معرفی و نقد فیلم صد دام

فهرست خواندنی-دیدنی بهترین فیلم های کمدی ایرانی

خلاصه داستان فیلم صد دام

در خلاصه داستان رسمی صددام آمده: فیلم صد دام درباره مردی است که به دلیل شباهت با صدام حسین یکی از بدل‌های صدام است و قرار می‌شود در تهران عملیاتی را اجرا کند...  

بازیگران و عوامل فیلم صد دام

پریناز ایزدیار، رضا عطاران، عباس جمشیدی‌فر، آزاده صمدی، اميراحمد قزوينی، سياوش چراغی‌پور از جمله بازیگران این فیلم هستند. فیلم سینمایی صددام را پدرام پورامیری کارگردانی کرده و مجتبی رشوند هم تهیه‌کنندگی‌اش را به عهده داشته است. دیگر عوامل فیلم عبارتند از؛ مدیر فیلمبرداری: حسن لشگری، مدير توليد : مينا سنگ سفيد، مدير برنامه‌ريزی: بهنام راهنمایی، طراح لباس: پگاه سعیدی، طراح گریم: عباس عباسی، صدابردار: سعید زند، تدوین: اسماعیل علیزاده، طراحی و ترکیب صدا: علیرضا علویان و عكاس: مريم تخت كشيان.

درباره پدرام پورامیری، کارگردان فیلم صددام

پدرام پورامیری سال‌ها به صورت مشترک با حسین امیری دوماری همکاری داشت و این دو فیلمساز در کنار هم، علاوه بر تجربه ساخت چند فیلم کوتاه، با فیلم‌هایی همچون «جان‌دار» و «یادگار جنوب» در دوره‌های مختلف جشنواره فیلم فجر حاضر بوده‌اند. فیلم صد دام اما، اولین فیلمی است که پورامیری به صورت مستقل کارگردانی کرده و همچنین اولین فیلم کمدی در کارنامه کاری او محسوب می‌شود.  

نقد و بررسی منتقدان درباره فیلم

این نقد و نوشته‌ها، نظر کوتاه ولی دست‌اولِ منتقدان و نویسندگان سینمایی است؛ شاید بعدها همه چیز تغییر کند! در ضمن، انتشار آن‌ها -لزوما- به معنای تایید فیلیموشات نیست

نسیم قاضی‌زاده

سروش انتظامی فرزند خلف مجید انتظامی، راه پدر را ادامه داده و برای سینمای ایران آهنگسازی می‌کند. او که در جشنواره امسال، موسیقی صددام را آهنگسازی کرده است در آخرین سریال رونمایی شده در فیلیمو «تاسیان» هک در مقام آهنگساز حضور دارد. صددام کمدی است و موسیقی کمدی سالها بوده که در سینمای ایران از یک فضای نسبتا تکرارشونده استفاده کرده است؛ سراغ سازهای بادی برنجی به ویژه ترومپت و ساکسیفون رفته تا ورِ گل‌درشت قصه و شخصیت‌ها و لحظات کمیک را نمایندگی و گاه پررنگ کند. گاهی این حال و هوا با آهنگسازی که خوش‌قریحه‌تر است کمی تغییر می‌کند و گاه در چارچوب همان فریم همیشگی باقی می‌ماند. صددام موسیقی‌ای دارد بینابین. انتظامی برای موسیقی این فیلم بیش از یک کمدی صرف در سینمای ایران مایه گذاشته است. موسیقی صددام فضایی ملهم از سکانس‌ها دارد، گاهی به شخصیت‌ها نزدیک‌تر است و گاهی به قصه. مثلا اگر در عراق می‌گذرد یا در حال و هوای زندگی صدام است، فضای موسیقی به موسیقی عربی سوق پیدا می‌کند و اگر روی گذشته و فضاسازی محیطی مانور می‌دهد سراغ موسیقی‌های قدیمی ایرانی و آمریکایی و ترکی خاطره‌انگیز می‌رود. سروش انتظامی هرچند زمان کوتاهی‌ست به سینمای ایران پیوسته، اما بعید است آمده باشد که برود. مسیری که برای خودش گشوده حرفه‌ایست و راهی روشن در پیش دارد.

