اطلاعات کامل از چهل و دومین جشنواره فیلم فجر
خلاصه داستان فیلم صبح اعدام
فیلم صبح اعدام برشی از لحظات پایانی زندگی طیب حاج رضایی و اسماعیل رضایی است که در پی قیام خونین ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ محکوم به اعدام شدند. داستان این فیلم در فاصله زمانی ۵ تا ۶:۳۰ صبح این روز روایت میشود.
پیرنگ اصلی این داستان اعتراضی و سیاسی، اقتباسی از گزارش واقعی خبرنگار روزنامه کیهان از مراسم تیرباران این دو شخصیت است که بهروز افخمی پس از سالها تحقیق و پژوهش آن را به فیلمنامه «صبح اعدام» تبدیل کرده است.
بازیگران و عوامل فیلم صبح اعدام
مسعود شریف در نقش طیب حاج رضایی، ارسطو خوش رزم در نقش حاج اسماعیل رضایی، داود فتحعلیبیگی در نقش قاضی عسکر، پوریا منجزی در نقش کلیددار طیب، محسن آوری در نقش سرهنگ دادستانی و کاوه دارابی در نقش خبرنگار کیهان در تازهترین ساخته بهروز افخمی نقش آفرینی میکنند.
عوامل فیلم صبح اعدام از این قرارند: نویسنده و کارگردان: بهروز افخمی، تهیهکننده: علی شیرمحمدی، مشاور هنری: محمدرضا شجاعی، مدیر برنامهریز و دستیار یک کارگردان: اکبر نصیری جوزانی، مدیر تولید: سعید رضاییان، مدیر فیلمبرداری: حسنعلی اسدی، طراح صحنه و لباس: علی شیرمحمدی، مدیر تدارکات: سعید اردستانی، طراح گریم: محسن دارسنج، مدیر صدابرداری: امیرحسین گل محمدی، عکاس: کورش جوان، مدیر روابط عمومی: زهرا دمزآبادی، محصول: سازمان سینمایی سوره و بنیاد سینمایی فارابی.
صبح اعدام به روایت بهروز افخمی
بهروز افخمی | حدود ٢٠ سال پیش، آرشیو روزنامه کیهان را بررسی میکردم که به گزارش تیرباران طیب حاجرضایی و حاج اسماعیل رضایی برخوردم. در واقع، این گزارش شمارهای از کیهان روز ١١ آبان سال ١٣۴٢ بود. این گزارش خبری، به قدری جذاب و مفصل بود که برای خودم از آن کپی کردم و در کتابخانهام گذاشتم. از همان زمان در ذهنم شکل گرفت که براساس این گزارش تیرباران میتوانم فیلم سینمایی بسازم. همواره مشتاق بودم تا خبرنگاری که این گزارش را نوشته، پیدا کنم اما هنوز در دفتر روزنامه کیهان نتوانستهام فردی را بیابم که این خبرنگار را بشناسد. به هر حال این گزارش دو صفحهای، با امضای خبرنگاری است که متن را بهگونهای با دلبستگی و علاقه نسبت به اعدامشوندگان نوشته بود و چنین جبههگیریای در آن زمان بسیار عجیب بود.
میتوان اذعان کرد چون مصطفی مصباحزاده بنیانگذار کیهان به دنبال نشان دادن وجهه روشنفکری از خودش بود، این گزارش را چاپ کرده اما شخص خبرنگاری که آن را نگاشته، برای من بسیار اهمیت داشت. فیلمنامه صبح اعدام را بر اساس گزارش مطبوعاتی کیهان نوشتهام. دیالوگهای طیب حاجرضایی و حاج اسماعیل رضایی را که در روزنامه نوشته شده بود به صورت مستقیم در فیلمنامه آوردهام. البته برای نوشتن فیلمنامه، از منابع و اسناد دیگر از جمله کتاب «طیب در گذر لوطیها» استفاده و اقتباس کردم. کتاب «طیب در گذر لوطیها» مصاحبههای مختلفی با لوطیهای تهرانی دارد که طیب را میشناختند و نثر آن تهرانیِ قدیمی است و برای نوشتن فیلمنامه برایم بسیار کارآمد بود. فیلم خوب، فیلمی است که شما را تکان دهد. اگر صبح اعدام فیلم خوبی از آب دربیاید، به معترضان امروزی خواهم گفت که معترض واقعی اینهایی هستند که در فیلم دیدید، نه شما!
