرامون اخلاق تولید شده است همان چیزی که برای ما واجب است به آن فکر کنیم. مگر هدف از ساخت «موقعیت مهدی» و «بچههای آسمان» چه بود به هر حال فیلمی ساخته میشود که دیگران ببینند.
عکس های فیلم
