استیون اسپیلبرگ: فهرست جذاب بهترین فیلم ها

بهترین فیلم های استیون اسپیلبرگ به ترتیب سال انتشار مرتب شده‌اند

فیلم فیبلمن‌ها / خانواده فیبلمن | 2022 | The Fabelmans

• بازیگران: میشل ویلیامز، پل دِینو، سِت روگن، گابریل لابل، جاد هیرش و…
• مهم‌ترین دستاورد: نامزد 7 جایزه اسکار از جمله بهترین فیلم، کارگردانی، بازیگر زن اصلی (ویلیامز) و بازیگر مرد مکمل (هیرش)

فیلم خانواده فیبلمن که با بودجه چهل میلیون دلاری‌اش در گیشه کمی بیش از 45 میلیون فروخت، یکی از بهترین فیلم‌های کارنامه استیون اسپیلبرگ و سال 2022 به شمار می‌رود. داستان با برداشتی آزاد از زندگی و دوران بلوغ اسپیلبرگ شکل گرفته و نگاهی به اولین سال‌های فیلمسازی او در نوجوانی انداخته است. در واقع پیرنگ شبه خودزندگینامه‌ای فیلم به‌واسطه داستان اریژینال شخصیتی ساختگی به نام سمی فیبلمن روایت می‌شود؛ فیلمساز مستعد جوانی که قدرت فیلم‌هایش به او کمک می‌کنند تا به حقیقت پیرامون خانواده ازهم‌پاشیده و آدم‌های دوروبرشان پی ببرد. فیلم به خاطرات والدین اسپیلبرگ، لیا ادلر و آرنولد اسپیلبرگ، تقدیم شده است که به‌ترتیب در سال‌های 2017 و 2020 درگذشتند. فیبلمن‌ها با تحسین اغلب منتقدان روبه‌رو شد و بنیاد فیلم آمریکا و هیات ملی بازبینی فیلم آمریکا هم آن را به عنوان یکی از ده فیلم برتر سال برگزیدند.

فیلم داستان وست ساید | 2021 | West Side Story

• بازیگران: انسل الگورت، ریچل زِگلِر، آریانا دبوز، داوید آلوارز، مایک فایست، ریتا مورنو و…
• مهم‌ترین دستاورد: نامزد 7 جایزه اسکار از جمله بهترین فیلم و برنده اسکار بهترین بازیگر زن مکمل (دبوز)

انسل الگورت و ریچل زگلر در واقع رومئو و ژولیت این اقتباس تازه از نمایش موزیکال سال 1957 هستند که روی‌هم‌رفته اقتباسی دشوارتر با ترکیب بازیگرانی موثق‌تر به شمار می‌رود؛ اما در نهایت این ترکیب بازیگران مکمل فیلم هستند – به‌خصوص آریانا دبوز در نقش آنیتا و مایک فایست ترکه‌ای در نقش ریف – که ارزش دارند تا ترانه‌ای برای‌شان نوشته و رقصی برای‌شان ترتیب داده شود.

فیلم پست | 2017 | The Post

• بازیگران: تام هنکس، مریل استریپ، سارا پلسن، باب اودنکرک، تریسی لِتس، بروس گرینوود و…
• مهم‌ترین دستاورد: نامزد جوایز اسکار بهترین فیلم و بهترین بازیگر زن اصلی

هنکس نقش بن بردلی، سردبیر روزنامه واشینگتن پست را بازی کرده است که وقتی رییس‌جمهور نیکسن می‌کوشد مانع انتشار اسناد پنتاگون شود جای سردبیر قبلی را می‌گیرد؛ این اسناد حقایق مختلفی را فاش می‌کنند از جمله این‌که دولت ایالات متحده می‌دانست که در جنگ ویتنام برنده نخواهد شد. استیون اسپیلبرگ علاقه‌اش به جنب‌وجوش و بی‌پروایی روزنامه‌نگاری کاغذی را به نمایش گذاشته است.