جوایز و افتخارات فیلم صبح اعدام
بهروز خوشرزم | سیمرغ بلورین بهترین نقش اول مرد | چهل و دومین جشنواره فیلم فجر – ۱۴۰۲
نقد و بررسی فوری فیلم صبح اعدام
این نقد و نوشتهها، نظر کوتاه ولی دستاولِ منتقدان و نویسندگان سینمایی است؛ شاید بعدها همه چیز تغییر کند! در ضمن، انتشار آنها -لزوما- به معنای تایید فیلیموشات نیست
سیدمهرزاد موسوی
در این فیلم هم همین روش استفاده شده و ادامه دارد. با این تفاوت که گوینده یک زن است و در طولانیترین تکگویی جشنواره، کل قصه را توضیح میدهد و بقیه حرفها هم در دو مصاحبه تخیلی، بیان شده. در واقع شما با یک پادکست سینمایی (احتمالا جزو ابداعات افخمی) با هزینه سوره و بنیاد فارابی مواجه هستید.
پادکستی که در بخشهایی آهنگ (با خواننده) هم پخش میشود و تکرار هم میشود که مخاطب به محتوایش پی ببرد. پادکستی که از قضا ریتم خوبی هم ندارد. محتوایی(!) به نام صبح اعدام، چیزی قبل از تبدیل شدن به سینما، فیلم یا اثری تصویری است و این روند منطقی سقوط افخمی -یکی از بهترین قصهگوهای سینمای ما- بسیار افسردهکننده و غمگین است. همه اینها یعنی نمیشود و نباید این موجود را از نظر کاراکترپردازی، فیلمنامه و چیزهایی از این دست بررسی کرد. خطاست!
اسم پیشنهادی برای فیلم: پادکست اعدام طیب و حاج اسماعیل
سطح فیلم: هرجایی جز هر جشنوارهای!
۳ نکته از فیلم:
- جوجه تیغی غزه تقدیم میکند!
- رکورددارترین طولانیترین تیتراژ خاورمیانه
- صدای افخمی در خبر کودتا
محمد تقیزاده
انتخاب دو چهره غیر مذهبی و از اهالی بازار و مردم، اگر با رویکرد سفارشی نیز صورت گرفته باشد، گزینش جالب و قابل تحلیلی است. بازیها، نقشآفرینیهای درگیرکننده و باورپذیری از آب درآمدند و بازیگران اصلی اگرچه چهرههای مشهور سینمایی نبودند اما توانستند کاراکترهایی فراتر از تیپ خلق کنند که شمایل معنوی، مردمی و نترس این دو نفر را به تصویر درآوردند. فرم چهارگوش فیلمبرداری و ساختار سیاه و سفید فیلم و نورپردازی و دکوپاژ افخمی، زیباییشناسی کار را ارتقا داده و تا حد زیادی در راستای فیلمنامه صورت گرفته است.
۳ نکته از فیلم:
- بازیگران اصلی خوب
- فضای نسبتا تازه و مبتنی بر داستان
- کش دار شدن و ساختار تجربیداشتن فیلم
اطلاعات کامل از چهل و دومین جشنواره فیلم فجر
حرفهای عوامل فیلم در نشست خبری جشنواره فیلم فجر
بهروز افخمی | کارگردان: روایت مستندگونه را انتخاب کردیم؛ زیرا مناسب این قصه و فیلم بود. این فیلم، دارای المانهای مستند، مانند نریشن است، البته نقلقولهایی هم در فیلم وجود دارد که خود طیب حاجرضایی بیان کرده بود و ما در سکانسهای زندان آوردیم. موسیقی در این فیلم مرموز، خیالانگیز، متافیزیکی و جنبهای از دنیای ماوراست. در اکثر کارهایم از اقتباس استفاده کردهام اما این فیلمنامه، اقتباسی به حساب نمیآید و بر مبنای گزارشهای روزنامه کیهان و اطلاعات، این فیلمنامه را نوشتهایم.
علی شیرمحمدی | تهیهکننده و طراح صحنه و لباس: پیشتر تجربههای خوبی با علیرضا افخمی داشتهام. در این پروژه هم همزمان کار تهیه و طراحی صحنه و لباس را انجام دادم. در این پروژه همه چیز را طبق آثار مستند پیش بردیم و اینکه چقدر در این مسیر موفق بودهام، به مخاطب میسپارم.
