فیلم برادران اسپارکس (The Sparks Brothers) اولین مستند ادگار رایت، به دنبال این است که از یکی از خیالانگیزترین و منحصربهفردترین و غیرعادیترین گروههای موسیقی تاریخ، پرده بردارد؛ این گروه موسیقی اسپارکس نام دارد. او از طریق بیش از 80 مصاحبه، تصاویر آرشیوی عمیق و انیمیشن، 50 سال فعالیت آنها را در هنر پاپ و راک دنبال میکند. آیا این کسی که به اذعان خود طرفدار پروپاقرص اسپارکس است میتواند بدون از بین بردن معمای این گروه افسانهای، داستان آنها را بیان کند؟ برای نقد و بررسی فیلم برادران اسپارکس با فیلیمو شات همراه باشید.
نقد و بررسی فیلم برادران اسپارکس
از بسیاری جهات، انتخاب اسپارکس یا همان رون و راسل مائل توسط ادگار رایت بهعنوان موضوع اولین فیلم مستندش، خیلی شگفتآور نیست. کارگردان و سوژههایش چیزهای مشترک زیادی دارند؛ کسی که در موسیقی وسواس دارد فقط با کسی که در سینما وسواس دارد جفتوجور میشود؛ یک شوخطبعی مبهم و عجیبوغریب. خود کارگردان در سن پنجسالگی، پس از دیدن اسپارکس در برنامه برترینهای پاپ، جذب آنها شد.
بهطور قطع حس میکنید که ساختن یک مستند معمولی و پیشپاافتاده برای گروه موسیقیای که همانقدر غیرعادی است، منطقی به نظر نمیرسد؛ رایت داستانگویی خطی را مختل میکند که این بنیان فیلم را تشکیل میدهد، تقریباً از 100 ساعت مصاحبه با افرادی مانند وینس کلارک، بیورک، بک، فلی، پاتن اسوالت و خود برادران مائل. یک بخش بازی با تصاویر دارای ایهام وجود دارد و استاپ موشنی با تکنیک پاپیه ماشه؛ بخش آغازین شامل پرسشهای متداول است که سوالاتی ماننند «آیا شما یک گروه واقعی هستید؟» و «آیا شما دوقلوهای یکسان هستید؟» را در برمیگیرد.
همانطور که خود فیلم بیان میکند، محصول نهایی قرار است «پنجرهای رو به روح و روان» برادران مائل باشد. دو هنرمندی که اکثر مردم جهان درباره آنها اطلاعات چندانی ندارند و خلاقیت و تخیل نقش پررنگتری نسبت به مسائل تجاری در زندگی کاری آنها بازی میکند. بله، این دو چیز به هم مرتبط هستند. کسانی که با شعار «هنر برای هنر» آثاری تولید میکنند، به خاطر پول آسان یا لذت شهرت کار نمیکنند. آن کیست که اغلب اوقات، با آن ابروی برافروخته، سبیل هیتلری و آن اشعار مزخرف و بیمعنی، شما را با این فکر رها میکند که آیا آنها فقط دارند شوخی میکنند؟
این فیلم به شکل اجتنابناپذیری روایت قراردادی صعود و سقوط و معمولاً صعود دوباره را، از بین میبرد. در جای خود رویکرد مستمر آلبوم به آلبوم را پیش میگیرد و داستان غالباً جذاب، گاه ناامیدکننده و اغلب خندهدار گروه موسیقیای که از قضاوت شدن بر اساس معیارهای قراردادی سرباز میزند، را بیان میکند و البته هرگز نمیتواند واقعاً یک موفقیت یا شکست تلقی شوند. فیلم در مورد کسانی است که اتفاقاً هم به طرز وحشتناکی دست کم گرفته شدهاند و هم بسیار تأثیرگذار هستند.
شور و اشتیاق رایت شما را در مدت طولانی فیلم برادران اسپارکس همچنان علاقهمند نگه میدارد
کسانی که به دنبال سبک برنامههای معمول درباره موسیقی هستند و منتظر افشاگری یا خودکاوی فیلم هستند، انتظارشان برآورده نمیشود، شاید بتوان گفت هیچ جزئیات شخصیای وجود دارد. اما در میان جنون، لحظاتی تکاندهنده وجود دارد: ناراحتی از مرگ پدرشان در زمانی که هر دو جوان بودند. درد و ناامیدی ناشی از گذراندن شش سال هدررفته در فیلم ناکام تیم برتون: مای، دختر روانی.
رایت با دقت، مانند یک تشریح کننده، در روان و اسطورههای اسپارکس وارد میشود تا رضایت مخاطبش را جلب کند، در حالیکه میداند راز آلودگی آنها بخشی از این جادو است و این طلسم نباید بدون ظرافت و درنظر گرفتن بسیاری موارد شکسته شود.
موضوعات زیادی برای بحث کردن وجود دارند: پنج دهه، 25 آلبوم، خدا میداند چند ژانر، ترکیب و بازسازی در پرونده هنریشان وجود دارد؛ فیلم مستند برادران اسپارکس تقریباً 141 دقیقه لذتبخش است. اما علاوهبر جذابیت معماگونه برادران مائل، شور و اشتیاق رایت شما را در این مدت طولانی همچنان علاقهمند نگه میدارد. او حتی در نقش یکی از هواخواهان اسپارکس که با او مصاحبهای صورت گرفته، در مقابل دوربین حضور پیدا میکند. نتیجه، یک نامه عاشقانه نیست؛ زیرا کارگردان بسیار راحت و صادقانه در مورد احساساتش حرف میزند و از عشق اسپارکس در قلبش برای جهانیان پرده بر میدارد.
در اینجا ادگار رایت به بهترین شکل رضایت مخاطب را جلب میکند، با تهیه مستندی که در آن جزئیات بهگونهای موشکافانه و عمیق پرداخته شده است و اسپارکس را با تمام شکوهمندی و خستگیناپذیرش در پوچی و بیهودگی در حالیکه ردی روشن از رمز و راز بر جای میگذارد، نشان میدهد.
منبع: EmpireOnline