فیلم پل جاسوسان | 2015 | Bridge of Spies

• بازیگران: تام هنکس، مارک رایلنس، ایمی رایان، الن آلدا و…
• مهم‌ترین دستاورد: نامزد 6 جایزه اسکار از جمله بهترین فیلم و فیلمنامه اریژینال؛ و برنده اسکار بهترین بازیگر مرد مکمل (رایلنس)

مارک رایلنس – که نقشی در امپراتوری خورشید (1987) را رد کرده بود – در اولین و بهترین همکاری‌اش با اسپیلبرگ (که تا امروز در سه فیلم اتفاق افتاده) نقش جاسوس سازمان کا‌گ‌ب با نام رودالف ابل را بازی کرده است؛ جاسوسی که سال 1957 در بروکلین بازداشت می‌شود و وکیل خوبی به نام جیمز بی دانوون (هنکس) دفاع از او را بر عهده می‌گیرد و کمک می‌کند تا مبادله جاسوسان دو کشور اتفاق بیفتد. پل جاسوسان با مشارکت برادران کوئن در نگارش فیلمنامه، به مطالعه‌ای کنایه‌آمیز در باب همدلی در روزگار ناسازگاری بدل شده است.

فیلم لینکلن | 2012 | Lincoln

• بازیگران: دنیل دی-لوییس، سلی فیلد، دیوید استراترن، جوزف گوردن-لویت، جیمز اسپیدر، هل هالبروک، تامی لی جونز و…
• مهم‌ترین دستاورد: نامزد 12 جایزه اسکار و برنده 2 تندیس طلایی از جمله بهترین بازیگر مرد اصلی

روایتی پرجزییات به قلم تونی کوشنر فیلمنامه‌نویس از تصویب اصلاحیه سیزدهم قانون اساسی ایالات متحده که رسما برده‌داری را غیرقانونی کرد. شاید صحنه‌های ملال‌آور زیادی در فیلم باشد اما در سرزنده‌ترین‌شان شخصیت لینکلنی که دنیل دی-لوییس خلق کرد و تندیس طلایی اسکار را برایش برنده شد می‌تواند روح شما را به‌راحتی تسخیر کند.

فیلم جنگ دنیاها | 2005 | War of the Worlds

• بازیگران: تام کروز، داکوتا فانینگ، میراندا اوتو، تیم رابینز، مورگان فریمن (راوی) و…
• مهم‌ترین دستاورد: نامزد 3 جایزه اسکار از جمله بهترین جلوه‌های بصری

این اقتباس هراس‌انگیز از رمان اچ. جی. ولز که به‌شکلی هوشمندانه از سبک بی‌معنی فیلم‌های روز استقلال فاصله گرفته است کاملا مناسب تماشاگران دوران پس از یازدهم سپتامبر است که وقتی آسمان را تماشا می‌کردند انتظار تهدیدی تازه را می‌کشیدند. تام کروز در نقش پدری گل‌آلود که وارد میدان عمل می‌شود بازی دیدنی‌ای دارد و داکوتا فانینگ هم نقش دختر باهوش او را بازی کرده است که تصمیم‌های خوبی می‌گیرد.

فیلم گزارش اقلیت | 2002 | Minority Report

• بازیگران: تام کروز، کالین فارل، سامانتا مورتن، مکس فون سیدو و…
• مهم‌ترین دستاورد: برنده جوایز بهترین کارگردان و آهنگساز (جان ویلیامز) از جوایز انتخاب منتقدان

این اقتباس هیجان‌انگیز از رمان فیلیپ کی دیک با چنین جمله‌ای شروع می‌شود که «من دستگیرت می‌کنم به جرم قتل آتی…» و با ترکیب بازیگران پویا و دکورهایی پیش می‌رود که می‌توانستند بهتر از این‌ها باشند از جمله تعقیب‌وگریزی که در خط تولید یک اتومبیل روی می‌دهد و پروازی با کوله جت که در میان محله‌ای زاغه‌نشین اتفاق می‌افتد. لذت‌های غیرقراردادی فیلم شامل صحنه‌ای می‌شوند که کروز (که بخش‌هایی از فیلم را با چشمان پانسمان‌شده یا چهره‌ای از ریخت افتاده سپری می‌کند) کره‌های چشم فراری خودش را دنبال می‌کند!