سید احسان عمادی

البته که ترکیب بازیگران اصلی در کنار اسم فیلم و چهره‌ی نقش اولش (با گریم صدام) با یک کمپین تبلیغاتی مؤثر، فروش بالای آن را تضمین می‌کند. اما حتی اگر از وقتی که تلف تماشایش شد صرف‌نظر کنیم، باز سؤال اصلی درباره‌ی «صددام» از هیأت انتخاب فجر این است که چرا چنین فیلمی باید در جشنواره باشد؟ و قبل از آن، اصلاً چرا باید ساخته شود؟ واقعاً نگاه معطوف به گیشه این‌قدر تبدیل به تمامیت سینمای کمدی ما شده که دیگر مطلقاً هیچ چیز در مسیر رسیدن به آن مقصد اهمیتی ندارد؟ حتی شوخی‌های لوس و سخیف جنسی در رده سنی پسران تازه‌بالغ دبیرستانی، که به مادر ابراهیم تاتلیس یا «پاتو بده بالا» می‌خندند؟ یعنی کمدی صرفاً به واسطه‌ی این‌که کمدی است، می‌توان در هر سطح و میزانی، عقل و شعور مخاطبش را ناچیز بینگارد؟ که هر اتفاقی در هر لحظه‌ای از آن به هر شکلی ممکن باشد و مطابق با فهم و درک خردسالان گروه سنی (الف) -و ای بسا پیش از آن- قصه‌اش را تعریف کند؟ آیا اصولاً هیچ تفاوتی بین «منطق در یک اثر کمدی» با دنیایی پرت و پلا و مُهمل و بی‌سروته وجود ندارد؟ هر کاری می‌شود در آن کرد، فقط «چون کمدیه دیگه بابا، سخت نگیر!»؟ به‌جز دو پرسش نخست، پاسخ فیلمساز به تمام سؤالات فوق «بله» است. برای همین هم در کمال خونسردی و اعتماد به نفس، توانسته صددام را بنویسد و بسازد. فیلمی که حتی برایش اهمیتی ندارد افسر ارشد اطلاعات ارتش حزب بعث صدام، قاعدتاً با هم‌قطارانش در عراقْ فارسی حرف نمی‌زند. می‌دانم، خیلی دارم سخت می‌گیرم. همان ایده یک‌خطی اول، این‌قدری باحال و باصفا هست که چنان سر ذوق‌مان بیاورد که فکر کنیم گُل‌مان را زده‌ایم و بعدش بتوانیم به شادی بعد از گل بپردازیم، بی‌خیالِ وقت و حوصله و توش و تقلای لازم برای تبدیل آن یک خط به طرحی ابتدایی و بعدش یک سیناپس چفت‌وبست‌دار و درنهایت نوشتن فیلمنامه‌ای مرتب، که لااقل کمی هم به «چرا»های ما کوچولوهای توی سالن فکر کرده باشد. نه! به قول کریم «سن‌پترزبورگ»، بیش از این نباید «ختّه به مشماش» گذاشت. باید هرچه سریع‌تر کار را رساند به جلوی دوربین و آن‌جا هم همه چیز را همین‌قدر سهل و ساده پیش برد و حتی به بند کفش مبارک نگرفت که مثلث ستارگان فیلم (ایزدیار- عطاران- صمدی) نیز بیش از تک‌زبانی حرف زدن یکی‌شان، چیزی برای عرضه ندارند. وقتی قرار است همه برای تماشایمان صف بکشند، دیگر چه باک اگر آن‌قدری هم نخندیدند، یا سر از آن همه اتفاق بی‌در و پیکر و بی‌سر و صاحب درنیاوردند. ۳ نکته از فیلم:

• انبوه شوخی‌های بی‌مقدار جنسی و وقیحانه‌ی فیلم
• توقع از مخاطب برای خندیدن به شکنجه‌ی یک ایرانی گرفتارِ صدام
• تلقی فیلم‌ساز از متوسط ضریب هوشی بینندگان فیلمش

