ساخت مستندهای تاریخی همواره تجربهای سهل و ممتنع به نظر میرسد؛ سهل از این زاویه که ناگفتههای تاریخی همواره حداقلی از جذابیت را در دل خود دارند تا بهواسطه پاسخ به حس کنجکاوی مخاطب، ماحصل کار را قابلتوجه کند. ممتنع از این زاویه که فرار از کلیشهها و قالبهای تکراری در این جنس از مستندسازی کار سادهای نیست و افتادن به دام کلیشهها هم میتواند بهراحتی منجر به پس زدن مخاطب و از بین رفتن روزنه امید برای توفیق اثر شود.
احسان عمادی که با سابقه روزنامهنگاری وارد میدان پژوهش تاریخی شد و از جایی به بعد تصمیم به مستندسازی گرفت، یکی از مستندسازان جوانی است که بهخوبی توانسته است به قالبهای روایی خلاقانه برای بازخوانی فصلهای تاریک تاریخ معاصر برسد. او که در ابتدا مستندی را با موضوع محاکمه مصدق ساخته بود، در گام دوم سراغ ایده جذاب ترور مرموز رزمآرا رفت و با روایتی پرتعلیق و تماشایی مستند «رزم آرا، یک دوسیه مسکوت» را به سرانجام رساند.
عمادی در ادامه و البته تکمیل همین تجربهها، در گام بعدی مستندسازی خود، دست روی یکی از جذابترین پروندههای تاریخ معاصر گذاشت؛ ماجرای فرار رهبران حزب توده از زندان قصر که مهمترین فرار از زندان در تاریخ سیاسی ایران محسوب میشود و طی آن چهرههایی همچون نورالدین کیانوری، خسرو روزبه و عبدالحسین نوشین در پاییز ۱۳۲۹ با نقشهای پیچیده از زندان قصر گریختند.
آنچه روایت احسان عمادی از این رویداد تاریخی را به مستندی تماشایی تبدیل کرده، تلفیق نگاه ژورنالیستی او با پشتوانه پژوهشی در مواجهه با اسناد تاریخی است. عمادی بهخوبی از ظرفیت انیمیشن برای بازنمایی بخشهای تاریک روایت خود بهره گرفته و خلا مستندات تصویری مرتبط با این واقعه را به خوبی پوشش داده است. از سوی دیگر تبدیل مستندات سفت و سخت تاریخی به روایتی پرتعلیق و داستانی هم ابعاد ویژهترین به مستند بخشیده است. همه اینها که مرور کردیم، ویژگیهایی است که میتوان ردپای آنها را در مستند «فرار از قصر» مشاهده کرد.
مستندی تاریخی که قرار است اکران آنلاین خود را از پلتفرم فیلیمو آغاز کند و میتواند از سوی علاقهمندان به مستندسازی و پژوهشهای تاریخی مورد توجه قرار بگیرد. این ساخته احسان عمادی حتی برای مخاطبان کماطلاع درباره تاریخ سیاسی معاصر ایران هم جذابیت بالایی دارد و بهراحتی میتوانند با شخصیتهای تاریخی این داستان و سرانجام تراژیک آنها همراه شوند.