فیلم اگه می‌تونی منو بگیر | 2002 | Catch Me If You Can

• بازیگران: لئوناردو دی‌کاپریو، تام هنکس، کریستوفر واکن، مارتین شین، ناتالی بای و…
• مهم‌ترین دستاورد: نامزد 2 جایزه اسکار بهترین بازیگر مرد مکمل (واکن) و موسیقی متن اریژینال

فیلم با عنوان‌بندی ابتدایی بازیگوشانه و باسلیقه‌ای آغاز می‌شود که در قالب انیمیشن ساخته شده است. داستان این فیلم تبهکاری – که بر اساس داستانی واقعی ساخته شده – درباره نوجوان شیادی (با بازی دی‌کاپریو) است که در قالب شخصیت‌های متنوعی قرار می‌گیرد؛ از یک معلم فرانسوی گرفته تا خلبان یک خط هوایی؛ و در این میان، یک مامور اف‌بی‌آی جدی (با بازی هنکس) – که خودش را وقف کارش کرده – او را تعقیب می‌کند. پیش از اسپیلبرگ، فیلمسازان مطرحی چون دیوید فینچر، گور وربینسکی، لاسه هالستروم، میلوش فورمن و کامرون کرو هم در بازه‌ای برای کارگردانی این فیلم در نظر گرفته شده بودند.

فیلم اِی‌آی: هوش مصنوعی | 2001 | A.I. Artificial Intelligence

• بازیگران: هیلی جوئل آزمنت، فرانسیس اوکانر، سم روباردز، جود لا، ویلیام هرت، برندن گلیسن و…
• مهم‌ترین دستاوردها: برنده جایزه فیوچر فیلم فستیوال دیجیتال از جشنواره ونیز؛ و نامزد دو جایزه اسکار

استیون اسپیلبرگ با این اقتباس از داستان ابراسباب‌بازی‌ها تمام تابستان را دوام می‌آورند به قلم براین الدیس، حساسیت عاطفی خودش را با عناصر تیره‌وتارتر سینمای استنلی کوبریک (که ابتدا خودش می‌خواست فیلم را بسازد) جمع زد. هیلی جوئل آزمنت در قالب بچه رباتی که ابتدا پذیرفته می‌شود و سپس از سوی صاحبانش طرد می‌شود هم عجیب و مرموز است و هم ناراحت‌کننده؛ تا این‌که جست‌وجوی پینوکیوگونه‌اش به منظور کشف هویت آغاز می‌شود. هوش مصنوعی عجیب‌وغریب‌ترین فیلم کارنامه اسپیلبرگ به شمار می‌رود.

فیلم نجات سرباز رایان | 1998 | Saving Private Ryan

• بازیگران: تام هنکس، ادوارد برنز، تام سایزمور، مت دیمن، جرمی دیویس، وین دیزل، جووانی ریبیسی و…
• مهم‌ترین دستاورد: برنده 5 جایزه اسکار از جمله بهترین کارگردان و فیلمبرداری

هنکس ماموریتی به منظور نجات سربازی (مت دیمن) را هدایت می‌کند که پشت خطوط دشمن گرفتار شده است. نجات سرباز رایان که به‌درستی با فصل ابتدایی بی‌رحمانه و خشونت‌آمیزش در ساحل اوماها به یاد آورده می‌شود؛ فصلی که برای همیشه تجربه دیدن فیلمی از اسپیلبرگ را دگرگون کرد. حیف که تصمیم بر این شد که داستان در قالب فلاش‌بک شخصیتی روایت شود که اصلا در جریان عملیات حضور نداشت که شاهد بخش اعظمی از ماجراهای داستان باشد!