محمد تقی‌زاده

صددام با وجود اینکه از کمدی‌های این روزهای سینما یک سر و گرون بهتر است اما مشکل‌اش این است که خیلی زیاد روی عطاران حساب باز کرده است. این تعیین‌کنندگی عطاران فقط به شباهت او با صدام ارتباط پیدا نمی‌کند بلکه اصولا گویا فیلم برای او نوشته شده است و شوخی‌ها با حضور او معنا پیدا میکند. بازی‌های فیلم، اجراهای خوبی هستند هرچند برخی تکراری به نظر میرسند. رضا عطاران همان همیشگی است اما همچنان کار میکند و احتمالا در نمایش عمومی نیز دل مخاطبانش را با شیرین‌کاری‌ها خواهد برد. آزاده صمدی شمایل زن عصبی و خشن را که قبلا هم ایفا کرده بود، بامزه بازی کرده و عباس جمشیدی و پریناز ایزدیار هم موفق به همراهی تماشاگر میشوند ضمن اینکه این فیلم اولین فیلم ایزدیار بوده که در آن نقش طنز بازی کرده است. صددام در فروش و فتح گیشه احتمالا پرفروش‌ترین فیلم سال و رضا عطاران بفروش‌ترین بازیگر کمدی شود و فیلم یک گام رو به جلو در سینمای کمدی این روزها است اما همچنان از بی منطقی، شوخی‌های جنسی، کلیشه و تکرار رنج برده و برگ برنده فیلم همان بازی بازیگران است. ۳ نکته از فیلم:

• حضور شیرین عطاران
• فروش فیلم
• بازی ایزدیار در نقش طنز برای اولین بار

احسان طهماسبی

ظاهراً انتقاد همیشگی به عدم برخورداری از فیلمنامه منسجم و خواندنی باعث شده توجه به فیلمنامه در فیلم‌های کمدی یک سال گذشته پراهمیت‌تر شده و در فیلمهایی همچون زودپز این موضوع تا اندازه‌ای بیشتر مورد توجه قرار دهند.‌ صددام نیز قصد دارد علاوه بر تاکید بر طنازی‌های همیشگی عطاران و خلق موقعیت‌های کمیک، نیم نگاهی هم به رعایت مبانی فیلمنامه نویسی داشته باشد! دور از ذهن نیست بخشی از این تلاش به واسطه حضور پدرام پورامیری در مقام کارگردان و نویسنده است. اما صددام در نهایت تمام تخم‌ مرغ‌های خود را در سبد توانایی‌های عطاران چیده و موفق می‌شود مخاطب را بدین شکل به خنده وا دارد و با موج سال‌های اخیر سینمای کمدی همراه شود. مخاطب زیاد و گیشه پررونق صددام نیز پیشاپیش تضمین شده است. ۲ نکته از فیلم:

• پورامیری نیز با صددام به جمع کمدی‌سازان اضافه می‌شود. چه اشکالی دارد؟! به هرحال سیاست‌گذار اینطور می‌پسندد و زندگی فیلمساز هم خرج دارد!
• رضا عطاران، رضا عطاران و رضا عطاران

سهام‌الدین بورقانی

صد دام در میان کمدی‌های امسال جشنواره تکلیفش با خودش روشن است. سوژه خوبی دارد و و تا اواسط فیلم هم رشته ارتباط میان مخاطب و داستان برقرار است اما در نهایت انسجامش را از دست می‌دهد و نمی‌تواند از ظرفیت‌های خط اصلی استفاده کند؛ رابطه علیّت در حوادث فیلمنامه کمرنگ می‌شود و منطق آن به‌کلی رنگ می‌بازد. مشکل اساسی دیگر این است که ظاهراً فیلمساز، مسحورِ بازی رضا عطاران و از نقش سایر عناصر فیلم غافل شده است. فیلم به همین علت، به‌ناگاه دچار تشتّت می‌شود و همه هم‌وغمش خلق موقعیت‌ها و لحظه‌های کمیک است؛ در نتیجۀ چنین تغافلی، پایان فیلم هم تحت‌تأثیر قرار می‌گیرد و ازهم‌گسیخته، پریشان و ملال‌آور می‌شود. بازی رضا عطاران، همان جنس همیشگی‌اش را دارد موفق به گرفتن خنده از تماشاگر می‌شود اما پریناز ایزدیار با همه تلاشی که می‌کند پا‌به‌پای نقش اول جلو برود، موفقیت چندانی به‌دست نمی‌آورد. ۳ نکته از فیلم:

• بهره نبردن از همه ظرفیت‌هایی که سوژه اصلی فیلم دارد
• فیلمنامه و لحن روایت از میانه فیلم گرفتار مشکلاتی می‌شود و ریتم را می‌اندازد
• جنس بعضی بازی‌ها مبالغه‌آمیز است و از قاب خارج می‌شود

