نگاهی به فیلم تئاتر جوجه ­تیغی اثر بهرام افشاری | برگ برنده‌ای به نام مخاطب

هرچند بخش عمده‌ای از لذت تماشای تئاتر به حضور در سالن نمایش و در ارتباط مستقیم میان بازیگر و تماشاچی شکل می‌گیرد، اما در شرایط فعلی و وضعیت سالن‌های تئاتر که به واسطه شیوع کرونا گاهی باز هستند و گاهی نه، تماشای فیلم‌­تئاتر انتخاب مناسبی است برای حفظ ارتباط با هنر نمایش. تماشای فیلم‌­تئاترها تا حدودی این دور شدن ناخواسته از فضای تئاتر و سالن‌های نمایش را جبران می‌کند و البته فرصت مناسبی است برای تماشای نمایش‌هایی که اجراهای موفقی را پشت سر گذاشته و با استقبال مخاطبان مواجه شده‌اند. فیلم تئاتر جوجه ­تیغی اثر بهرام افشاری یکی از همین اجراهای موفق است.

ساده اما تأثیرگذار

فیلم تئاتر جوجه ­تیغی نخستین تجربه بهرام افشاری در زمینه نویسندگی و کارگردانی است. مونولوگی که متن روان و ساده‌ای دارد و در اجرا نیز با پرداختن به جزییات و البته بازی بسیار خوب افشاری یک اثر دیدنی از کار درآمده است. فیلم تئاتر جوجه ­تیغی از سال ۱۳۹۴ چندین بار در سالن‌های متفاوت به روی صحنه رفته و هر بار با استقبال بسیار خوبی از سوی مخاطبان روبه‌رو شده است. متن جوجه‌تیغی در آخرین اجرا (تماشاخانه ایرانشهر/بهار ۱۳۹۷) تفاوت‌های اندکی با چند اجرای قبلی اثر دارد، این‌­بار افشاری با محبوبیت و شهرت خود (به واسطه پخش سریال پایتخت) هم شوخی می‌کند. نسخه فیلم تئاتر جوجه ­تیغی همان اجرای سالن استاد سمندریان (تماشاخانه ایرانشهر) است.

فیلم تئاتر جوجه ­تیغی از هرگونه گزافه‌گویی به دور است. بهرام افشاری چنان به متن تسلط دارد که همه‌چیز بداهه به نظر می‌رسد. ماجرای آرزوهایی که بر باد می‌روند و درنهایت به‌پایان باز و البته غم‌انگیزی ختم می‌شوند. سرنوشتی که نامعلوم باقی می‌ماند و برای جوان شهرستانی و رؤیاهایش می‌توان تا ابد سه‌نقطه گذاشت. بهرام افشاری با انتخاب لهجه‌ای شیرین، تغییر لحن به‌موقع و البته استفاده از شوخی‌ها و طنزی (که رفته‌رفته تلخ می‌شود) در طول اجرا ارتباط درست و به ­اندازه‌­ای با مخاطب برقرار می‌کند تا جایی که مخاطب ابتدا غرق در شوخی‌های رگباری شخصیت و بعد کم‌کم درگیر زندگی غم‌انگیز او می‌شود. فیلم تئاتر جوجه ­تیغی هر چه جلوتر می‌رود صدای خنده‌های تماشاچی‌ها فروکش می‌کند و کمتر و کمتر می‌شود و اینجا درست نقطه‌­ای­ است که سرنوشت تلخ شخصیت اصلی یقه مخاطب را می‌چسبد و دیگر تا پایان لحظه‌ای او را رها نمی‌کند.