فیلم فهرست شیندلر | 1993 | Schindler’s List

• بازیگران: لیام نیسن، بن کینگزلی، ریف فاینز، کارولین گودال، جاناتان سَگِل و…
• مهم‌ترین دستاورد: نامزد 12 جایزه اسکار و برنده 7 تندیس طلایی از جمله بهترین فیلم و کارگردانی

شروع همکاری باشکوه استیون اسپیلبرگ با یانوش کامینسکی فیلمبردار که تمام فیلم‌های او را پس از این فیلمبرداری کرده است. این داستان دلخراش و ابهام‌آمیز در باب امید پیرامون هولوکاست، اولین اسکار بهترین کارگردان را برای اسپیلبرگ به ارمغان آورد. این موضوع هنوز گیج‌کننده است که چرا فیلم این‌قدر به افسر اس‌اس سادیستی زمان می‌دهد که ریف فاینز نقشش را بازی کرده است. آیا اسپیلبرگ نگران این بوده است که ما بدون او خواب‌مان بگیرد؟

فیلم پارک ژوراسیک | 1993 | Jurassic Park

• بازیگران: سم نیل، لورا درن، جف گولدبلوم، ریچارد آتنبرا، ساموئل ال. جکسن و…
• مهم‌ترین دستاورد: برنده 3 جایزه اسکار از جمله بهترین جلوه‌های بصری

در کنار آرواره‌ها از این فیلم استیون اسپیلبرگ هم اغلب به عنوان ترسناک‌ترین آثار سینمایی او نام برده می‌شود؛ اما همان‌طور که آدام مارس-جونز منتقد در آن زمان اشاره کرد: «هر ترسی در پارک ژوراسیک دائما با قوت قلبی ناهمگون مختل می‌شود.» شوخی‌ها در پی ترس‌ها می‌آیند و خطرها با در آغوش گرفتن و همراهی دیگری دفع می‌شوند. فصل‌های استادانه و درخشانی در فیلم خلق شده‌اند از جمله حمله تی رکس در شب بارانی یا ولوسی‌رپتورهایی که در آشپزخانه به دنبال شکارهای انسانی‌شان می‌افتند.

فیلم ایندیانا جونز و آخرین جنگ صلیبی | 1989 | Indiana Jones and the Last Crusade

• بازیگران: هریسن فورد، شان کانری، ریور فینیکس، دنلهم الیوت، الیسن دودی، مایکل بیرن و…
• مهم‌ترین دستاورد: نامزد 3 جایزه اسکار

پس از مقدمه‌ای که توضیح می‌دهد ایندی جوان (با بازی ریور فینیکس) چطور کلاه پانامایی و شلاق خود را به دست آورده و از کجا زخم و مارهراسی‌اش رقم خورده است، این سومین قسمت از فیلم‌های ایندیانا جونز به یک فیلم اکشن استاندارد در مقابله با نازی‌ها بدل می‌شود. فیلم زمانی دوباره جان می‌گیرد که ایندی میانسال با پدرش (شان کانری) همراه می‌شود تا جام مقدس را به دست بیاورد.

فیلم امپراتوری خورشید | 1987 | Empire of the Sun

• بازیگران: کریستین بیل، جان مالکوویچ، میراندا ریچاردسن، نایجل هیورز، جو پانتولیانو و…
• مهم‌ترین دستاورد: نامزد 6 جایزه اسکار از جمله بهترین تدوین، فیلمبرداری و موسیقی

فیلم بر اساس رمان شبه‌خودزندگینامه‌ای جِی. جی. بَلِرد درباره یک پسر انگلیسی یازده‌ساله (کریستین بیل) شکل گرفته است که در شانگهای اوایل دهه 1940 از والدین خود جدا می‌شود. بیل کم‌سن‌وسال از همین جا تمرکز و قدرت بازیگری خاص خود را به نمایش می‌گذارد هرچند استیون اسپیلبرگ هنوز راهی برای ایجاد توازن میان عناصر متضاد درام خود را نیافته است.

فیلم ایندیانا جونز و معبد سرنوشت | 1984 | Indiana Jones and the Temple of Doom

• بازیگران: هریسن فورد، کِیت کپشا، جاناتان کی کوان، آمریش پوری، روشن سِت و…
• مهم‌ترین دستاورد: نامزد 2 جایزه اسکار و برنده اسکار بهترین جلوه‌های بصری