مازیار معاونی

یکی از ویژگی های جشنواره امسال، کمرنگ بودن زاویه دید سیاسی و جهت گیرانه نسبت به شخصیت هایی از دنیای سیاست است که اتفاقا برای چنین جهت گیری هایی ظرفیت بالقوه بسیاری دارند. اولین مصداق این نگاه متفاوت انبمیشن سیاسی/ فانتزی «ژولیت و شاه» بود و دومین مصداق که بهانه این یادداشت است شخصیت منفور "صدام حسین تکریتی" که نفرت تاریخی ایرانی ها از او همچنان می تواند زمینه ساز ساخت آثاری با دوز بالای جهت گیرانه باشد اما فیلم کمدی صدام آگاهانه از کنار این جهت گیری و پررنگ کردن آن می گذرد تا با بهره گیری توامان از این شخصیت و از موقعیت حساس جنگ دو کشور و موضوع «استفاده از بدل برای دیکتاتور» کمدی خود را خلق کند. فیلم یک رضا عطاران مثل همیشه بامزه و توانمند در خنده گرفتن از مخاطب را دارد که بر خلاف نظر منتقد پا به سن گذاشته مان همچنان طناز و دوست داشتنی است و هر چند بر مدار تکرار شخصیت نیمه خنگ آشنای خود گام برداشته ولی در اجرا ضعف آشکاری ندارد. مشکل مهم فیلم، علاوه بر باورناپذیری اولین رنجیره پیرنگ ( عکس صدام با برج آزادی)، کم مایه بودن دستمایه برای این دقابق طولانی است که خیلی زودتر از پایان فیلم به اتمام می رسد و به درجا زدن فیلم در پرده آخر می انجامد. ۳ نکته از فیلم:

• یک رضا عطاران طناز ولی تکراری
• یک پریناز ایزدیار متفاوت
• یک‌ کمدی سیاسی دیگر

احسان ناظم بکایی

عطاران بار دیگر نشان داد مثل همیشه خوب و تاثیرگذار است. او حتی به عنوان بازیگر هم تکیه‌کلام‌ها و شوخی هایی که امضای خودش را داشت. خنده های سرخوشانه مخاطب نشان داد عطاران همچنان رگ خواب مخاطب را می شناسد و در اکران نیز موفق و پرفروش خواهد بود. علاوه بر بازی عطاران و گریم منطبق او بر صدام، سوژه تمسخر دیکتاتور سابق عراق بکر و تازه بود. این فضا راه جدیدی را برای روایت دوران جنگ باز کرد و شاید مخاطبان عراقی نیز واکنش جالبی به آن داشته باشند. صددام بخش جالب دیگری هم داشت و آن هم موسیقی روپایش بود که توسط سروش انتظامی پسر مجید انتظامی ساخته شده و به فیلم کمک می کند. ۳ نکته از فیلم:

• عطاران می تازد
• کاشف شباهت عطاران و صدام جای تحسین دارد
• روی دیگر جنگ

سید مهرزاد موسوی

بیایید همین اول تکلیف را مشخص کنیم؛ فیلم را اگر با توقع پایین ببینید، از آن بدتان نمی‌آید. ریتم تقریبا خوبی دارد، برخی جاها حتی خوب و دیدنی از آب درآمده و شوخی‌هایش توانایی خنداندن را دارد؛ اگرچه مثل مد این روزهای کمدی، خیلی از شوخی‌های کلامی استفاده می‌کند تا مخاطب را بخنداند. این وجه مثبت! ولی اگر کمی سخت‌گیر باشیم و نگاه جشنواره‌ای به فیلم داشته باشیم، مهم‌ترین سوال این است که این فیلم چرا در مهم‌ترین رویداد سینمایی ایران پذیرفته شده است؟ فیلمی که فانتزی‌اش درنیامده، جز آغاز و ایده اولیه، سوژه هدر رفته‌ای است و در حد همین خلاصه داستان (که در بالای همین صفحه می‌خوانید) باقی مانده و پیش نرفته است. فیلم بیش از حد به رضا عطاران و جنس بازی و مدل شوخی‌های او متکی است، کمیتِ کمدی موقعیتش لنگ می‌زند و داستان‌های حاشیه‌ای‌اش فقط تایم‌پرکن است! حیف که نمی‌شود برای این هدر رفتن‌ها و افسوس‌ها مثال نوشت... ۳ نکته از فیلم:

