از «کفایت مذاکرات» تا «کفِتِه»؛ آنچه به کلام روزمره مردم راه یافته

تکیه کلام های سریال های فیلیمو

حرف‌هایی که بین مردم محبوب شده است

تکیه‌کلام‌ها بخشی از خرده فرهنگ‌ها است که از طریق محصولات فرهنگی و هنری وارد فرهنگ عامه می‌شود. یعنی مردم کوچه و بازار به واسطه پخش یک فیلم یا سریال تک جمله‌ها و عباراتی را در بازه زمانی کوتاهی استفاده می‌کنند که در تمام سریال به تناوب استفاده شده است.

تکیه کلام شاید یک نوع ترفند تبلیغاتی برای هر سریال باشد. در دهه‌های گذشته تلویزیون با پخش سریال‌های نود شبی در هر مقطع زمانی یک تکیه‌کلام را در میان مردم رواج می‌داد. کار به جایی رسید که حتی برخی از این کلمات به دستور فرهنگ زبان فارسی هم راه پیدا کرد. مثلا تکیه‌کلام «پاچه‌خوار» که در سریال پاورچین توسط بازیگران سریال استفاده می‌شد رفته رفته جای خود را در میان کلمات روزمره باز کرد و معنای خاص خودش را هم گرفت. در حال حاضر در میان عامه مردم کلمه «پاچه خوار» به معنی کسی است که در حال چاپلوسی کردن برای ارتقای شغلی است.

حتی می‌توان سابقه تکیه کلام را به پیش از انقلاب هم نسبت داد؛ سریال دایی‌جان ناپلئون ساخته ناصر تقوایی شخصیتی داشت به نام مش‌قاسم که تکیه کلام معروفش «دروغ چرا تا قبر آ آ آ آ» بود. جمله‌ای که اگر همین امروز هم در کوچه و بازار گوش تیز کنید از برخی از شهروندان می‌شنوید.

تاثیر ساخت فیلم و سریال و رشد سریال‌سازی در صنعت نمایش خانگی باعث شده است سریال‌های نمایش خانگی هم به سمت استفاده از تکیه‌کلام‌های متفاوت بروند. در ادامه مروری داریم بر  برخی از این جملات قصار که حسابی سرچ خوبی در فضای مجازی می‌شود و در شبکه‌های اجتماعی دست به دست می‌چرخد.

 

کفته | سریال یاغی | جاوید

در سریال یاغی ساخته محمد کارت شخصیت جاوید با بازی علی شادمان یک پسر از طبقه فرودست جامعه است که تلاش می‌کند با کوشش خود به زندگی بهتری دست پیدا کند و دنبال رویاهایش برود. تکیه کلام «کفته…» که بین او و خواهرش عاطی در سریال بیشتر رد و بدل می‌شود اشاره به همین پشتکار دارد و اینکه تمام چیزهایی که انجام دادن و رسیدن به آن سخت است با اراده و پشتکار «کفته».

 

خلص و تمت! | سریال جیران | ناصرالدین شاه

سریال جیران یک عاشقانه از حسن فتحی است که روایتی از زندگی حرمسرای ناصرالدین‌شاه قاجار و حکایت عاشقی او را به تصویر کشیده است. در این سریال شخصیت ناصرالدین‌شاه سعی شده است مطابق با واقعیت‌های تاریخی باشد. اما این وفاداری به تاریخ لزوما به معنی اجرای ریز و دقیق تمامی دیالوگ‌ها و حرکات نیست. برای همین ناصرالدین شاه قصه جیران که بهرام رادان آن را بازی می‌کند بعد از هر دستور مهمی که برای کشورداری صادر می‌کند از تکیه کلام «خلص و تمت» به معنای دستوری برای تمام شدن صحبت‌ها درباره یک موضوع است. عبارتی موجز و جذاب که در دهان مخاطبان نیز می‌چرخد.

 

آناً فاناً | سریال جیران | مهدعلیا

در میان شخصیت‌های سریال جیران شخصیت مهدعلیا با بازی مریلا زارعی یکی از متفاوت‌ترین زنان تاریخ است. مهدعلیا کاراکتری مستبد و زورگو است که حتی نمی‌تواند رفتارهای غیرانسانی خودش را بپوشاند. او که رئیس حرمسرای فرزندش نیز هست تسلط بسیاری بر زنان عقدی و صیغه‌ای ناصرالدین‌شاه دارد و به اصطلاح بدون اجازه او آب نمی‌خورند. تکیه کلام آناً فاناً که به معنی در لحظه و سریع است یکی از ویژگی‌های کلامی مهدعلیا در این سریال است که برای نشان دادن قدرت و نفوذش در بزنگاه‌ها استفاده می‌کند. آناً فاناً یکی از آن تکیه‌کلام‌ها است که میان مردم به خوبی جا افتاده است.

 

کفایت مذاکرات آقا… | سریال جیران | میرزا آقاخان نوری

شخصیت میرزا آقاخان نوری یکی از کاراکترهای پیچیده در سریال جیران است. میرزا آقاخان که در قتل امیرکبیر نقش داشته است و پس از کشته شدن او به مقام صدراعظمی دربار ناصری رسیده است یک فرد مستبد و زیرک است که با ترفندها و نقشه‌های خودش توانسته در دربار شاه قاجار نفوذ کند. امیر جعفری بازیگر نقش میرزا آقاخان نوری در سریال جیران تکیه کلام کفایت مذاکرات را استفاده می‌کند. او این تکیه کلام را در مواقعی استفاده می‌کند که می‌خواهد حرفش را به کرسی بنشاند و دیگران حرف روی حرفش نزنن.

 

اوکیت! | سریال ساخت ایران ۳ | مرتضی

سریال ساخت ایران یکی از آثار پربیننده نمایش خانگی است. سریالی که فصل سوم آن نیز به تازگی از فیلیمو پخش شد و با استقبال مخاطبان روبرو شد. در این سریال شخصیت ثابت قصه امین حیایی بود که در دو فصل گذشته پارتنر مقابلش محمدرضا گلزار بود و در فصل سوم مجید صالحی جایگزین آن شد. مجید صالحی که کاراکتر مرتضی را بازی می‌کرد از تکیه کلام اوکیت (همان اوکی) با لفظ متفاوتی استفاده می‌کرد که نشان می‌دهد تلاش او برای عامیانه شدن این تکیه کلام است. البته مجید صالحی در گذشته هم در فیلم مجرد‌ها ساخته اصغر هاشمی هم کلمه اوکی را اوگی به کار می‌برد و نشان می‌دهد خیلی میانه خوبی با این کلمه انگلیسی به معنی باشه ندارد.

نظر شما چیست؟

ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

از اینکه نظرتان را با ما در میان می‌گذارید، خوشحالیم

1 دیدگاه
  1. Zahra می‌نویسد

    خلص و تمت انا فانا خیلی باحاله 😁