دومین ماجراجویی ایندیانا جونز یک سال پیش از وقایع فیلم سوم یعنی مهاجمان صندوقچه گم‌شده روی می‌دهد. با وجود این، تقریبا ده برابر پرمخاطره‌تر است و چشم‌اندازی مخوف دارد و متاسفانه چند نگرش کهنه در خصوص فرهنگ هندوها؛ اما نمونه بی‌همتایی است از استیون اسپیلبرگ اکشن‌ساز. فقط فصل افتتاحیه فیلم (که حاوی یک اجرای موزیکال پرزرق‌وبرق است و تقلایی تا سر حد مرگ روی صحنه رقص که به تعقیب‌وگریزی با خودروها می‌انجامد و گریزی غیرممکن از هواپیمایی در حال سقوط) کافی است که او را به استاد تمام دوران بدل کند. ایندیانا جونز و معبد سرنوشت نمونه‌ای درخشان از سینمای رولر کوستری است در سرگیجه‌آورترین حالت ممکن آن.

فیلم ای‌تی: موجود فرازمینی | 1982 | ET: The Extra-Terrestrial

• بازیگران: دی والاس، هنری تامس، پیتر کایوتی، رابرت مک‌ناتن، درو بریمور، شان فرای و…
• مهم‌ترین دستاورد: نامزد 9 جایزه اسکار و برنده 4 جایزه از جمله بهترین موسیقی متن اریژینال

یک فیلم تمام‌عیار و بی‌نقص. فقط به بازی‌های معجزه‌آسای بچه‌های فیلم نگاه کنید (انگار استیون اسپیلبرگ اینجا خودش را با فرانسوا تروفو هم‌تراز کرده است که قبل از هر کسی او را ترغیب کرده بود تا فیلمی درباره بچه‌ها بسازد). موسیقی تعالی‌بخش جان ویلیامز کمی هم تهدیدآمیز به گوش می‌رسد تا حسی از تنش را در حومه شهری خلق کند. مهارت و ابتکار ملیسا متیسن فیلمنامه‌نویس خودش را در نوشتن دیالوگ‌های ساده‌ای چون «ما مریض شدیم» و «به نظرم داریم می‌میریم» (که هر بار مرا می‌کشند) نیز نشان می‌دهد. قاب‌بندی‌ها و مونتاژ موازی صحنه‌ها نیز استادانه صورت گرفته‌اند به‌خصوص در فصل کلاس زیست‌شناسی. نفوذ فرهنگی فیلم نه از تاثیر این شاهکار کاسته است و نه از خود ای‌تی؛ موجودی که با صلح و آرامش وارد می‌شود و ما را فروپاشیده ترک می‌کند.

فیلم مهاجمان صندوقچه گم‌شده | 1981 | Raiders of the Lost Ark

• بازیگران: هریسن فورد، کرن الن، پل فریمن، رانلد رِیسی، جان ریس-دیویس و…
• مهم‌ترین دستاورد: نامزد 9 جایزه اسکار و برنده 5 جایزه از جمله بهترین تدوین

استیون اسپیلبرگ و جرج لوکاس در ادای دینی به سریال‌های تعلیق‌آمیز دوران نوجوانی‌شان این لذت سینمایی دوساعته ناب را خلق کردند. هریسن فورد در نقش باستان‌شناس بی‌باکی که می‌کوشد جلوی دستیابی نازی‌ها به تابوت عهد را بگیرد در سخت‌ترین شرایط ممکن و در نتیجه جذاب‌ترین حالت خود قرار گرفته است! و این وسط، پای تخته‌سنگی غلتان، یک فصل تعقیب‌وگریز بی‌امان و نفس‌گیر کالسکه‌ای، انبوهی مار و پایانی تمام‌عیار در میان است. فیلمبردار انگلیسی پرافتخار داگلاس اسلوکام سبکی کلاسیک را برای تصاویر فیلم به ارمغان آورده است.

فیلم برخورد نزدیک از نوع سوم | 1977 | Close Encounters of the Third Kind

• بازیگران: ریچارد درایفس، فرانسوا تروفو، تری گار، باب بالابان، لنس هنریکسن و…
• مهم‌ترین دستاورد: نامزد 9 جایزه اسکار و برنده اسکار بهترین فیلمبرداری

نبوغ این اثر سینمایی ظریف و پرسشگر در ترکیب ایده‌ها و تصاویر خیالی با فضاها و لوکیشن‌های خانگی روزمره است. فیلم در پس جلوه‌های ویژه بهت‌آور و دکورهای چشمگیرش (صحنه ربودن بچه از خانه‌اش توسط بیگانه‌ها ارزش قیاس با کار آلفرد هیچکاک را دارد) هم تاملی است در شگفتی کائنات و هم روایتی دست‌نخورده از زندگی یک مرد معمولی (ریچارد درایفس) که به‌واسطه دل‌مشغولی‌هایش از خانواده خود جدا می‌شود.