ارسطو خوشرزم | بازیگر: نخستین نقش جدی من در سینما، در «صبح اعدام» رقم خورد. البته من ۲۰ سال است که بازی میکنم؛ اما صبر کردم تا نقش مناسبی را برای ورود به سینما انتخاب کنم. زمانی که نقش یک کاراکتر واقعی را قرار است بازی کنیم، مسئولیتمان هم بیشتر میشود. من نقش حاج اسماعیل رضایی را بازی کردم که مورد نظر کارگردان بود. امیدوار هستم که خانواده شریف ایشان هم بپسندند.
فیلم خیلی خوبی واقعا خیلی دلم می خواست راجع به طیب و آقای رضایی بدونم ممنون
من فیلم رو دیدم منتقدان بعضی گفتند شبیه پادکست هست ولی اتفاقا این یک ابتکار عالی برای روایتی جذاب از یک روایت تاریخی خشک هست.اینکه تو بتونی بک داستانی که همه میدونن جوری روایت کنی که جذاب باشه و نگاه کمی ببینی آخرش چی میشه یعنی موفق شدی.سال هاست کارگردان های جلف فیلم های مسخره می سازند و فرهنگ ایرانی رو نابود کردن.وقتی یه نفر یک فیلم درست لز قهرمان های همین ایران میسازه موضع می گیرن و حکومتی خطابش می کنند.من مطمئنم اگه آقای افخمی بر فرض که مردمی نباشه شماها هم مردمی نیستید چون اگه طرف مردم بودید قهرمان های مردم رو تخطئه نمی گردید.کمی انصاف بد نیست
این که یک داستان و روایت تاریخی را سیاسی کنیم (افخمی گفت با دیدن فیلم متوجه می شوید اعدامها و رفتار سیاسی زمان پهلوی را و تبری می جویید از اتفاقات 1401) همین سخن جوی منفی درست کرد و به طور حتم فیلم فروش هم نخواهد کرد که به ساختار هم ربط پیدا میکند.
سلام.بنده دکتر قهرمانی استاد تاریخ در دانشگاه تهران هستم.این فیلم،بسیار بالاتر از آن است که بشود آن را توصیف نمود.حقیقتا به آقای افخمی و سایر عوامل فیلم، دست مریزاد گفته و امیدوارم، آثاری از این قبیل را از ایشان بیشتر ببینیم.
این فیلمها رو احتیاج نیست بری سینما وقت و پول خودتون رو هدر بدین سال دیگه روز اعدامش توی تلویزیون نشان بدهند و صد بار هم تکرار ش را نشان میدهند
کارگردان نون به نرخ روز خور
طیب حاج رضایی از لاتهای گردن کلفت تهران بود که بارها با امثال رمضون یخی و باجنایش ممد مسگر که در شهر نو مغازه دار بود و همسرشم گرداننده خانهای فساد بود علاوه بر رفاقت ،دشمنی ام داشتن و دعواهای زیادی راه مینداختن در اخر طیب حاضر به ترور اقای خمینی نشد و اعدام انتخاب کرد وگرنه تو زندگیش جزو اشرار تهران بود فقط چند روز اخر که در زندان بود تغییر کرد نه چهره مردمی بود و نه از مخالفان پهلوی البته وقتی کار اقای افخمی باشه معلوم دیگه چه اتفاقاتی تو فیلم افتاده
مزخرف ترین فیلم تمام دوره های جشنواره فیلم فجر
یکی از مزخرف ترین چیزهایی بود که دیدم… میگم چیز چون هنوز نمیدونم چه چیزی میشه به این مزخرف گفت… حتی تشبیه این چیز به پادکست هم بی احترامی به ساحت پادکسته
انقدراین روزا اعدام سال 42 فکرنمیکنم دیدنی باشه
این فیلمشم تهش مثل سریالاشه که چنگی به دل نمیزنه
سالهاست که یه فیلم درست حسابی ازش ندیدیم
افخمی من وکیل وصی معترضان امروز نیستم ودفاع هم نمی کنم فقط جهت اطلاع آیا تو افخمی دیروز هستی که توقع داری اعتراض دوران مرحوم طیب با رفتار اعتراضی امروز یکی باشد.