• موسیقی متن، متفاوت از سبک ثابت امیر توسلی شده و این خوب است
• بازی‌های بازیگران نکته مهمی ندارد؛ حتی اولین کمدی پریناز ایزدیار
• چرا در جشنواره هست؟

حرف‌های عوامل فیلم در نشست خبری جشنواره فیلم فجر

پدرام پورامیری | کارگردان: با ساخت «صددام» هم خواستیم بخشی از تاریخ را روایت کنیم و هم خنده را بر لب مخاطبان بنشانیم. سال ۹۸ ایده کلی این فیلم شکل گرفت. از همان ابتدا برای ساخت این اثر با رضا عطاران مذاکره کردیم و به‌آرامی پیش رفتیم تا کار به سرانجام برسد. من نخواستم ژانر کارم را تغییر دهم. هر قصه‌ای جهان خودش را دارد و جهان این قصه اقتضا می‌کرد که فیلمی کمدی بسازم. در برخی صحنه‌ها لحظاتی جدی دیده می‌شود، اما بستر کلی فیلم کمدی است و حتی صحنه‌های خشن نیز در قالب کمدی پیش برده شده‌اند. او همچنین اشاره کرد که مدیر فیلم‌برداری و طراح لباس فیلم، هر دو نخستین تجربه سینمایی خود را در این پروژه داشتند. پیام فیلم در دل روایت جاری است. موضوعاتی مانند عشق، فداکاری و ازخودگذشتگی در این فیلم مطرح می‌شوند، اما ازآنجایی‌که «صددام» یک فیلم کمدی است، مخاطب با خنده با این مضامین مواجه می‌شود. ما در این فیلم هم قصه می‌گوییم و هم می‌خندانیم و با شخصیت‌های داستان پیش می‌رویم. رضا عطاران | بازیگر: من خیلی تمایلی به پاسخگویی ندارم. لطفاً از من سؤال نپرسید و اگر هم سؤالی می‌پرسید، جواب آن تنها بله یا خیر باشد. در ادامه، مجری برنامه سؤالات خبرنگاران را خواند، اما عطاران آن‌ها را بی‌پاسخ گذاشت. عباس جمشیدی‌فر | بازیگر: من آقای پورامیری را چند سالی است که می‌شناسم و می‌دانستم که نویسنده و کارگردان بسیار خوبی هستند. وقتی به دفتر او رفتم و داستان را شنیدم، همان لحظه تصمیم گرفتم که جزئی از این اثر باشم. امیراحمد قزوینی | بازیگر: «صددام» اولین فیلم کمدی من است و حضور در این کار برایم چالشی جدید بود. اما از روز اول فیلم‌برداری تا آخرین روز، از بودن در این پروژه هنری لذت بردم.

اطلاعات کامل چهل و سومین جشنواره فجر ۱۴۰۳

حسن لشگری |مدیر فیلمبرداری: در ابتدا دوست دارم به همه عوامل خسته نباشید بگویم. این فیلم کار سختی بود و با تمام فیلم‌هایی که پیش‌ازاین کارکرده بودم، متفاوت بود. باید این اثر را به‌گونه‌ای فیلم‌برداری می‌کردیم که برای مخاطب باورپذیر باشد. پگاه سعیدی | طراح لباس: این اولین تجربه من در طراحی لباس برای یک فیلم سینمایی بود و خوشحالم که توانستم جهان ذهنی‌ام را به تصویر بکشم. محمدحسین کرمی | طراح صحنه: تلاش کردم از صحنه‌های معمول در فیلم‌های کمدی فاصله بگیرم و فضایی جدی خلق کنم. سروش انتظامی | آهنگ‌ساز: طراحی موسیقی این فیلم برای من دشوار بود، زیرا طیف متنوعی از موسیقی را شامل می‌شد؛ از موسیقی عربی تا موسیقی ایرانی. بااین‌حال، از حضور در این پروژه بسیار خوشحالم.  

پوستر فیلم صددام

این پوستر غیررسمی‌ای است که در روزهای ابتدایی معرفی فیلم در سایت‌های خبری منتشر شد