فیلم آرواره‌ها | 1975 | Jaws

• بازیگران: روی اشنایدر، ریچارد درایفس، رابرت شا، لورین گری، موری همیلتن و…
• مهم‌ترین دستاورد: نامزد 4 جایزه اسکار از جمله بهترین فیلم و برنده 3 جایزه از جمله بهترین تدوین و موسیقی

استیون اسپیلبرگ فقط 27 سال داشت که این اثر سینمایی دیدنی را به عنوان یکی از قوی‌ترین و ترسناک‌ترین تریلرهای تاریخ سینما خلق کرد. تولید پردردسر فیلم به‌طور کامل مستند شده است (جدیدترین نمونه‌اش در قالب نمایشی است با عنوان کوسه از کار افتاده است The Shark Is Broken که ایان شان، پسر رابرت شا بازیگر نقش کویینت، یکی از نویسندگان و بازیگران آن است) اما موضوع مهم، فیلمی است که می‌توانیم به تماشای آن بنشینیم: فیلمی که با ضرباهنگ سنجیده‌اش دقیقا می‌داند تماشاگرش را چه زمانی دست بیندازد و چه زمانی در ترس و وحشت غوطه‌ور کند؛ و همه این‌ها با تم موسیقیایی ماندگار جان ویلیامز همراهی می‌شوند که چیزی از توقف ناگهانی قلب، به شکل موسیقیایی‌اش، کم ندارد.

فیلم شوگرلند اکسپرس | 1974 | The Sugarland Express

• بازیگران: گولدی هاون، بن جانسن، ویلیام آترتن، مایکل ساکس و…
• مهم‌ترین دستاورد: برنده جایزه بهترین فیلمنامه از جشنواره کن

استیون اسپیلبرگ خیلی کوتاه پیش از نمایش اولین فیلم سینمایی‌اش گفت: «من هنوز به هیچ سبکی نرسیدم.» داستان درباره زنی (گولدی هاون) است که شوهر محکومش (ویلیام آترتن) را متقاعد می‌کند از زندان بگریزد و به او کمک کند تا فرزندان‌شان را از دست والدین موقتش بدزدند. جلوه‌هایی از سبکی متمایز و برازنده در فیلم دیده می‌شود و همین‌طور لحظه‌ای به‌یادماندنی از استفاده از کارتون رود رانر که اهداف مشخص خودش را دارد.

فیلم دوئل | 1971 | Duel

• بازیگران: دنیس ویور، کری لافتین، جکلین اسکات و…
• مهم‌ترین دستاورد: برنده جایزه گلدن گلوب بهترین فیلم تلویزیونی سال

پیرنگ این فیلم – که برای تلویزیون ساخته شد اما بعدا در سینماها هم به نمایش درآمد – را می‌توان روی در باک بنزین یک خودرو نوشت: راننده‌ای توسط یک کامیون تعقیب می‌شود؛ اما این سوال مطرح می‌شود که انگیزه چنین استاکر کامیون‌داری چه می‌تواند باشد؟ چرا چهره‌اش دیده نمی‌شود؟ شما همین سوال‌ها را می‌توانید در خصوص ارتباط پرنده‌ها با شخصیت تیپی هِدرِن در فیلم پرنده‌ها (آلفرد هیچکاک، 1963) مطرح کنید. به هر صورت، آنچه فیلم را نجات داده و مهم‌تر از آن، ماندگار کرده است نگاه فیلمساز جوان مستعدی است (با فقط 24 سال سن!) که فوق‌العاده انگیزه دارد.

اگر می‌خواهید به کلکسیونی از بهترین فیلم های استیون اسپیلبرگ در فیلیمو دسترسی داشته باشید، روی عکس زیر کلیک/لمس کنید