بهرام افشاری در فیلم تئاتر جوجه

خیلی دور، خیلی نزدیک

فیلم تئاتر جوجه ­تیغی روایت جوان ساده­‌ای­ است که گذشته سخت و پرمشقتی را پشت سر گذاشته و با یک دنیا رویا و آرزوی دست‌نیافتنی به تهران می‌آید؛ داستان این جوان تنها از زبان خودش روایت نمی‌شود بلکه در میانه و پایان اجرا ویدیوهایی پخش می‌شود از افرادی که به هر شکلی با او در ارتباط بوده‌اند، افرادی که در میانشان بازیگران شناخته­ شده­‌ای هم حضور دارند (باران کوثری، جواد عزتی، علی سرابی، نوید محمدزاده، هوتن شکیبا، پیام دهکردی، امیر جعفری، مهران احمدی، علیرضا استادی و …). میان روایت بهرام افشاری از زندگی جوان و آنچه دیگران درباره‌اش می‌گویند تفاوت‌های آشکاری به چشم می‌خورد و این مخاطب است که باید تصمیم بگیرد به کدام روایت اعتماد کند (یا کدام روایت را بپذیرد و چه پایانی را انتخاب کند).

بهرام افشاری در پایان نمایش خطاب به تماشاچی‌ها پرسشی را مطرح می‌کند اینکه به رویایش ادامه دهد یا از آن دست بکشد؟! و در ویدئوی انتهایی اجرا نیز، هر یک از بازیگران پایان متفاوتی را برای قصه او مطرح می‌کنند. جوان در نهایت به دنبال رویایش رفته اما خب نتیجه با آن­چه که به دنبال آن بود فاصله بسیاری دارد.

بهرام افشاری در فیلم تئاتر جوجه

بهرام افشاری در فیلم تئاتر جوجه ­تیغی از کسانی می‌گوید که رویای شهرت و دیده شدن در سردارند و درنهایت هر چه پیش می‌روند فقط و فقط سراب می‌بینند و هرگز به مقصد نمی‌ترسند. افشاری در جوجه‌تیغی از غم بی‌انتهایی می‌گوید که میان بسیاری از عاشقان بازیگری درد مشترک است؛ عاشقانی که (فارغ از مستعد بودن یا نبودن) تا نرسیدن و نابودی رؤیاهای شیرینشان (اینجا رسیدن به جایزه اسکار) پیش می‌روند. جوجه‌تیغی در کنار روایت ماجرای اصلی، نگاهی انتقادی به فضای پشت­‌صحنه­ سینما نیز دارد و به نادیده­ گرفتن استعدادها، برخوردهای غلط با سیاهی‌لشکرها و فراموش‌شدن هنرمندان در گذر زمان اشاره می‌کند.

افشاری در فیلم تئاتر جوجه ­تیغی اصراری بر خنده گرفتن از مخاطب (به هر شکل و هر قیمتی) ندارد بلکه به دنبال شکل‌گیری ارتباطی درست میان مخاطب و سوژه‌­ای ا­ست که در اصل تلخ است اما افشاری تا بخشی از ماجرا با چاشنی طنز آن را پیش می‌برد. هر چه از ابتدای اجرا فاصله می‌گیریم صدای خنده‌های تماشاگران فروکش می‌کند و کمتر و کمتر می‌شود و لحن افشاری متناسب با فضای نمایشنامه جدی‌تر می‌شود، هرچند ریتم اجرا تا پایان، در مسیری درست حفظ می‌شود. فیلم تئاتر جوجه ­تیغی اجرایی جذابی است که شروع و پایان مناسبی دارد، با وجود تغییر لحن بازهم اجرای یک‌دستی از کار درآمده، اصراری بر زیاده‌گویی یا شاخ و برگ اضافی دادن به ماجرا ندارد. برگ برنده فیلم تئاتر جوجه ­تیغی، بازی بهرام افشاری است که مخاطب را به همذات­‌پنداری و درک هر چه بیشتر شخصیت اصلی نمایش تشویق می‌کند.

فیلم تئاتر جوجه ­تیغی

ممکن است به این مطلب‌ها نیز علاقه‌مند باشید

نظر شما چیست؟

ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

از اینکه نظرتان را با ما در میان می‌گذارید، خوشحالیم